DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,402,779

Chuyện VN: Người nhập cư sống nhờ lề đường - Người nghèo buôn chó con

Friday, December 30, 201112:00 AM(View: 8502)
Chuyện VN: Người nhập cư sống nhờ lề đường - Người nghèo buôn chó con
Người nhập cư sống nhờ lề đường


blank




 

Trước đây, chúng tôi có dịp đi về hướng quốc lộ 50, có gặp người đàn bà bán trái dừa nước ở đoạn đường gần Cần Đước-Long An. Vì sao chúng tôi lại nhớ về một người bán hàng rong chỉ gặp thoáng qua?

 

blank

Người thanh niên này bỏ ruộng về Sài Gòn bán hàng rong.

 

Có lẽ vì chúng tôi bị bất ngờ khi người đàn bà tỏ vẻ rất hãnh diện, bà nói: “Ai cũng ưa dừa tui bán. Muốn ăn dừa dẻo tui đưa đúng dừa dẻo, ăn dừa mềm bán đúng dừa mềm. Tui bán đúng hàng, uy tín mà!” Có thể với ai đó nghề bán trái dừa nước thì có đáng hãnh diện. Nhưng với những người biết chuyện thì chỉ mỗi việc họ tồn tại nhờ bán thứ trái cây ăn chẳng để no, chẳng để ngon cũng đáng nể phục.

Ai từng nhìn thấy hai bàn tay đen thui vì nhựa của trái dừa nước thì sẽ hiểu người đàn bà này đã giỏi như thế nào khi kiếm được miếng ăn. Chị nói rằng, chị bán dừa nước ít ra cũng trên cả chục năm. Nguyên do vô nghề này chỉ vì, “Anh có nghe Yamaha không? Ba tôi trước đây là ông già mà ham vui, nên đất đai bán rẻ để chơi bời, tới lượt chồng tôi cũng già mà ham luôn, bây giờ nhà của tôi ở đây nè.” Chị vừa nói vừa chỉ vô cái xe bán dừa nước rồi nở nụ cười bình thản.

Trở lại chuyện bán dừa nước của chị, chị cho biết, mỗi ngày bán đắt kiếm cũng được trên dưới trăm ngàn. Chị khoe: “Mấy người ở ngoài Bắc cứ tấp xe vô hỏi quả này là quả gì, tức cười lắm. Nhưng mấy ông bà Việt kiều lại ưa, mùa Việt kiều về nhiều tui bán được lắm. Mà sao mấy ổng bả cứ sợ là tui bán kiếm sống không nổi vậy cà. Có người còn xúi tui đổi nghề để làm giàu như người ta. Trời đất! Người ta lanh lợi quyền thế, người ta có chừa cho mình gì đâu mà tơ tưởng.”

 

blank

Quán nước mía bên đường của một người nhập cư.

 

Nhìn những trái dừa nước sau khi tách vỏ có màu trắng mịn trong bịch nylon, chúng tôi lại hỏi: “Lỡ mai mốt đất trồng dừa bị cất nhà hết thì chị tính bán cái gì?”

Chị lại cười hồn nhiên, “Cha ơi, tới chừng đó mình chết mất tiêu rồi, lo chi cho mệt.”

Chúng tôi hỏi chị sao không lên Sài Gòn làm ăn có khi gặp may mắn hơn. Chị thiệt thà nói: “Anh cho tiền mướn nhà hả! Ở đây bà con cho tui che chòi ở tạm trên đất của người ta. Mai mốt họ lấy lại bán, chừng đó thì tui đi, con tui đi trước hết rồi.”

Nếu chị biết rằng những vùng đất ven Sài Gòn, nơi trước đây cây dừa nước mọc thành rừng nay đã thành những khu đô thị sang trọng bậc nhất như Phú Mỹ Hưng... thì chị sẽ hiểu những cuộc đời bám đường kiếm sống tới chết của những người mất đất, buộc phải rời khỏi quê nhà như chị sẽ không bao giờ tìm lại hoặc mua mới được một mái nhà.

