DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,483,975

Trần Yên Hòa - Mẫu Hệ (Chương 11)

Saturday, March 20, 202110:07 AM(View: 347)
Trần Yên Hòa - Mẫu Hệ (Chương 11)

Mẫu Hệ

 

 mẫu hệ mới




Bạn Văn Nghệ

2015
(Tái bản, có sửa chữa)

 

Mẫu Hệ

Truyện dài

Tranh và trình bày bìa:

   Uyên Nguyên

Bạn Văn Nghệ

Tái bản

2015

 

Lời Mở

 

Ngó đất ngó trời
Ngó trước ngó sau
Ngó trên ngó dưới
Ngó quanh ngó quẩn
Chạnh lòng viết chơi

Chuyện là hư cấu

mọi nhân vật, không gian, thời gian trong truyện đều là sản phẩm của tưởng tượng. 


                                                                        Chương 11
 
 
Buổi chiều thứ bảy trại được nghỉ không đi lao động. Long Khánh đã vào mùa khô. Tết đã đi qua. Mùa hè đã đến. Nóng rang người. Không khí ẩm, khô khốc. Đám cải tạo vẫn chưa được thăm nuôi lần nào dù đã gần một năm tập trung. Trại đã phát hai lần áo quần. Đồ tù là những bộ áo quần bà ba màu xanh đậm hay xám. Đi lao động ngoài hiện trường, cuốc đất, vác củi, đào hố cao su, trồng rau xanh, hay ở nhà, đánh cờ tướng, chơi đô mi nô…đều mặc bộ đồ ấy. Mỗi lần phát một bộ, sáu tháng mới phát một lần, thay ra, mặc vào…

Hồi ở Trảng Lớn, đám cải tạo còn kiếm được bao cát để may quần áo. Ở đây bao cát rất hiếm, may mắn lắm mới tìm được một vài bao. Nên áo quần bao cát cũng giảm đi. Đi lao động về đến lán trại, cái thú duy nhất là cởi trần ra, nằm đánh vật trên nền xi măng mát lạnh, nghe cái khoan khoái lan từ đầu đến chân, ngó lên trần nhà rồi nhắm mắt lại, là thích nhất. Đó là đối với Soại. Đánh trần, chỉ bận cái quần xà lỏn là thời trang đại trà của toàn thể anh em tập trung. Vừa tiết kiệm được quần áo cũng như được thoải mái.

Buổi chiều thứ bảy anh em chia từng tốp để sinh hoạt riêng tư. Tốp này là tự chọn. Sống trong lán, đi lao động với nhau ngoài hiện trường, nếu thấy ai hợp với mình thì kết làm bạn. Như là cùng đơn vị ngày trước, cùng trường học ngày còn học sinh hay cùng trường lính. Tâm đầu ý hợp về cách sống, về suy nghĩ, về ý thích thì kết thành từng tốp để ăn chung. Hai ba người, bốn năm người. Ngồi ăn chung cho vui chứ có gì đâu.

Có lúc có chút cải thiện như nồi canh là giang, rau tàu bay, rau dền dại thì cùng chia nhau, chan, húp. Có con ếch, con nhái, con rắn bắt được, nướng hay xào thì chia nhau chút đỉnh cho có chút thịt tươi. Còn phần ăn của trại cấp thì đâu cũng như đâu, ai cũng như ai. Một chén cơm nhỏ, một chút rau và chén nước muối. Thế thôi. Về đây, trước căn nhà có mảnh đất nhỏ, anh em tranh nhau trồng chút rau xanh “cải thiện”.

Soại ăn chung với Mẫn và Thanh, hai chàng sĩ quan hải quân, thuyền trưởng duyên tốc đỉnh. Cùng quê miền trung nên dễ thông cảm. Ăn chung để cho vui, khỏi đơn độc.

Hồi tối trong buổi họp tổ. Anh Lưỡng đưa ra ý kiến:
-Anh em đi lao động về rất đói và mệt. Dạo này cơm ít quá nên ăn không đủ sức lao động, lại phải một số “anh nuôi” chia cơm không đều. Có lúc cơm kết lại, có lúc tơi ra, nên tôi đề nghị anh nuôi chia cơm phải đánh cho thật tơi và tất cả anh em để bát trên nền nhà. Khi anh em chia cơm thì bốc số, gọi tên anh nào thì anh đó đưa bát ra lãnh. Như vậy mới công bằng, không ai ít, ai nhiều.

