DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,322,646

TRẦN YÊN HÒA - PHÙNG CUNG Với Tập Thơ XEM ĐÊM

Saturday, March 7, 202011:12 AM(View: 668)
TRẦN YÊN HÒA - PHÙNG CUNG Với Tập Thơ XEM ĐÊM

 

              PHÙNG CUNG
                  Với Tập Thơ XEM ĐÊM

Image result for phùng cung
Trong nhóm Nhân Văn Giai Phẩm, Phùng Cung là tác giả tôi chưa biết nhiều. Có lẽ thơ ông chưa để dấu ấn nào sâu sắc. Trong lúc các người bạn văn nghệ của ông được biết đến nhiều hơn, như  Phùng Quán thì có “Lời Mẹ Dặn” với “khi yêu hãy nói rằng yêu, khi ghét hãy nói rằng ghét”, Trần Dần trong “Nhất Định Thắng” có “Tôi đi ra không thấy phố thấy nhà, chỉ thấy mưa sa trên nền cờ đỏ.” Hay Phan Khôi với các truyện “Ông Năm Chuột”, “Ông Bình Vôi.”
   
Phùng Cung có truyện “Con Ngựa Già Của Chúa Trịnh.” nhưng truyện này chưa phổ biến rộng rãi.

Ngày tôi về thăm Việt Nam, những lúc rảnh rỗi tôi thường hay ghé đến các tiệm bán sách cũ để lục lọi, tìm kiếm, xem thử may ra có tìm được những tác phẩm nào mình yêu thích trước bảy lăm không? Ở đây, nếu chịu khó đi tìm, cũng có một số sách của các tác giả miền Nam trước năm 1975, được bày bán “chui”. Tôi đã mua được những cuốn của các nhà văn như: Nguyễn Mạnh Côn (Lạc Đường Vào Lịch Sử, Mối Tình Màu Hoa Đào, Tình Cao Thượng), Doãn Quốc Sĩ (Dòng Sông Định Mệnh, Chiếc Chiếu Hoa Cạp Điều) v.v...
   
Một lần, tôi “vớ” được tập thơ Xem Đêm của Phùng Cung. Thú thật, Phùng Cung tôi chỉ nghe thoáng qua, nhưng thấy tập sách có tựa đề hơi lạ, “Xem Đêm” nghĩa là gì? nghĩa là “xem trong đêm tối chuyện gì đã xảy ra”? hay xem màu đêm? màu của tối đen, của chế độ...
   
Tập thơ Xem Đêm của Phùng Cung do Nhà Xuất Bản Văn Hóa Thông Tin ấn hành 1995. Thấy tên nhà xuất bản là tôi đã không ưa rồi, vì theo tôi biết, các nhà xuất bản này, khi xuất bản một tập sách, kể cả thơ, thì kiểm duyệt dữ lắm, phải qua “nhiều tầng địa ngục” mới được cho in.
   
Giới thiệu tập thơ Xem Đêm của Phùng Cung, Quang Huy viết:

“Cách đây ngót bốn mươi năm, Phùng Cung đã trình làng văn chương bằng một vài truyện ngắn làm khiến dư luận thời bấy giờ rất đổi xôn xao.
Bẳng đi quá lâu, khi nhiều người đã quên anh, thì anh đột ngột tái xuất hiện. Như người lính đã báo tử, bỗng đột ngột trở về. Lần này không bằng văn xuôi mà là bằng một tập thơ vừa đúng 200 bài.   
Tập thơ có cái tên rất lạ: Xem Đêm. Và hầu như bài nào cũng lạ. Nhất là cái lạ về ngôn ngữ và hình ảnh.”  
   
Tôi giới thiệu đến bạn đọc bài thơ Xem Đêm, bài thơ ngắn có 9 câu, được lấy đề tựa cho cả tập thơ:
 
Xem Đêm
 
Trở giấc xem đêm
Cuối trời trăng - mỏi
Trái gấc chín - ngập ngừng
Tóc rụng trạt lối đi
 
Trở giấc xem đêm
Thiên hà ngọc vụn
Gió thổi một mình
Mặt đất tròng trành
Ma hoa nhảy múa
 
VÀI NÉT VỀ PHÙNG CUNG
(1928-1997)
 
Nhà văn, nhà thơ Phùng Cung sinh ngày 18 tháng 7 năm 1928 tại Kim Lân, Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Yên. Ông tham gia kháng chiến chống Pháp từ năm 17 tuổi (1945) thoát ly lên chiến khu Việt Bắc, mãi đến năm 1954, mới cùng với cơ quan là Hội Văn Nghệ trở về Hà Nội.

