DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,442,927

Nguyễn Đức Tùng - TÔ THÙY YÊN, CHIA XẺ CHÚT TÌNH CAY MẶN CŨ

Wednesday, May 22, 20199:26 PM(View: 2313)
Nguyễn Đức Tùng - TÔ THÙY YÊN, CHIA XẺ CHÚT TÌNH CAY MẶN CŨ

TÔ THÙY YÊN,
CHIA XẺ CHÚT TÌNH
CAY MẶN CŨ


 

Trong thời kỳ hai mươi năm của thơ miền Nam, và giai đoạn kéo dài của nó, Tô Thùy Yên giữ một vị trí rất đặc biệt (*).

Đó là người khởi đi từ giai đoạn khai phóng đầu tiên, những năm 60, với sự nổi loạn chống ảnh hưởng của văn học tiền chiến. Nhà thơ của chiến tranh Việt Nam, của những suy nghiệm triết học, nhà thơ của những ngày tù tội cải tạo, và cuối cùng của giai đoạn lưu vong. Đời sống của ông đầy biến động. Tô Thùy Yên lúc nào cũng chăm chú sống cuộc đời mình, để tâm hồn rung lên theo nhịp điệu của thời thế. Nhưng đó không phải là thơ thời sự hay thơ trữ tình thế sự. Đó là một loại thơ trữ tình thực sự, tuy vậy mang dấu ấn lịch sử.


Tô Thùy Yên
                                                                                                       tô thùy yên



Trong khi tuân thủ nghiêm ngặt một số quy ước về vần điệu, sở trường nghiêng về thơ có vần hơn là về thơ tự do, Tô Thùy Yên vẫn sở hữu một ngôn ngữ vừa truyền thống vừa mới lạ. Sự chọn chữ, cách thiết lập câu thơ, âm điệu và từ vựng trong từng bài thơ, tạo nên phong cách riêng, một phong cách của tài hoa dụng ngữ.

Thơ Tô Thùy Yên có ba giai đoạn: trước năm 1975, sau năm 1975 ở trong nước và trong tù, và sau này khi ra hải ngoại. Giai đoạn thứ ba, thể hiện những cố gắng làm mới ngôn ngữ ở nhà thơ này, tuy vậy xét về thành tựu nghệ thuật, không thể nào sánh được với giai đoạn thứ nhất và thứ hai.

Là một tác giả được nhiều người biết tới và tìm đọc, có những bài thơ được phổ nhạc, nhưng Tô Thùy Yên vẫn là thi sĩ của giới trí thức, với bút pháp tinh lọc và sang trọng. Ông không thiết lập nên một thi pháp mới, và hầu hết thơ đều dựa trên những âm luật cũ, nhưng Tô Thùy Yên đẩy nghệ thuật dùng chữ đến mức tuyệt hảo. Sống trong thời binh lửa, ông mặc áo lính, đến các trận tiền, viết về cuộc chiến đấu bi thảm của một quân đội, đời sống thực của người lính, nỗi đau thương của quê hương bị tàn phá, sự nghĩ ngợi đầy tính triết học, nỗi u hoài Đông phương, tình yêu, sự lạc lối của tuổi trẻ, một thiên nhiên mù lòa cay đắng, những cây cỏ hiền hòa, tình yêu thuần hậu và bạo liệt.

Thơ Tô Thùy Yên là thơ nhân chứng. Bằng chính cuộc đời mình, ông sống qua những giai đoạn khác nhau của lịch sử. Bài thơ của ông, với tất cả hình ảnh và chất liệu của chúng bao giờ cũng tạo nên một lực đẩy hướng tới sự kết thúc, tạo ra một phức hợp tình cảm ở người đọc. Trong khi người đọc chia sẻ cùng nhà thơ gánh nặng của lịch sử, của số phận, thì cũng hạnh phúc được sống trong nguồn suối ngọt ngào của tiếng mẹ đẻ, vui thú với nhạc điệu, thưởng thức khả năng nắm bắt ý nghĩa của tồn tại. Ẩn dụ trong thơ Tô Thùy Yên giàu có, chúng chứa đầy khả năng mới mẻ: giá trị tiên đoán.

Thơ Tô Thùy Yên là loại thơ không những để đọc bằng mắt mà còn để đọc lớn lên, ngâm lên, giữa những người khác. Gần đây, sau tập thơ cuối cùng, không thấy Tô Thùy Yên viết nữa. Có lẽ công việc của ông đã xong. Sự thưởng thức và đánh giá là dành cho dư luận. Bất chấp khuynh hướng trừu tượng và khuynh hướng trí thức, sự dùng chữ tinh tế, khác thường, đó vẫn là một loại thơ mở lớn cánh cửa, tìm đến với người đọc, kêu gọi người đọc.