Lời đề nghị của anh Lưỡng tuy có sống sượng nhưng đúng trong thực tế. Cũng có anh nuôi chia cơm thấy bát của bạn mình hay của mình thì xúc nhiều hơn. Anh Lưỡng để ý và đề nghị như thế. Cũng công bình nhưng cũng có chút đau xót trong tình huynh đệ chi binh.

Cho nên buổi chia cơm bây giờ có thêm màn gọi tên.

Mỗi người mang một con số. Người anh nuôi xúc cơm lên thì một người được chỉ định bốc cái thăm có số. Số tám, Trần Quang Soại. Soại nói, có, và chìa cái tô cho người anh nuôi đổ cơm vào. Đồ ăn cũng thế. Bữa cơm bây giờ có thêm màn bi, hài, nên cũng làm nhiều người cười ra nước mắt.


Buổi chiều thứ bảy là buổi chiều nghỉ làm việc, nên anh em hay “ca cóng”. Ca cóng là từ của quản giáo Điệp, người Thanh Nghệ Tĩnh, ám chỉ sự việc anh em cải tạo nấu nướng linh tinh. Cũng chẳng có món gì để ca cóng nhưng ca cóng cũng là một niềm vui. Anh em làm một cái lò nhỏ để nấu. Lon sữa Guigoz rất tiện dụng ở đây. Dùng để nấu nước sôi, nấu canh, nấu cháo, nấu chè….Anh em ai cũng nấu, nhất là vào thứ bảy hay chủ nhật như hôm nay.

Soại đang luay huay nấu nước sôi. Nấu nước sôi cũng là một niềm vui. Không có gì nấu thì nấu nước sôi, để được uống chén nước còn đang bốc khói như uống nước trà. Cảm giác được uống nước trà cũng là khoái cảm. Bạn bè tụm năm, tụm ba nói chuyện bên chén nước sôi bốc khói. Kể chuyện về miếng ăn: về phở, về bún bò Huế, về mì Quảng, về cơm tấm, về lẩu, đủ cả, để thỏa thuê cái lỗ tai và để nước miếng ứa ra trong kẻ răng. Thèm thuồng. Đó cũng là một khoái lạc.

Như hôm nay, buổi chiều thứ bảy, không biết làm gì cho hết thì giờ, Soại đi nấu nước sôi. Lon Guigoz đặt trên cái bếp lò tự chế, Soại lấy bao nhựa quấn lại rồi đốt lửa, lửa bắt đầu cháy xèo xèo thì bỗng đâu một tiếng nổ ầm vang lên từ khu doanh trại bên kia. Rồi tiếp theo những tiếng nổ khác ầm ầm dội lại. Soại cầm lon Guigoz nước chạy vô phòng thì anh em trong phòng đều ngơ ngác. Ai cũng hỏi, nổ ở đâu đó? Vì sao? Không ai trả lời được. Ai cũng xao xác chạy ra ngoài phòng.

Trong lúc đó tiếng nổ một lúc một gần hơn. Anh em cải tạo kẻ chạy ngõ này người chạy ngõ kia, xáo xào như đĩa phải vôi. Soại không còn tâm trí đâu để suy nghĩ. Anh băng mình chạy qua mảnh sân cách giữa đội anh và đội bạn, nơi có gian nhà bếp, có những tấm ghi PSP lót ở phi trường, được đem về làm nơi đặt đồ chia cơm. Đạn nổ tung trên đầu, nổ tràn ngập cả khu doanh trại, đạn bắn lên không trung thành những tia chớp ngòng ngoèo rồi kéo theo những tiếng nổ vang trời, hung bạo.

Soại chui vào nằm trên nền sàn xi măng, phía trên là tấm PSP, anh chẳng thấy an toàn chút nào, nhưng anh như con kiến nằm trong vòng lửa, chẳng biết chạy đi đâu. Những người bạn cùng đội cũng đang chạy tứ tung. Ai cũng lấy một cái gì đó che trên đầu như cái ghế gỗ, cái soong nấu bếp, dù biết rằng súng đạn đâu có chừa những thứ đó.

Tiệp, một người bạn chung phòng với Soại chạy loanh quanh rồi cũng tọt xuống nằm dưới sàn nhà gần chỗ Soại. Một số anh em nữa cũng chun vào nằm dưới sàn, dưới những tấm PSP.
Tiệp thấy Soại, liền nói:
-Nổ đâu không biết mà nghe sát sạt bên mình?
Soại trả lời:
-Ai biết được. Cứ núp đó đi.