Một người đàn bà miền Nam đảm đang khác có số phận tạm coi là khá hơn. Bà tên là T., có một xe nước mía ở lề đường Nguyễn Oanh. Quê bà ở Bến Tre, lưu lạc ở Sài Gòn từ năm 1975, lúc đó bà chỉ 15 tuổi. Bà cho biết, cả đời bà chỉ bám lề đường mua bán, bán từ khu trung tâm Sài Gòn, qua quận Tám... giờ dạt về Gò Vấp. Một trăm thứ món, món gì bà cũng bán qua rồi. Bà nói: “Cái miệng của dân Sài Gòn thay đổi liền liền hà anh ơi. Ban đầu mình không kinh nghiệm chạy theo đứt hơi luôn, may mà sống được. Bây giờ thấy rồi, cứ mấy món giải khát nước mía, cà phê, trà đá là chắc ăn.”

Người ta bỏ mối, mỗi bó mía chừng khoảng 12 cây, mỗi cây cỡ một thước, mía róc vỏ sẵn thì năm mươi lăm ngàn còn tự tay róc vỏ thì bớt năm ngàn. Mùa mưa thì mỗi ngày bà bán được cỡ một bó mía, mùa nắng thì đắt hơn. Gồm cả các món giải khát, thuốc lá... mỗi ngày bám mặt đường bà kiếm trên dưới hai trăm ngàn.

Biết được khoản thu nhập tương đối khá của bà, chúng tôi hỏi thêm về gia cảnh thì bà nói: “Chồng làm nghề tài xế xe buýt. Cả hai vợ chồng tôi phải kiếm được chục triệu một tháng chớ lơ mơ là chết liền.” Rồi không cần hỏi, bà kê ra sơ sơ chi phí của gia đình. Tiền mướn nhà hai triệu rưỡi, tiền lo cho thằng con học cấp ba khoảng một triệu, tiền ăn, tiền điện nước, tiền đi đám... vậy là nếu tháng nào không đau bệnh linh tinh thì không đến nỗi đi đứt cả chục triệu, có cái để dành.

 

blank

Như người nhập cư này đưa món hàng rong về Sài Gòn.

 

Chúng tôi ngồi uống nước mía được một lúc thì thấy có một tay thanh niên đến đưa bà một miếng giấy nhỏ, tò mò chúng tôi thận trọng hỏi. Bà cười toe toét, “Mua số đề giải trí chơi. Cũng trúng hoài hà, còn hơn thằng chồng tôi mang tiền đi nhậu, đái ra hết chớ có tích sự gì đâu.” Nhưng bà không chỉ mua số đề mà còn mua cả số kiến thiết nữa. Bà nói: “Ghi đề giải trí thôi, còn đây mới là đầu tư để mong kiếm được căn nhà.”

Tất nhiên có rất ít sự khác biệt giữa chị bán dừa nước ở vùng ven Sài Gòn cho đến bà bán nước mía, bởi vì như hàng triệu người lao động khác họ đều có chung một điểm là sẽ về ngủ qua đêm ở một căn nhà không phải là nhà mình. Ở Sài Gòn và các đô thị lớn của Việt Nam hôm nay không ai biết được số lượng những gia đình không sở hữu được nhà ở.

Nhưng người ta có thể đoán chắc được một điều rằng hàng triệu triệu người đang chen chúc trong đô thị ngộp thở, đang cùng ngoắc ngoải hy vọng là mua được một căn nhà. Từ đó có thể đưa ra một nhận xét: Bên trong cái vẻ phát triển hoành tráng, hào nhoáng của các đô thị ở Việt Nam là sự bế tắc, tuyệt vọng của hàng triệu cuộc đời không mong gì có được một mái nhà do mình sở hữu hôm nay và con cháu ngày mai.