Năm 1956, ông viết bài cho báo Nhân Văn của ông Phan Khôi và Nguyễn Hữu Đang. Truyện “Con Ngựa Già Của Chúa Trịnh” đăng trong Nhân Văn Giai Phẩm số 4, tháng 10 năm 1956, đã đánh dấu một khúc quành cuả cuộc đời Phùng Cung, từ đó về sau, ông bị tù đày đến cuối đời. Mặc dầu không “được” đem ra xử như Nguyễn Hữu Đang, Thụy An và Trần Thiếu Bảo, nhưng ông đã bị đày hơn 12 năm trong các trại tù nổi tiếng tàn độc của chế độ cộng sản Việt Nam như Hỏa Lò, Bất Bạt, Phong Quang.
 
Từ ngày nhận ra chân tướng của Đảng cộng sản Việt Nam và bản chất của chế độ, Phùng Cung đã ly khai hẳn với chế độ, thà cất dấu những tác phẩm của mình chứ không bẻ cong ngòi bút mà viết lên những điều trái với sự thật, trái với lương tâm.
  
Vì thế, Phùng Cung đã đã để lại 12 truyện ngắn chưa được xuất bản. Tập thơ Xem Đêm được xuất bản trong nước vào năm 1995 gồm 200 bài thơ. Còn tập “Trăng Ngục” được Phùng Cung sáng tác trong tù (1960-1972) chưa được công khai ra mắt độc giả.
    
Ở Mỹ, khi Phùng Cung chết, 1997, những cơ quan truyền thông, báo chí cũng rầm rộ nhắc tới sự nghiệp văn chương của ông, nhất là vì một truyện ngắn “Con Ngựa Già của Chúa Trịnh” đăng trên báo Nhân Văn mà ông phải bị tù đày hơn 12 năm (không có tòa án xét xử). Báo Văn, Khởi Hành, báo điện tử Talawas, Đàn Chim Việt đều có những bài tưởng niệm Phùng Cung.
   
Trở lại tập thơ Xem Đêm được xuất bản trong nước, 1995. Thật ra đọc kỹ những bài thơ của Phùng Cung, ta mới thấy lời thơ là những bản án kết án chế độ cộng sản bằng một ngôn ngữ tinh vi, sâu hiểm. Như bài thơ chủ đề Xem Đêm, hai câu cuối là:
 
Mặt đất tròng trành
Ma hoa nhảy múa
 
Chúng ta cũng tự hiểu được một ý nghĩa là trong bóng đêm đen của dân tộc, chỉ có bọn chính quyền (ma) mới nhảy múa được thôi.
   
Cái ngôn ngữ thơ của Phùng Cung dùng rất lạ. Hãy đọc những câu thơ vô cùng xuất sắc của Phùng Cung sau đây, khi tả về một bến quê:

Tiếng gọi đò căng chỉ ngang sông.
 
Hay về thân phận một cánh bèo:

Lênh đênh muôn dặm nước non
Dạt vào ao cạn vẫn còn lênh đênh.
 
Hay về một góc vườn:

Cuối trời trăng mỏi.
Trái gấc chín ngập ngừng.
 
Thơ Phùng Cung có những từ dùng rất lạ về màu sắc. Có tới hàng trăm từ chỉ màu sắc, mà mỗi màu đều cho ta một sắc thái riêng.
Ví dụ như màu nắng:

Nắng phơi rơm, nắng ngã tương, nắng bổ cau và cả nắng Âu Cơ nữa.
 
Như màu trời:

Xanh châu chấu, xanh rau khúc.

Và không ai còn ngây thơ cho rằng ngôn từ chỉ nằm trong lĩnh vực hình thức nghệ thuật. Phải nói rằng Phùng Cung đã đẻ ra nó bằng quặn thắt một tấm lòng, hơn thế nữa, bằng ngót một đời người chìm nổi. (theo Xuân Huy)
 
Ông Nguyễn Hữu Viện, bác sĩ, một nhà nghiên cứu văn học, từ Pháp về làm việc với công sản Việt Nam, mà khi Phùng Cung chết, ông đã có những lời thương tiếc như sau:

“Kính hương hồn anh Phùng Cung…Nhà thơ như anh quả là lương tâm của một giai đoạn lịch sử. Anh cùng đoàn tụ, đoàn viên với những Tâm Hồn Thời Đại như Phùng Quán, Trần Dần. Văn học sử Việt Nam sẽ ghi ơn mãi mãi những tấm gương trung liệt đã cầm bút viết lên Sự Thật.”
 