Soại vừa nói xong thì nghe có tiếng rủng rẻng trên mái tôn rồi tiếp theo là một tiếng oàng lớn, nổ trên mái nhà tiếp theo. Khói bụi nghịt trời. Anh không còn tính toán gì nữa, nhưng có một điều như từ tâm thức anh, thúc giục anh phải chạy. Anh bò ra khỏi chỗ trú rồi chạy thục mạng ra ngoài sân, hướng theo các bạn anh đang chạy xuống phía trại dưới. Đạn vẫn nổ trên đầu ì ầm, khói lửa bốc lên từng cột. Những trái đạn phòng không nổ vút lên cao rồi rơi xuống, xoáy rít trong bầu trời như tiếng mảnh kiếng bể.

Soại chạy sau mấy người cùng hướng về một chiếc xe thiết giáp bị hư đang nằm ụ đàng kia. Bỗng người bạn chạy trước anh la oái lên rồi qụy xuống. Một người bạn khác chạy lại đỡ người bạn kia. Máu phía sau lưng người bị thương chảy ra thành vòi. Những mảnh áo xé vội để rịt vào cầm máu cũng không làm máu ngưng chảy. Một ống tút của đạn phòng không rơi xuống, đã cắm phập vào lưng người bạn.


Nhiều tiếng la lên:

-Máu ra nhiều quá.
-Lấy tút đạn ra đi.
-Nóng quá.

Một người lấy miếng vải đã thấm đầy máu, đặt trên tút đạn, kéo mạnh tút đạn đang dính chặt trên thân người. Một dòng máu đỏ phụt ra. Miệng người bạn ngáp ngáp rồi lặng đi, mắt không còn động đậy nữa. Một số anh em làm dấu thánh giá và râm râm đọc kinh.

Soại cố chui vào trong gầm xe thiết giáp, dù bên trong đã đầy đặc người. Anh nằm trên đất, cố bò nhích từng chút vào phía trong. Đạn vẫn gầm rú trên bầu trời. Soại nằm im, tưởng đến những lần đụng trận ngày trước. Dù thắng hay thua, trong những lần đụng độ cũ, anh còn có cây súng trên tay, còn có thể nhìn quân địch trước mặt hay sau lưng mà nã đạn. Bây giờ, đám cải tạo như những con kiến nằm trong vòng lửa đỏ, càng lúc lửa càng gần tới.

Cũng đến bảy giờ tối, tiếng nổ mới ngớt. Một số người chui ra khỏi gầm xe. Soại cũng chui ra. Anh lâm râm đọc kinh cứu khổ, cứu nạn Quan Thế Âm Bồ Tát.

Một cảnh tượng kinh hoàng hiển hiện trước mắt. Cây cối bị đạn đốn ngã tả tơi. Những mái tôn bị tốc nóc. Người tìm người, bạn tìm bạn. Tiếng gọi nhau í ới.


Sau khi tổng kết, dãy nhà Soại có năm mươi hai người mà đã có mười hai người chết và một người chạy ra hàng rào bị vệ binh bắn gãy chân. Một người chạy trong cơn hoảng loạn rớt xuống giếng chết. Tiệp chạy cùng Soại qua phía nhà bếp cũng chết. Tôn Thất Đường, khóa 24 Võ Bị, chết. Và những người khác nữa…

Mới hôm qua, Tôn Thất Đường đem khoe với bạn bè tấm hình vẽ ghép anh với người vợ mới cưới. Đó có phải là cái điềm báo trước không? Ôi! Những cái chết không lường trước được.

Những ngày sau đó là dọn dẹp khu doanh trại. Những tin đồn được truyền miệng từ anh em: “Phe ta” về đốt kho đạn Long Khánh. Tâm trạng ai cũng xôn xao, lo lắng. Đi dọn dẹp hiện trường cũng là một nỗi lo cho nhiều người. Những quả đạn M79 khi ra khỏi nòng, chưa đủ vòng xoay, chưa nổ kịp, nó sẽ nổ tung khi có ai đụng đến. Đã có tin những người bộ đội bị thương vì đạn M79. Dọn dẹp khu doanh trại bị đạn nổ tơi bời như qua một cơn bão lớn, suốt hai, ba ngày, làm ai cũng rã rời.