 

 

Buôn chó con, nghề của người cơ hàn


blank


Thường thì mỗi khi nghe nói đến nghề buôn bán chó, người ta không mấy thiện cảm, thậm chí, trong mắt một số người, đó còn là một cái nghề bất hảo và liên quan đến đạo tặc, nhất là trong thời điểm mà nạn lùng bắt chó trộm đang hoành hành...


 

blank

Một con chó như thế này, sau bao ngày lặn lội để mua, bà Thúy kiếm lãi cũng được ngót nghét 300 ngàn đồng.

 

 

Nhưng nghề buôn bán chó con từ quê ra phố lại thân phận, nỗi niềm lắm lắm, người đầy vết xước nghề nghiệp, bệnh tật và mùi hôi của chó luôn là nỗi ám ảnh, vì cơm áo gạo tiền, nhiều người chấp nhận, cam chịu mọi thứ miệng tiếng để kiếm sống.

Bà Thúy, người chuyên mua chó con chừng 2kg đến 3kg (50-70 ngàn đồng/con) từ Phú Yên, Bình Định, Phú Quốc, Quảng Ngãi để ra Đà Nẵng, ngồi ở vỉa hè đường Điện Biên Phủ bán với giá 450-500 ngàn đồng/con. Bà kể, “Nghề này buồn lắm, nhiều thứ để buồn, nhưng buồn nhất vẫn là bị người ta coi mình như kẻ trộm, nguy cơ bị chủ nhà nạt nộ hoặc để cho mấy con chó trong nhà xông ra cắn mình mà không la chúng là chuyện thường gặp, như cơm bữa!”

Nói xong, bà Thúy giơ cánh tay đầy vết sẹo của hơn ba chục lần bị chó cắn của mình ra cho mọi người xem.

“Mấy lần cắn đầu tiên, tôi đi chích ngừa, về bị rút người lại còn có ba mươi tám ký, trước đây tôi năm mươi sáu ký. Nhiều lần sau đó, bị chó cắn, tôi đến bệnh viện, người ta khuyên tôi không nên chích nữa, vì cơ thể tôi đã miễn dịch do chích quá nhiều lần, chích nhiều có nguy cơ đau thần kinh...”

“Nghề này tuy nhiều nguy hiểm, rủi ro, nhưng thu nhập khá hơn đi bán trái cây, bán vé số, thậm chí kiếm tiền ngang ngửa với chủ một xe hủ tiếu, ngày nào trúng mánh, kiếm được cả triệu đồng lãi. Nhưng không phải ngày nào cũng bán được. Hơn nữa, khó khăn nhất là kiếm chỗ trọ qua đêm, chủ nhà trọ nào thấy mình khệ nệ hai giỏ đựng đầy chó cũng lắc đầu từ chối...” Bà Thúy tâm sự.

 

 

blank

Nhiều người lựa chọn, mua chó con, nhưng cũng lắm kẻ đến xem và thậm chí tìm “nhận” chó của mình bị bắt trộm nằm trong giỏ.

 

Kể về gia đình của mình, bà Thúy vui hẳn lên, bà nói rằng chồng bà đã nằm bệnh liệt giường gần hai năm nay, đó là nỗi khổ mà cũng là hạnh phúc, ông nằm liệt do tai biến não từ bệnh nghiện rượu. Ông là dân uống rượu đứng, không có rượu là run tay run chân, phèo nước bọt. Mỗi khi say rượu, ông đánh đập bà và các con, làm tụi nó học hành chểnh mảng. Bây giờ, đứa đầu đang học năm thứ nhất Đại Học Bách Khoa Sài Gòn, đứa thứ nhì học lớp 11, bà chỉ chăm vào buôn bán cho có tiền mà lo cho gia đình mình...