Một thứ thơ của ý thức tự do, của bi kịch lịch sử, của nhân phẩm, của lòng tin vào các giá trị căn bản của dân tộc. Thơ ông tạo nên một ảo ảnh nghệ thuật bằng chất liệu có thực của đời sống, một đời sống đã kinh qua hạnh phúc và bất hạnh, những vàng son và khổ nhục. Một loại thơ đôi khi siêu hình, đôi khi mênh mang kỳ bí, nhưng vẫn dung chứa xúc động chân thật. Đó có lẽ là một trong những bí ẩn sâu xa của thơ Tô Thùy Yên.


                                                                Nguyễn Đức Tùng
                                                                                                                                                              (từ:VCV)


(*) Tô Thùy Yên tên thật là Đinh Thành Tiên, sinh năm 1938 tại Gò Vấp, Gia Định, là cựu học sinh Petrus Ký và Đại học Văn khoa Sài Gòn. Ông dạy học, làm báo tại Sài Gòn và mang cấp bậc Thiếu tá trong quân đội VNCH trước 1975. Sau 1975 ông bị giam gần 13 năm, từ 1993 cùng gia đình sang Hoa Kỳ theo diện cựu tù nhân chính trị.

Tô Thùy Yên, Mai Thảo, Thanh Tâm Tuyền, cùng với các hoạ sĩ Duy Thanh, Ngọc Dũng, là những người nòng cốt của nhóm Sáng Tạo, một nhóm sáng tác đã từng được biết đến với phong trào khai sinh "Thơ tự do" trên văn đàn miền Nam vào thập niên 60.

Tác phẩm: Thơ tuyển (1995), Thắp tạ (2004).

(trích từ tác phẩm Bốn Mươi Năm Thơ Việt Hải Ngoại, Văn Việt và Nguời Việt phối hợp xuất bản, 2017)




Tàu Đêm

TTY



Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi.

Lúc đó, sao trời đã ngủ mê.
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy,
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi.

Thức dậy, những ai còn sống đó,
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này.
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay.

Cảnh vật mơ hồ trong bóng đêm
Dàn ra một ảo tượng im lìm.
Ủ ê những ngọn đèn thưa thớt,
Sáng ít làm đêm tối tối thêm.

Bến cảng, nhà kho, những dạng cây…
Chưa quen mà đã giã từ ngay.
Dẫu sao cũng một lần tan hợp,
Chớ tiếc nhau vài cái vẫy tay.

Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc,
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai.
Ta gọi rụng rời ta thất lạc.
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây.

Người bạn đường kia chắc chẳng ngủ.
Thành tàu sao chẳng vỗ mà ca?
Mai này xô giạt về đâu nữa?
Đất lạ ơi, đừng hắt hủi ta!

Đất lạ, người ta sống thế nào?
Trong lòng có sáng những trăng sao,
Có buồn bã lúc mùa trăn trở,
Có xót thương người qua biển dâu?

Tàu đi như một cơn điên đảo,
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau.
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau.

Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn,
Ta trở thành than, thành súc vật.
Tiếng người e cũng đã quên ngang.

Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc,
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau.
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau.

Dường như ta chợt khóc đau đớn.
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan.
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt.
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van.

Giá ta có được một hơi thuốc,
Dẫu chỉ là hơi thuốc mốc thôi.
Để phả cho hồn ấm tỉnh lại,
Để nghe còn sự sống trên môi.

Ta nhớ dăm ba hình ảnh cũ,
Lờ mờ như nhớ lại tiền thân.
Đời ta khi trước vui vầy thế
Bỗng thảm thương nghìn nỗi ngói tan.

Đem thân làm gã tù lưu xứ,
Xí xóa đời ta với đất trời,
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu,
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi.

Đã mấy năm nay quằn quại đói,
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo.
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại,
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu.

Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con,
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ,
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon.

Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép,
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa.
Lịch sử dường như rất vội vã.
Tàu không đỗ lại các ga qua.

Ô, những nhà ga rất cổ xưa,
Dường như ta đã thấy bao giờ.
Đến nay, người giữ ga còn đứng,
Đèn bão đong đưa chút sáng mờ.

Tàu qua những ruộng đồng châu thổ.
Hiu hắt làng xa mấy chấm đèn.
Đêm ở nơi đây buồn lặng lặng.
Cái buồn trải nặng mặt bằng đen.