Tin nổ kho đạn Long Khánh làm thân nhân những người bị tập trung ở Sài Gòn rung động. Họ chạy đi hỏi thăm tin tức khắp nơi. Tiếp theo là những tin đồn, sắp có đánh lớn, phe ta sẽ giải phóng lại Sài Gòn. Tướng Trưởng, tướng Kỳ, tướng Lân đã về lập chiến khu kháng chiến. Mỹ sẽ nhảy vào lại Việt Nam. Trong lúc những tin đồn làm hoang mang toan trại thì có lệnh: Tất cả tập họp lên hội trường.

Người thủ trưởng trại nói về “sự cố” xảy ra, đó là sự sơ ý của một bộ đội thủ kho đạn, đã để lửa cháy khiến kho đạn phát nổ. Tất cả chỉ có thế, anh em yên tâm học tập.

Thủ trưởng nói:

-Không chuyển trại.

Không có gì mới. Mọi người trở về đội nhưng vẫn trong trạng thái bất an.


Sáng sớm ngày hôm sau.

Quản giáo, vệ binh lũ lượt đến từng nhà.
Quản giáo ra lệnh:
-Tất cả chuẩn bị gọn gàng. Chuyển trại.

*
 
Soại sau khi nghe kêu tên mình, anh nói lớn, có mặt, rồi xách đồ bước ra khỏi hàng. Đi theo mấy người bạn được kêu tên trước, bước vào một căn nhà loại nhà tiền chế của Mỹ ở căn cứ Long Giao. Thế là chưa đầy một năm mà anh đã ba lần chuyển trại. Mỗi lần đi là mỗi lần khám đồ đạc.

Đồ đạc của anh chẳng có gì. Áo quần toàn lãnh trong trại, mền mùng cũng vậy. Khám là để tìm loại cấm như dao, búa, hay kèm, cưa, đục, chẳng hạn. Anh làm gì có những thứ đó. Những thằng khố rách như anh, chẳng có gì phải bận tâm.

Soại bước theo những người bạn đi trước. Vào trong lán đã thấy một số anh em khác cũng đang khệ nệ bưng, xách đồ đạc của mình đi tìm chỗ nằm. Anh đến một chỗ còn trống trong dãy nhà dài. Lần này cả đội được chia ở chung một căn nhà dài. Anh đặt xách đồ của mình bên cạnh một anh mặt mày lạ hoắc. Soại hỏi:
-Anh từ đâu về đây vậy?
Người bạn mới nhìn anh rồi trả lời:
-Tụi tôi từ Phú Quốc về, đi bằng tàu, rồi được chỡ bằng xe tới đây.

Soại ngạc nhiên hỏi lại:

-Phú Quốc? Chắc anh trình diện đâu miệt miền Tây?
-Không, tôi trình diện ở Sài Gòn, bị đưa ra Phú Quốc cả năm nay. Nay nghe nói bên Miên sắp đánh qua nên họ sợ, họ cho tụi tôi về.
-Thế mà tôi không biết, các anh ở Phú Quốc có đông không?
-Khoảng ba, bốn ngàn người.

Soại thật ngây thơ. Sĩ quan và viên chức chế độ cũ quá nhiều. Khi buông súng, ai cũng muốn đi học tập cho xong, coi như đi trả nợ đời. Cho nên ai cũng tranh nhau đi trình diện, có người còn sợ đi trình diện không kịp ngày giờ sẽ bị không cho đi học, nên họ thức dậy từ rất sớm. Đến bây giờ thì ngã ngửa ra, ai cũng đã vào trong một cái rọ. Cái rọ không có giây cột, mà không ai thoát được. Bây giờ họ vẫn còn tin là sẽ được học tập, học tập tốt sẽ được tha về. Tập trung như thế này một vài năm là dài quá rồi.


Soại vừa sửa soạn chỗ nằm, vừa nhìn người bạn mới. Anh bạn người bắc, nói năng nhẹ nhàng, trông rất hiền từ. Soại gợi chuyện:

-Anh tên gì vậy, hồi trước làm việc ở đâu vậy?
-Tôi tên Thuấn, ngành Chiến Tranh chính Trị, làm việc ở quận mười một, thuộc đô thành Sài Gòn.

Soại nghe lòng vui vui. Một người bạn cùng ngành với anh, anh sởi lởi nói:

-Tôi cũng là dân Chiến Tranh Chính Trị đây, tôi học Đà Lạt ra, nhưng không được làm Chiến Tranh Chính Trị như anh, tôi đi bộ binh và là dân tác chiến, tôi tên Soại.