“Nghề này thiện với ác đi đôi, thiện là do mình nghĩ rằng mình mua chó nhà nghèo về bán cho nhà giàu để nó được sướng hơn, nhưng cũng ác vì mình thấy người ta ăn nhiều thịt chó, bắt chó trộm nhiều thì mình lại mừng rơn... Nhiều khi mình vào nhà người ta hỏi mua chó con, họ nhìn mình như nhìn kẻ trộm, buồn lắm chứ!” Nói xong, bà Thúy thở dài.

Và một khi có nghề buôn chó con thì cũng kèm theo nhiều người chuyên nuôi chó nái để bán chó con. Đặc biệt, các nơi như Phú Quốc, Đồng Nai, Vũng Tàu, Bình Định, Phú Yên, Nghệ An là những lò chó con lớn nhất nước, có nhiều nhà nuôi cả trại vài trăm con chó nái. Công nghệ sản xuất và mua bán chó con trên thị trường hình thành.

 

Nhiều lúc trắng tay

 

Đó là tâm sự của bà Phòng, người Mộ Đức, Quảng Ngãi, buôn chó từ các tỉnh miền Trung vào Sài Gòn trong mùa Đông, ra Hà Nội trong mùa Hè, bà Phòng kể: “Nghề này giang hồ lắm, tưởng là mua bán thuần túy nhưng không phải vậy đâu, dân trong nghề với nhau, đôi khi cũng có cạnh tranh, nhưng không đến nỗi nào, chứ gặp thứ tào lao là mình có thể mất trắng!”

“Năm ngoái, tôi mua được con chó Phốc và hai con chó Phú Quốc, tiền vốn không là đã gần ba triệu đồng, dự định bán lên chừng hai triệu mỗi con, kiếm lãi cũng khá, ai dè mới mở hàng, bị ba thằng đầu gấu xộc tới, quát tháo um sùm, nói là tôi bắt trộm chó của tụi nó đi bán, tôi không tài nào cãi lại được. Chó của mình đặt mua tận Phú Quốc, gửi về theo đường tàu, có chủ hẳn hoi, vậy mà nó lấy ngang vốn của mình, còn tát mình mấy cái...!”

“Ở Sài Gòn, tôi thường ngồi bán dọc đường Đinh Tiên Hoàng, gần chỗ Lăng Ông Lê Văn Duyệt, hoặc là bán gần chợ Bà Chiểu, nhìn chung, dân Sài Gòn mua chó lịch sự, hơi khó tính khi lựa chọn nhưng lại trả tiền rất ngon lành, không cò kè bớt một thêm hai gì... Sợ nhất là công an và mùa dịch.”

Chúng tôi thắc mắc giữa mùa dịch và công an có liên hệ gì, bà cho biết: “Công an thì họ kêu mình lấn chiếm lề đường, bắt, hốt sạch, mất trắng, còn đáng sợ hơn mấy thằng đầu gấu chỉ lươn lẹo cướp vài con. Đến mùa dịch thì lỡ mang chó vào thành phố rồi chẳng biết trốn đâu cho thoát. Chó mình mua ở quê, có bao giờ người ta chích ngừa bệnh dại gì đâu, bị bắt là cái chắc! Gần đây ít dịch chó dại nhưng lại nhiều công an, sợ lắm!”

Kể về gia đình, bà Phòng nói: “Nhà tôi không may mắn cho mấy, cha tôi vốn là cán bộ xây dựng nông thôn của chế độ cũ, sau 30 Tháng Tư năm 1975, mọi thứ bị mất trắng, không nhà cửa, không tài sản, tôi có chồng, nhà chồng tôi cũng không hơn gì tôi, hai vợ chồng sanh hai đứa con, lo làm ăn, chẳng có đứa nào vào được đại học, hết lớp 12 là tụi nó đi làm công nhân, có vợ, sinh con. Nghĩ cũng buồn!”

 

 

blank

Chó con có nhiều loại, nhiều giá, thấp nhất là 150 ngàn đồng, cao nhất là 1 triệu đồng.