Hỡi cô con gái trăng mười bốn,
Đêm có nằm mơ những hội xuân,
Đời có chăng lần cam dối mẹ,
Nhớ thương nào giấu thấm vành khăn?

Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau.
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu.

Có lúc tàu qua những thị trấn
Mà đêm đã gói lại im lìm.
Tàu qua, âu cũng là thông lệ,
Nên chẳng ai buồn hé cửa xem.

Ôi những nỗi sầu vô dạng ấy
Gọi ta về với những đêm vui…
Ở đâu đèn sáng như châu ngọc,
Đường phố người chen chúc nói cười.

Ở đâu mộng ảo vườn sao tụ,
Yến tiệc bày trong những khóm cây.
Ta rót mừng em ly rượu đỏ…
Mà thôi, chớ nhớ nữa, lòng ơi.

Mà thôi, hãy nuốt lệ còn nghẹn,
Tỉnh thức, lòng ơi, nhìn tận tường
Thời đại đang đi từng mảng lớn,
Rào rào những cụm khói miên man.

Người bạn đường kia chắc vẫn thức,
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan,
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han.

Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu,
Lay động những tầng mê sảng tối…
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau.

TTY, 1980




Mời đọc


Tác phẩm của Trần Yên Hòa


Mẫu Hệ
Xin click vào:

https://e.issuu.com/anonymous-embed.html?u=dreamteam1005&d=m_u_h___opt__-_tr_n_y_n_ho_

---------------------------------------------------------------------------------------------------