Hai người bước đầu đã có sự tâm đắc. Thuấn ít nói, biết nhún nhường, lanh lợi nhưng không bon chen. Soại thấy thích người bạn mới này.

Hai người nằm kề nhau. Soại nghĩ đến Niệm, người bạn cùng nằm gần anh một thời gian ở Trảng Lớn. Bây giờ Niệm ở đâu? Cũng quanh quất đâu đây hay đã đổi ra trung, ra bắc. Anh em cải tạo như những áng mây, hợp đó rồi tan đó.

Thuấn nói:

-Mới đầu lên tàu ra Phú Quốc tụi tôi cũng ớn lắm, cứ tưởng mình sẽ bị đem ra bỏ biển. Nhưng ra đến nơi sống tương đối thoải mái. Đi lao động về được ra tắm biển. Phú quốc là một hòn đảo nên quản giáo, cán bộ ít lo chuyện anh em trốn trại.
Soại kể cho Thuấn nghe về vụ nổ ở Long Khánh. Không biết tin tức đâu mà cũng bay lọt đến tai đám Phú Quốc này.
Thuấn nói:
-Tôi nghe nói có vụ nổ, nhưng không rõ chi tiết lắm. Ở Phú Quốc những ngày gần đây, tụi Miên đe doạ đánh qua nên mới chuyển trại đó chớ.

Có Thuấn, Soại cũng thấy bớt đi nỗi cô đơn. Thuấn kể cho Soại nghe về Thuấn, gần ba mươi tuổi rồi mà Thuấn vẫn còn độc thân. Khi khăn gói đi trình diện học tập, Thuấn có một cô bé học trò láng giềng vẫy tay đưa tiễn. Hai gia đình có quen biết nhau nên anh định sau khi học tập mười ngày xong, anh trở về sẽ cưới cô bé làm vợ. Cô bé tên Hậu, cái tên nghe đủ dễ thương. Không biết sau gần một năm anh bị nhốt không hẹn ngày về, không tin tức liên lạc gì, cô Hậu có còn giữ lòng với Thuấn không đây?


Trong căn lán mới của Soại còn có thêm hai anh em nhà văn Thứ Lang. Hai anh em cùng nằm sát nhau. Cả hai cùng là sĩ quan quân pháp. Lúc mới lớn Soại đã mê tờ Văn Học do Thứ Lang làm chủ bút và những vở kịch cùng những truyện ngắn, truyện dài của anh. Bây giờ sống với nhau, tiếp xúc với nhau bằng xương, bằng thịt hằng ngày, bằng cuộc sống trong trại cải tạo cam khổ này, tình cảm của anh đối với hai bậc đàn anh văn nghệ này vẫn như xưa. Hình như mỗi nhà văn đều ẩn chứa trong lòng Soại một tình cảm nhẹ nhàng, quý mến.


Sinh hoạt trong trại mới rồi đâu cũng vào đó. Cũng bổn cũ soạn lại khắp mọi nơi mọi chốn: Khai lý lịch, lao động ngoài hiện trường, tối về họp kiểm điểm, lên lớp học tập chính trị. Đã qua hai trại rồi, Soại thấy lòng mình cũng chai lỳ đi. Anh không còn cái hy vọng trở về sớm. Không còn hy vọng gì nữa ngoài cuộc sống như một động vật: ăn, ngủ, ỉa, lao động. Chỉ trừ “cái món kia” là không có.


“Cái món kia” cũng là một khổ nạn. Những ngày lính tráng đi hành quân trên núi rừng hai ba tháng, ngày trở về thành phố dưỡng quân là anh trở về nhà với Nại Hiên. Bây giờ đã một năm xa vợ, bị “treo niêu” nên thời gian đầu lúc nào anh cũng thấy náo nức lắm. Nhưng rồi, dần dần, cuộc sống trong tù với khoai mì, bo bo, bắp, gạo hẩm, chỉ ăn với nước muối nên sinh lực dần dần cạn kiệt. Lao động ngoài hiện trường, một ngày phơi thân dưới nắng, đã vắt cạn đi hết cái mầm sống trong anh. Hình ảnh, bóng sắc của đàn bà chỉ còn trong suy nghĩ, trong tưởng tượng, trong những giấc mơ chập chờn tỉnh thức.


