DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,094,200

Phương Tấn - TRỊNH CÔNG SƠN “CHỮ TÀI CHỮ MỆNH CŨNG LÀ BỂ DÂU”

Tuesday, April 9, 20191:45 PM(View: 450)
Phương Tấn - TRỊNH CÔNG SƠN “CHỮ TÀI CHỮ MỆNH CŨNG LÀ BỂ DÂU”

TRỊNH CÔNG SƠN
“CHỮ TÀI CHỮ MỆNH CŨNG LÀ BỂ DÂU”


Tôi chỉ là một tên hát rong đi qua miền đất này

để hát lên những linh cảm của mình về những giấc mơ đời hư ảo...
TCS.



Trong hình ảnh có thể có: một hoặc nhiều người

Trong tất cả văn nghệ sĩ thân quen với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, có lẽ tôi là người ít gặp ông nhất ngoài những lá thư của ông gởi cho tôi và những bài viết của tôi về ông. Cả hai đều viết cho nhau bằng giấy ca-rô, và ông thường ghi cảm nhận trên các bài viết của tôi về ông. Trong những lần gặp ông, tôi nhớ nhất 3 lần. Lần nào cũng tại nhà riêng của ông ở số 47C đường Phạm Ngọc Thạch, Q.3, Sài Gòn. Lần gặp thứ ba, chưa đầy hai tháng sau thì ông mất.

 

1. TRỊNH CÔNG SƠN SAO ÍT VIẾT NHẠC LẠI VẼ TRANH?

Lần gặp thứ nhất vào tháng 3 năm 1989. Lần gặp này, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn say sưa nói về nhạc và tranh. Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sinh ngày 28-2-1939 tại Huế. Lúc còn đi học, Trịnh Công Sơn đã mơ ước là làm thế nào trong một lúc có thể nói được với nhiều người về những suy nghĩ của mình đối với con người và cuộc sống. Chính ca khúc đã làm được điều này, và Trịnh Công Sơn đã chọn ca khúc như một phương tiện để phát triển, để thiết lập mối liên quan thân ái giữa con người với con người. Điều duy nhất Trịnh Công Sơn muốn nói với tuổi trẻ là hãy tôi luyện cho bản thân mình có được một lòng nhân ái vô biên đối với con người và cuộc sống. Hòa bình không bao giờ có được nếu mỗi bạn trẻ không có một tình yêu thiết tha và chân thật đối với cuộc sống, cũng như mọi người trên đời này sống với nhau không tử tế.

Nói đến ca khúc Trịnh Công Sơn là nói đến các tình khúc của ông. Theo Trịnh Công Sơn, ông thích viết nhất là tình yêu. Không phải là tình yêu chung chung mà tình yêu giữa người con trai và người con gái. Người ta sống không thể không yêu. Có thể yêu dài lâu, có thể yêu chốc lát. Không có tình yêu thì không thể viết tình ca được. Tình yêu với Trịnh Công Sơn gần như một ảo giác, có lúc tưởng rằng có được mà hóa ra không bởi vì tình yêu là tiếng cười, tiếng khóc của sự sống và cả cái chết của con người.


Trong hình ảnh có thể có: văn bản
Không có mô tả ảnh.
