Trang

Quảng Cáo


Acacia Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. TranPharm. D

(con gái Trần Yên Hòa)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks



Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Thursday, January 14, 20212:14 PM(View: 68)
Những lá cờ VNCH có thể được nhìn thấy qua các hình ảnh được truyền trực tiếp từ các hãng truyền thông Mỹ về cuộc biểu tình sau đó biến thành bạo động của những người ủng Tổng thống Donald Trump tấn công vào Điện Capitol trong lúc các thành viên Quốc hội Mỹ bỏ phiếu xác nhận chiến thắng của ông Joe Biden, bước cuối cùng chấm dứt các nỗ lực của ông Trump nhằm lật ngược kết quả bầu cử. Cuộc bạo loạn đã khiến 5 người thiệt mạng, trong đó có một cảnh sát bảo vệ Điện Capitol, và bị nhiều người lên án vì đã tấn công vào nơi được coi là thành trì dân chủ của Hoa Kỳ. Quartz, một hãng tin quốc tế có trụ sở ở New York, đã thu thập hình ảnh các lá cờ được thấy tại cuộc biểu tình tấn công Điện Capitol hôm 6/1, trong đó có cờ vàng 3 sọc đỏ của VNCH. Trang mạng tiếng Anh này liệt kê ra những lá cờ của các nhóm thượng đẳng da trắng, gồm Pround Boys – một tổ chức cực hữu phát xít mới chỉ toàn đàn ông chuyên cổ vũ và tham gia bạo lực chính trị hiện đang bị Canada xem xét đưa vào danh sách khủng bố
Tuesday, January 12, 202112:13 PM(View: 122)
Chuyện chưa đi đến đâu, thì nạn dịch Corona bùng phát. Nằm nhà “trốn dịch”, đọc Email do hai thằng bạn cố tri gởi đến: chuyện Đông, Tây, kim, cổ; thời sự nóng bỏng - đọc mệt nghỉ! Khổ nỗi, là ‘thằng kỳ co’ gởi các tin tức và các bài bình luận bất lợi cho TT Trump; còn ‘thằng hay nói’ gởi điều ngược lại làm “điên cái đầu”… Hồi nào đến giờ, cộng đồng người Việt ít khi đồng lòng về một vấn đề chính trị. Đó là điều bình thường trong một xã hội tự do - tranh luận cho vui, rồi thôi, ai về nhà đó, giữ lấy lập trường của mình. Nhưng từ ngày Ông Donald Trump đắc cử TT, trong cộng đồng người Việt chia thành hai phe rõ rệt: Phe “binh” – phe “chống”- choảng nhau kịch liệt đến nỗi: cha giận con, vợ ghét chồng, bạn bè từ nhau. Đó là hiện tượng lạ. Điều gì Ông Trump nói ra , “phe chống” bảo: “nổ”, “láo”. Còn “phe cuồng” bảo: “đó là chiêu độc”. Cứ thế chống nhau, rồi phát sinh một số tiếng nghe lạ tai như: “cuồng Trump”, “Truyền thông thổ tả (TTTT)” . “Fake News”…v.v… Trong khí thế hừng hực
Sunday, January 10, 202111:10 AM(View: 153)
Thứ tư tháng 1 ngày 6 vừa qua, một cuộc tấn công vào nền dân chủ của Mỹ đã xẩy ra khi toà nhà quốc hội Mỹ bị một nhóm người biểu tình bạo động tràn ngập. Trong khi cả thế giới sửng sốt theo dõi những diễn tiến đang xẩy ra, có rất nhiều người Mỹ gốc Việt cảm thấy họ mang thêm trong lòng một nỗi xấu hổ khi thấy lá cờ vàng ba sọc đỏ bị phơi bày bên cạnh những dấu hiệu và biểu tượng của phong trào Da Trắng Thượng Đẳng. Đối với hầu như tất cả người Việt thì lá cờ vàng, tượng trưng cho sự đi tìm nền dân chủ và tự do-biểu tượng của sự đoàn kết, niềm hãnh diện và lòng danh dự, sẽ không thể nào có chỗ đứng chung với biểu tượng của lòng thù oán. Với tuyên bố trên, chúng tôi lên án và cực lực phản đối những vu cáo trong những tháng qua nhằm tấn công vào tính trung thực và công bằng, tự do của cuộc bầu cử, những thứ vu cáo xằng bậy dựa trên thứ thuyết âm mưu sai lạc và nguy hiểm, đã đưa đến một trong những giai đoạn bỉ ổi nhục nhã nhất của nước Mỹ. Là những công dân Mỹ gốc Việt, chúng tôi
Friday, January 8, 202111:19 AM(View: 308)
Cuộc bạo loạn, tấn công vào Điện Capitol - tòa nhà quốc hội, cơ quan lập pháp của nước Mỹ - do những người biểu tình gây ra theo lời kêu gọi, kích động của đương kim tổng thống Mỹ, ông Trump Donald Trump bị cả thế giới tự do chế diễu, lãnh đạo các nước Đức, Ý, Pháp, Canada, Anh.., chỉ trích, lên án. Mạng xã hội như Twitter, Facebook, SnapChat, Youtube, Instagram... đã đồng loạt đóng băng các tài khoản của ông Trump để ngăn chận những tin nhắn xúi dục, hô hào gây bạo loạn tiếp theo của Trump. (1) Không nói đến những thiệt hại về tài sản, nhân mạng với 4 người chết, nhiều người bị thương kể cả 14 nhân viên cảnh sát, thiệt hại nặng nề nhất là biểu tượng tự do, dân chủ của nước Mỹ đã bị hoen ố, phủ mờ vì cuộc biểu tình, vì sự phá hoại, tấn công vào hiến pháp có chủ đích của ông Donald Trump với sự tiếp tay của một số dân biểu, nghị sĩ đảng Cộng Hòa như Ted Cruz, Ken Paxton… Cơ quan cảnh sát liên bang FBI đang công khai kêu gọi dân chúng Mỹ cung cấp tin tức, hình ảnh, video cho họ
Thursday, January 7, 20216:28 PM(View: 150)
Quốc hội Mỹ vào rạng sáng thứ Năm 7/1/2021 xác nhận ông Joe Biden thuộc đảng Dân chủ là người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống, sau khi những người đầy bạo lực trung thành với Tổng thống Donald Trump xông vào Điện Capitol, với nỗ lực đáng kinh ngạc nhằm đảo ngược cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, vô hiệu hóa nền dân chủ của đất nước và giúp ông Trump ở lại Nhà Trắng. Các nhà lập pháp quyết tâm hoàn thành việc phê chuẩn kết quả kiểm phiếu đại cử tri để nước Mỹ và thế giới thấy rằng Mỹ từ trước đến nay không bao giờ từ bỏ cam kết đối với việc bảo đảm ý nguyện của cử tri và sự chuyển giao quyền lực một cách hòa bình. Họ làm việc suốt đêm dù có những căng thẳng dâng cao và giữa lúc thủ đô nước Mỹ ở trong tình trạng báo động. Trước buổi bình minh của thứ Năm 7/1, các nhà lập pháp hoàn thành công việc và xác nhận ông Biden thắng cử. Phó Tổng thống Mike Pence, chủ trì phiên họp chung của hai viện, công bố cuộc kiểm phiếu, với 306 phiếu đại cử tri thuộc về ông Biden so với 232