*

Cả trại Long Giao được lệnh tập trung lên hội trường. Thường thường khi có lệnh lên hội trường là có những chuyện quan trọng sắp xảy ra, như biên chế, học tập chính trị hay có các công tác lao động thi đua đột xuất. Soại đã qua một năm rưởi, đã chuyển trại bốn lần, mỗi lần sức chịu đựng của anh tụt xuống một bước. Chưa ai được thăm nuôi lần nào, nhưng những người bạn khác, khi đi trình diện học tập, mang theo được nhiều tiền, hay vàng, khi đi lao động ra ngoài làng dân, gặp quản giáo hay vệ binh dễ dãi, họ nhờ mua món này, món kia, nhất là đường và bột gạo lức, hai chất này giúp cơ thể có them calori, giúp cho thân thể họ có chút sinh khí.

Soại thì không có gì, năm ngàn đồng ít ỏi của anh mang theo đã mua đồ ăn hết từ hồi còn ở Long Khánh. Anh chỉ còn ăn những thức ăn của trại phát. Anh ăn cơm chung với Thuấn. Hai người đi lao động ra hiện trường, cố thu hoạch linh tinh, được mớ rau tàu bay, rau dền dại hay lá giang, thì đem về nấu chút canh, húp cho có chất chua, cho trôi những lác khoai mì mốc thiu mốc thỉu, thường nằm kẹt trên cổ họng. Soại xuống cân thấy rõ, ở đây không có cân để anh cân thử mình còn được bao nhiêu ký, nhưng với thân hình anh lúc trước, cao gần thước bảy, nặng sáu mươi ký, bây giờ chắc còn lại khoảng bốn mươi ký là cùng.

Đói quá, ra hiện trường Soại thường canh me ở những lùm cây rậm, mỗi khi có phát hoang, có những hang chuột, những con châu chấu, cào cào, dế. Con gì bay ra là anh túm bắt lấy, rồi ngắt cánh, bỏ vô lò than, đem ra phủi qua quít rồi ăn ngay. Ăn ngoàm ngoàm. Ăn ngấu nghiến. Cái chất thịt sao mà hiếm quý quá, đã gần hơn một năm rưỡi, không có một chút thịt nào, giọt mỡ nào tiếp tế vào thân thể nên anh yếu oặt người ra.

Có lần anh đi lao động, Thuấn ở nhà làm anh nuôi, đi ngang qua một khe suối anh thấy loại cây gì như cây bạc hà, mọc chen chúc nhau, anh nghĩ, đúng là cây bạc hà chứ không sai, thân cây mập mạp trông ngon lành lắm. Anh vội vã lấy tay nhổ lên mấy bụi, hấp tấp bỏ vào bao cát, vì sợ quản giáo và vệ binh tới bắt. Anh mừng rơn trong bụng. Tối nay đem về cho Thuấn nấu canh, chắc được một nồi canh chua ngon lành.

Đem về đưa cho Thuấn, hai đứa vui cười thoả mản, khi dọn canh lên, hai đứa nhấm thử, nước canh có mùi hăng hắc. Anh gắp một cộng bỏ vào miệng coi ra sao, khi cọng canh “bạc hà” vừa chạy qua cổ họng thì anh nghe cổ họng bị ngứa ngay, ngứa quá chừng. Anh vội nhả miếng canh đang chuẩn bị nuốt tiếp. Bên kia, Thuấn cũng vậy, Thuấn cũng bị ngứa cổ họng, nó đang la vang trời.

Soại không chịu được cái ngứa. Cái ngứa như phát ra từ da thịt, cổ họng anh như bị tách ra từng thớ thịt, len lỏi cùng khắp thân thể, trên mỗi tế bào, làm anh khó chịu vô cùng. Anh ói mữa, há miệng ra mà mữa, nhưng trong bụng chẳng có một chút thức ăn, nên chỉ mửa toàn đờm, rãi. Ngứa quá, ngứa kinh khủng, ngứa không chịu nổi phải la lên, dẫy giụa. Những người bạn trong phòng thấy thế vội đưa anh lên bệnh xá, kể cả Thuấn. Lên bệnh xá y tá cho uống một viên thuốc gì đó, anh vẫn còn vật vã ngứa cổ họng suốt một đêm.

Chuyện đó mỗi lần nhớ lại, anh vẫn còn kinh hoàng. Thuấn cũng vậy, tưởng mình ăn bị ngộ độc sẽ chết, Thuấn nhắn với bạn bè, nếu có bề gì cố nhắn lại cho ông bà già biết, và trong cơn mê sảng, Thuấn đã gọi tên Hậu, cô bé láng giềng mà anh định khi được thả về, sẽ cưới làm vợ.
Nhưng dầu bất cứ chuyện gì, khi cơn đói hành hạ, Soại và Thuấn khi ra hiện trường, vẫn tiếp tục thu hoạch linh tinh, coi như chuyện ăn trúng môn ngứa hôm trước, là chuyện đã qua, là một “tai nạn nghề nghiệp” không nghĩ ngợi gì để rút kinh nghiệm.