Hiện nay, Trung Tâm “Dân Chủ Cho Việt Nam” ở Canada, đã ấn hành một tập sách về Phùng Cung gồm Những Truyện Ngắn của Phùng Cung, tập thơ “Xem Đêm” và tập thơ “Trăng Ngục”. Tất cả được in trong cùng một Tuyển Tập.
 
Một bài thơ của Phùng Cung:
 
Vay Nóng
 
Đất nước tôi
Triền miên bất hạnh
Tụi mặt dày - tay bẩn
Tim rắn - lời cừu
Văn hóa lớp hai
Điều hành cuộc sống
Tránh làm sao
Khỏi nát ngọc nhân quyền
 
Nhân danh một nạn nhân
Đứng giữa mênh mông
Cùm lim - rào kẽm
Khản cổ - chìa tay
Khấn xin những quốc gia
Văn minh - từ thiện
Cho dân Việt Nam tôi
Vay nóng chút nhân quyền
 

Để kết luận về Phùng Cung, tôi xin trích một lời của nhà văn Nguyễn Đình Toàn, đã nhận xét về Phung Cung như sau:

Những người đã từng bị ở tù cộng sản rồi, ở tù mà không biết vì sao, không xét xử, không án lệnh, không biết bao giờ được tha, sẽ hiểu rằng sau một năm, hai năm, và càng lâu hơn, người ta càng không còn để ý hay biết đến ngày tháng nữa. Người ta tồn tại chứ không còn sống nữa. Và tồn tại trong những điều kiện gần như không một con vật nào chịu đựng nổi, chẳng hạn chỉ làm chứ không được ăn, đừng nói đến những cái khác.
Dấu hiệu duy nhất để con người biết mình còn sống trong những ngày địa ngục ấy là người ta còn suy nghĩ được.

Thơ Phùng Cung là những điều ông suy nghĩ trong những ngày như thế. (Nguyễn Đình Toàn, từ báo Người Việt)

 
                                                                                                                     12.08, trên báo Saigon Nhỏ.
                                                                                                                                                             hiệu đính 2020

TRẦN YÊN HÒA 



Acacia  Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

Cindy Y. Tran, Pharm. D

(con gái Trần Yên Hòa, gia đình H.O)

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (Orange County) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

scan_pic0035_0-content
hoa_72-contenthoa_65-content
                                                       TYH và Cindy Trần





 
 
 
Reader's Comment
Wednesday, April 15, 20206:26 PM
Guest
Sắp đến tháng Năm, để tưởng niệm ngày mất của nhà thơ Phùng Cung, xin gửi anh một bài thơ tôi làm ngưỡng mộ Phẩm Giá Thơ của ông đăng trê Gió-O năm 2012, và xuất bản trong tập thơ Trầm Tích Biển năm 2015. Đoàn Minh Đạo.
http://www.gio-o.com/DoanMinhDao/DoanMinhDaoPhamGiaTho.htm
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Thursday, July 2, 20208:08 AM(View: 163)
Tên thật: PHẠM KIM LONG, lúc đi tu có pháp danh TUỆ KHÔNG Bút hiệu: THÁI PHƯƠNG THƯ Nơi sinh: Hải Phòng. Năm sinh: 1 tháng 1 năm 1940. Hiện sinh hoạt tại Sài Gòn.
Monday, June 29, 20207:51 AM(View: 124)
Tên thật: Nguyễn Đường Thai Nơi sinh: Thanh Hóa, Bắc Việt Năm sinh: 3/3/1938 Hiện đang sống tại SÀI GÒN. TÁC PHẨM: Trước 1975:
Friday, June 26, 20208:03 AM(View: 200)
Tên thật: Nguyễn Lương Vỵ Nơi sinh: Tam Kỳ, Quảng Nam Năm sinh: 1952 Hiện định cư tại tiểu bang California, Mỹ. TÁC PHẨM: Thơ: Âm Vang Và Sắc Màu 1971, Phương Ý 2000, Hoà Âm Âm Âm…2007...
Wednesday, June 24, 202012:57 PM(View: 192)
Ngay từ khi tôi được trả tự do vào năm 1987, sau gần 13 năm “cải tạo” tại nhiều trại tập trung từ Nam chí Bắc, tôi vẫn không quên hỏi thăm tin tức về bác Nguyễn Gia Trí
Saturday, June 20, 202011:28 AM(View: 198)
Riêng Hồ Hữu Tường thì Triệu không có dịp gặp. Lúc đó nghe đồn là ông Tường đã tìm đường ra Bắc. Sau khi tên Stalinít Trần Văn Giàu,