 

Bà Phòng cho biết thêm nghề buôn bán chó con hiện nay khá phổ biến, bà đi các tỉnh, ở đâu cũng có người mua bán chó con. Ước chừng sáu mươi tư tỉnh thành có đến hai trăm người buôn chó con. Trước đây lãi nhiều, bây giờ thì có vẻ ế ẩm và tẻ nhạt. Nhưng lỡ chọn nghề thì phải theo nghề.

Chúng tôi hỏi thêm một vài người buôn chó con về thu nhập cũng như quan niệm nghề nghiệp, có tổ nghề chưa, vì sao gọi đây là nghề. Phần lớn các câu trả lời của họ đều xoay quanh chuyện chưa có tổ nghề.

Họ xem mùi hôi chó đặc trưng trên thân thể là ông tổ nghề; Nó là cái nghề bởi họ trả giá cho công việc của mình; Vì nó có thể cứu gia đình họ thoát nghèo đói nên họ không thể xem nhẹ, vì thế, nó là kế sinh nhai, là nghề.

 

Cái lạnh cuộc đời

 

Một người khách mua chó nói: “Bình thường, những con chó con này, về quê mình xin, khỏi tốn tiền nhưng mua thì tốn giá 400-500 nghìn đồng, thậm chí có con cả triệu đồng nhưng chưa chắc là chó thuần chủng, có thể là F1, F2, muốn mua chó xịn thì nên đến các nhà đại gia hoặc các cán bộ, họ nuôi chó loại xịn nhưng lại ít bán mà để dành biếu cấp trên... Nếu họ bán thì đến cả chục triệu, làm sao mà mua nổi!”

Thành phố đang vào mùa Noel, đèn đường khắp nẻo, những cây thông và mũ tuyết xanh đỏ lấp lánh, trời lạnh căm, xe cộ ngược xuôi, những người nghèo mặc vài chiếc áo cũ chồng lên nhau chống lạnh, ngồi bên cạnh những chiếc giỏ đựng đầy chó, những con chó thi thoảng xù lông dựng đứng vì gió lạnh, họ lại mang từng con ra cho ăn, cho uống nước, rồi lại dõi mắt ra đường...

Nghề của họ, cuộc đời của họ - những người buôn chó con - chỉ vỏn vẹn vốn liếng một ít tiền, hai chiếc giỏ sắt, một chiếc bát nhựa cho chó uống nước, một chiếc thau nhôm đựng cơm thừa cho chó, vài chiếc áo cũ để mình mặc vào khi trời lạnh, và để che gió cho chó khi có gió mưa bất ngờ... Vậy đó, họ đã tồn tại trên đất nước này ba mươi mấy năm, lang bạt kỳ hồ, khắp nẻo buồn vui!

 

BVN-TH

từ NV

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Wednesday, March 26, 201412:00 AM(View: 8145)
Điều này tôi đã có lời thưa với bạn đọc ở đầu sách
Wednesday, February 19, 201412:00 AM(View: 9896)
Tống Biệt Hành của Thâm Tâm được báo Tiểu Thuyết Thứ Bảy đăng năm 1940. Chỉ hơn một năm sau, nó đã được Hoài Thanh chọn đưa vào tuyển tập Thi Nhân Việt Nam
Monday, November 25, 201312:00 AM(View: 12519)
Giờ đây các quý bà đã không còn phải tị nạnh với cánh mày râu khi đã có dịch vụ massage yoni chỉ phục vụ riêng chị em.
Sunday, November 17, 201312:00 AM(View: 15370)
Hồi ở tuổi 15, tôi có đọc được một số thơ của tác giả Huy Phương đăng trên tuần báo “Đời Mới” ấn hành tại Sài Gòn từ 1951 đến 1955, trong đó có bài thơ nhan đề “Cát Lạnh”
Monday, November 4, 201312:00 AM(View: 8980)
những người công nhân (CN) tại các khu công nghiệp, khu chế xuất tại Hà Nội rất khó khăn và bấp bênh