Tất cả anh em cải tạo mỗi người cầm một cái ghế tự chế lên hội trường để ngồi. Sống đã lâu ở trại, cái gì rồi cũng quen đi. Mỗi người tữ làm cho mình một cái ghế nhỏ, hể có hội họp hay cà phê, cà pháo, trà nước, đấu láo vơí nhau, họ đều mang ghế theo ngồi. Lên hội trường học tập chính trị, hay nghe phổ biến nội quy, công tác, họ đều mang ghế theo. Ban chỉ huy trại thấy cũng chẳng trở ngại gì nên làm lơ. Mỗi người có một cái ghế, có người có năng khiếu về mộc, lượm lặt, nhặt nhạnh được những khúc gỗ, đem về làm những cái ghế dựa, ngồi vắt chân chữ ngũ trông cũng oai lắm.

Khi anh em đã ngồi yên vị trên cái ghế của mình, ông trưởng trại mới bắt đầu nói, giọng ông rủng rẻng, đúng là giọng bắc kỳ bảy lăm.
Ông đề cao chính sách khoan hồng của đảng và nhà nước, đã tha tội chết cho ngụy quân, ngụy quyền, ông cổ động và hoan hô những thành viên lao động tích cực, ông cũng gầm ghè với những người cải tạo lè phè, chây lười công viêc.

Trong lúc ông đang phê bình tới bến những tay này thì ông chuyển sang ngay chuyện chính sách. Nhà nước sắp tới sẽ cho anh em được thăm nuôi và được nhận quà của thân nhân. Anh em tù ai cũng nhãy nhỏm, khuôn mặt những người thân hiện về rõ nét, cha mẹ, vợ con, anh chị em ruột, tất cả là những chập chờn trong đầu người tù cải tạo. Đã hơn năm rồi chứ ít sao. Tất cả là một “nghìn trùng xa cách”. Bây giờ ông trưởng trại đưa ra việc thăm nuôi như một miếng mồi ngon, “nhử” từng người, ai nấy đều mở cờ trong bụng.

Riêng Soại anh vẫn ngồi im, không mừng vui mà cũng không buồn bã. Nại Hiên đã về ngoài quê với ba đứa con, tiền bạc đâu mà đi thăm nuôi anh, đường xa vạn dặm. Anh không hy vọng gì, nên rất vô tư, không xôn xao, không vọng động.

Tan buổi họp, anh em ra về, tản mát mỗi người mỗi nơi. Ai cũng nói về chuyện thăm nuôi sắp tới, sẽ đánh giá ai tiến bộ trong lao động, người nào làm việc bằng hai, hăng hái xốc xáo. Đội trưởng, tổ trưởng, hậu cần, ăn-teng, người nào cũng có niềm vui riêng vì nghĩ mình sẽ được chấm ưu tiên, được thăm gặp, được quà cáp. Ông trại trưởng còn đệm thêm một câu làm nhiều người ngây ngất:

-“Anh nào được xếp hạng ưu thì sẽ cho thân nhân ở lại một đêm để cùng chồng hàn huyên tâm sự”.

Ôi chao, cái “của quý” của mấy bà, các anh đã không thấy trong mười mấy tháng rồi, nó càng quý hơn. Có người về ngủ chập chờn mơ thấy vợ mình nằm bên cạnh, vì thèm muốn quá, tưởng tượng quá, nên anh ta hôn vợ rồi nằm đè lên người, đến khi người bạn nằm bên la oai oái, hất cái thân hình còm cỏi kia xuống sàn gỗ, anh chàng mới tỉnh cơn mê. Trong bóng đêm, không biết mặt anh có xấu hổ hay không, có đỏ lên mắc cở vì hành động của mình? Anh ta xoay mặt qua bên kia ngáy tiếp.


Chuyện thăm nuôi khiến anh em lườm nhau, ngó nhau, để ý nhau trong lao động từng giây, từng phút. Đó là miếng mồi nhử ngon ơ, cho nên ai cũng cố làm cho tăng năng suất. Quản giáo, đội trưởng, tổ trưởng đi kèm theo bên cạnh, nhất là lúc này đang thời kỳ đào hố trồng cao su cho xí nghiệp cao su quốc doanh.