Nói đến tình khúc Trịnh Công Sơn, chúng ta chợt nhớ đến “Em còn nhớ hay em đã quên” là một ca khúc nối dòng tình ca trước và sau năm 1975 của ông. Bài hát này chẳng những được nhiều người trong nước yêu thích mà ngay cả ca sĩ Khánh Ly tận bên Mỹ cũng hay hát. Chắc Trịnh Công Sơn đã nghe. Ông có cảm tưởng gì khi nghe Khánh Ly hát lại bài hát này? Chúng ta hãy nghe Trịnh Công Sơn nói: “Hình như Khánh Ly có hát bài này ở đài VOA hay BBC gì đó. Tôi không được nghe. Chỉ nghe người khác nói lại. Sau đó thì tôi được nghe qua một đĩa hát thu tại Nhật. Rất tiếc là trong đĩa hát chỉ một phần thôi bằng tiếng Việt và phần kia bằng tiếng Nhật. Hát hơi chậm và có sai một vài chữ. Thí dụ như “Có đèn đường từng đêm thao thức. Sáng ‘cho’ em vòm lá me xanh.” Khánh Ly hát: Sáng ‘che’ em… Không có văn bản trong tay đôi khi cũng bất tiện. Nếu Khánh Ly trực tiếp nghe tôi hát bài này như ngày xưa vẫn làm thế thì chắc Khánh Ly sẽ hát hay hơn nữa. Dù sao Khánh Ly hát bài này vẫn hay hơn rất nhiều ca sĩ khác. Qua giọng hát, cô ấy có một sức truyền đạt rất có hồn mà rất tiếc lúc này trong những ca sĩ quen thuộc của chúng ta khó tìm thấy. Phải thú nhận với các bạn rằng lúc này tôi ít xúc động trước một bài hát của mình do người khác hát. Chẳng hiểu vì sao. Có lẽ ngày xưa còn trẻ và còn thèm khát những điều hảo huyền nó khác.”


Sau năm 1975, có 2 tập nhạc, một số đĩa hát, một ít nhạc rời của Trịnh Công Sơn được in ra. Riêng trong năm 1988, Trịnh Công Sơn chỉ viết vỏn vẹn 2 tình khúc là “Lặng lẽ nơi này” và “Tình khúc ơ bai” (*). Hầu như Trịnh Công Sơn dành phần lớn thời gian sau này để vẽ tranh. Phải chăng đến một lúc nào đó ông cảm thấy việc viết nhạc không nói hết được nỗi lòng của mình nên quay sang vẽ tranh? Nếu đúng như thế, Trịnh Công Sơn đã tìm được gì trong hội họa? Trịnh Công Sơn tâm sự: “Người ta hay ngạc nhiên vì sao một người làm nhạc lại nhảy qua vẽ. Thật sự hội họa và âm nhạc rất gần gũi nhau như anh em trong nhà. Thời gian vừa qua tôi vẽ vì nhiều lý do. Trước hết tôi muốn mượn hội họa để tạm quên đi một thời gian ngắn những lối mòn trong suy nghĩ âm nhạc và sau đó là cùng bạn bè họa sĩ mở ra một cuộc chơi thoải mái về màu sắc tràn đầy tự do. Trong lúc vẽ tôi cảm thấy lạc vào trong một sự hoan lạc mênh mông của cảm hứng. Nói chung khi vẽ xong một bức tranh mình thích thú thì có cảm giác như được phục sinh.”


Trịnh Công Sơn ít viết nhạc, lại vẽ tranh nhiều để tạm quên đi một thời gian ngắn những lối mòn trong suy nghĩ âm nhạc, hay nói cách khác, cũng cách nói của Trịnh Công Sơn, có những chuyện đời nói bằng thơ văn, có lúc lại phải diễn đạt bằng ca khúc và cũng có lúc phải vẽ mới nói hết những điều mình mang đến cho anh em quanh cuộc sống của mình.

Nhưng, dù viết nhạc hay vẽ tranh thì Trịnh Công Sơn vẫn mãi mãi là một nhạc sĩ của tuổi trẻ và tình yêu. Cái tình yêu mà Trịnh Công Sơn đã cố gắng mang đến trong cuộc sống ngắn ngủi của mình là một tình cảm chân thật và nhân hậu. Qua đó, Trịnh Công Sơn đã nghĩ sao về tình yêu của tuổi trẻ bây giờ? Ông bày tỏ: “Chắc chắn là tuổi trẻ bây giờ yêu nhau khác chúng tôi ngày trước. Mỗi thời có một cách yêu khác nhau. Hình như bây giờ tuổi trẻ bạo hơn những thế hệ trước kia. Tôi không muốn có ý kiến về chuyện tình cảm của từng thế hệ vì thật ra đây là công việc của những người làm công tác xã hội học. Vấn đề đối với tôi là dù yêu nhau như thế nào thì cũng cố gắng giữ gìn cho tình yêu một chiều sâu lãng mạn nhất định để nghệ thuật còn có mãi cơ hội mà ca tụng nó.”


Đến với Trịnh Công Sơn, qua con người hay qua tác phẩm, chúng ta vẫn luôn luôn nhận được cái thiện. Cái thiện hun hút sâu, xoáy vào tận tâm hồn chúng ta tựa hồ như những lời ca của Trịnh Công Sơn đầy những giọt buồn lóng lánh, đẹp vời vợi. Buồn nhưng lại mang một sức sống thanh xuân cho tuổi trẻ và cho mọi người. Và đó cũng là đặc điểm của tình khúc Trịnh Công Sơn.


2. TRỊNH CÔNG SƠN TỪNG ĐOẠT HUY CHƯƠNG ĐIỀN KINH, SAY MÊ VÕ THUẬT VÀ BỊ VĂNG TỪ LÒNG CHẢO XUỐNG ĐẤT VÌ ĐUA XE ĐẠP.


* Lần gặp thứ hai vào tháng 12 năm 1992. Lần gặp này, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không hề nói chút gì về nhạc mà say sưa nói về võ. Tôi kể cho ông nghe chuyện nữ võ sư Phạm Cô Gia 90 tuổi, biệt danh “chị Năm vuợt ngục” vẫn còn đủ sức làm cổ động viên lái mô-tô trong các lễ hội thể thao và võ sư, đại lực sĩ Hà Châu 65 tuổi vẫn đủ sức nằm cho xe hủ-lô 12 tấn cán qua người được dân Ý gọi là “Người ngoài hành tinh…” Ông thích thú lắng nghe và thổ lộ: “Có lẽ ít người tin rằng tôi đã từng có một thời luyện tập rất kỹ mười môn điền kinh thuở còn học ở Lycée francais Huế. Dạo ấy huấn luyện viên người Pháp buộc chúng tôi tập rất kỹ và rất bài bản. Tôi đã từng được huy chương OSSU (Organisation des sports scolaires et universitaires) của liên trường Pháp tại Việt Nam. Từ lúc lên tám tôi đã bắt đầu học võ Thiếu Lâm với ba tôi. Học cả côn, quyền, roi, thanh long đao. Đến lúc mười sáu tuổi thì chuyển qua học Vovinam và quyền Anh. Ngoài ra, hằng ngày còn tập tạ, đánh bóng chuyền, đua xe đạp trên lòng chảo ở sân vận động Huế. Tôi đã bỏ hẳn trò chơi đua xe sau khi bị văng từ lòng chảo xuống đất khoảng hai mươi mét lột hết cả da lưng.

‘Dù bây giờ không có thời gian tập luyện gì nữa, nhưng tôi vẫn mê các môn võ thuật và các môn thể thao. Hiện nay thì đang mê nhất là tennis. Vừa rồi, sang Canada được xem truyền hình trực tiếp hai trận Roland Garros và British Open quá sức thích thú. Cũng có thời gian tôi chơi tennis nhưng rồi cũng bỏ dở.

‘Tôi nghĩ rằng tuổi trẻ nên cố gắng chơi ít nhất một môn thể thao hoặc tập luyện một môn võ thuật nào đó. Luyện tập không chỉ để thân thể khỏe mạnh mà chính đời sống tinh thần cũng khỏe mạnh nữa. Hình như chỉ có tuổi trẻ bệnh hoạn mới không thích chơi thể thao.

‘Học võ phải được quan niệm như học đạo. Đến với võ thuật là đến với một thứ đạo. Tôi đã từng say sưa nghiền ngẫm từng thế võ của các môn võ thuật khác nhau. Nếu không quan niệm võ thuật là một thứ đạo thì dễ đưa kẻ học võ đến chỗ sử dụng võ vào những mục đích không lành mạnh.”

3. TRỊNH CÔNG SƠN VỚI ẢNH KHỎA THÂN NGHỆ THUẬT.


Image result for ảnh khỏa thân của trịnh công sơn
Và lần gặp thứ ba vào tháng 2 năm 2001, tôi đi cùng một người bạn thân của ông – Giáo sư TS Bùi Quốc Châu, người sáng lập Diện Chẩn - đến thăm ông. Lần này, ông không hề nói về nhạc, về tranh, về võ mà nói về ảnh khỏa thân nghệ thuật mà theo ông là độc đáo. Sau khi ông cho chúng tôi xem một số ảnh khỏa thân nghệ thuật, ông đưa chúng tôi đi xem một bức ảnh khỏa thân chụp trắng đen được treo ở phòng dưới cùng trong nhà, mà theo ông chỉ nơi đó mới đáng được treo của nhiếp ảnh gia Dương Minh Long – người đã ghi được hàng ngàn ảnh tư liệu về Trịnh Công Sơn.

Chỉ trò chuyện được vài phút, ông đổ mệt, giọng yếu đi và... chưa đầy hai tháng sau thì ông mất. Tôi chợt nhớ hai câu thơ của thi hào Nguyễn Du mà nhạc sĩ Trịnh Công Sơn muốn “viết sai” để dành cho riêng mình: “Trăm năm trong cõi người ta. Chữ tài chữ mệnh cũng là bể dâu.”



Phương Tấn
(từ: Fb)

_____________
(*) Tiếng dân tộc K’hor có nghĩa là không chịu.

CHÚ THÍCH HÌNH:

H1. Ảnh nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tặng Phương Tấn (1970)
H2. Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tặng bạn đọc báo "Văn Nghệ và Đời Sống" nhạc phẩm "Ru Tình" khi Phương Tấn làm báo này (1995).
H3. Thư của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn gửi Phương Tấn (trang 2 - 1989).
H4. Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn ghi cảm nhận trên một bài viết của Phương Tấn về Trịnh Công Sơn:" Đã đọc và rất vui về bài viết" (1989).



                                   *

Mời đọc

Nhà thơ Thành Tôn và Nguyễn Vũ đã tiếp tục thực hiện ebooks cho
Tân Truyện và Tạp Ghi Văn Nghệ

Sấp Ngửa

Xin click vào:

https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=s_p_ng_a__opt__-_tr_n_y_n_ho_
Mẫu Hệ
Xin click vào:
https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=m_u_h___opt__-_tr_n_y_n_ho_

Hơn Năm Mươi Lăm Năm Thơ Trần Yên Hòa

Xin click vào:

https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=h_n_55_n_m_l_m_th___opt__-_tr_n_y_n
Đi Mỹ
Xin click vào:
https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=_i_m___opt__-_tr_n_y_n_ho_

---------------------------------------------------------------------------------------------------

Trang

Quảng Cáo


Acacia Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. TranPharm. D

(con gái Trần Yên Hòa)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

 

scan_pic0035_0-content

 

Trong hình ảnh có thể có: văn bản
Không có mô tả ảnh.
31 bình l
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Monday, September 16, 20193:43 PM(View: 9)
Ông An Chi đã nhầm lẫn ngay cả trong tiếng Việt khi nói “Cái mà trong Nam gọi là tàu thì ngoài Bắc gọi là thuyền
Friday, September 13, 20192:55 PM(View: 136)
Để buổi khai trương cho thêm rôm rả, chúng tôi uống bia "con cọp" và ăn khô cá thiều. Ôi! Bia lên men con cọp là một loại bia tồi tàn và độc hại nhất, chỉ có nhà nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ nghĩa Việt Nam mới cho phép sản xuất thôi,
Thursday, September 5, 20198:05 PM(View: 91)
Ngày bố tôi mất, tôi lên 6 tuổi, em kế tôi 3 tuổi và em út mới sanh được 3 ngày.
Saturday, August 17, 20195:34 PM(View: 137)
Đó là hai cuốn hồi ký tù: Ánh sáng và bóng tối của nhà văn Hoàng Liên và Đại học máu của nhà văn Hà Thúc Sinh.
Tuesday, July 30, 201912:08 PM(View: 155)
Khi được mời nói chuyện về tác phẩm “Một phút tự do” một nhà văn đặc biệt - Elena Pucillo Trương, tôi rất vui.