Buổi tối sinh hoạt càng nổ hơn, mỗi người tự rút ưu khuyết điểm của mình trong công tác lao động hằng ngày. Rồi phê bình người khác. Chuyện này gây căng thẳng giữa anh em trong tổ, ai cũng muốn mình lao động tốt nên ai phê bình đụng chạm đến họ là như chạm phải nọc. Lại cải qua, cải lại, rồi lớn tiếng ồn ào, rồi rút kinh nghiệm, ngày mai làm tốt hơn. Cuối cùng thì trại được lời, cải tạo nhìn cải tạo, cải tạo thúc hối cải tạo, cải tạo đỗ sức ra làm việc.

Thuấn được cha mẹ già lên thăm. Lần đầu tiên gần mười sáu tháng mới gặp lại cha mẹ. Tóc ông bà có bạc hơn, tay chân ông bà có lọng cọng hơn, nhưng Thuấn an tâm là ông bà còn khoẻ, còn sống được lâu. Khi ra về, Thuấn hỏi nhỏ bà già:
-Cô Hậu có đến thăm má không?
Bà già nhìn Thuấn:
-Có, nó có gởi cho con mấy hộp xà phòng má để chung trong đồ ăn. Con lấy mà dùng. Tội nghiệp nó.

Thuấn bước vào cổng trại mà nghe lâng lâng trong dạ. Tình yêu em vẫn còn, anh đi lâu quá, anh nghĩ đã mất em.

Buổi tối, Thuấn làm một bữa tiệc nhỏ đãi anh em bạn thân, có Nhật, có Đốc, có Truyền, những người bạn làm chung đơn vị cũ. Dĩ nhiên là có Soại.

Ai cũng vui với những món đồ Thuấn được cha mẹ già mới tiếp tế. Ai cũng đợi đến lượt mình. Chỉ có Soại là không.


Sau bữa tiệc, Thuấn và Soại dọn dẹp rữa chén bát, Soại nói với Thuấn:

-Thuấn ơi! Mình nói cái này Thuấn đừng giận mình nhe, đừng buồn gì hết nhe, ngày mai hai đứa mình thôi ăn cơm chung nữa, mình quyết định rồi. Thuấn có quà gia đình tiếp tế mà mình thì không, mình là “con bà phước” mà, Thuấn biết rồi chớ. Miếng ăn trong này quan trọng lắm, mình không muốn làm phiền bạn, đừng vì cái gì để tình bạn mình tan rã, mình thương Thuấn lắm. Thuấn tốt với bạn bè lắm, nhưng mình không thể…

Thuấn trố mắt:

-Soại nói gì thế, mình không nghĩ gì hết đâu, ở đây có gì mình chia nhau mà sống, Soại cứ tự nhiên, đừng nghĩ gì hết, nhé.
Soại cương quyết:
-Mình đã quyết định rồi, Thuấn hiểu mình là được rồi.

Soại đem chén đĩa vào úp tại chỗ nằm, anh không ra ngoài với Thuấn nữa. Anh giăng mùng ngủ nhưng nằm mãi không ngủ được, tự nhiên nước mắt anh ứa ra, tràn ngập.


Mùa thăm nuôi kéo dài cả tháng. Có những gia đình ở xa như ở Cà Mau, Rạch Giá, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, khi nhận được giấy báo được phép thăm nuôi, gia đình phải lên trình diện xã, quận. Khi nhận được Giấy Phép Đi Đường mới được đi, rồi nào sắm sửa quà cáp, mua vé xe đò, xe lửa, biết bao nhiêu là nhiêu khê, có lúc cả hai, ba tháng sau thân nhân mới đến thăm được.

Nhưng dù sao, có thăm nuôi, tức là có gia đình tiếp tế thức ăn, không khí trong trại cải tạo vui lên thấy rõ, chỗ này ca cóng chiêu đãi nhau, chỗ nọ nấu nước pha trà, pha cà phê, phì phèo thuốc lá. Những người có nhiều quà thường cặp nhau ăn chung, phân chia nhau nấu nướng, không khí bữa ăn rôm rả. Những người ít quà thì ăn một mình, ăn dè sẻn từng chút, từng bữa, cố gắng tính toán làm sao cho quà được chia đều, tính toán khít khao sao cho đến ngày thăm nuôi tiếp.

Còn đám “con bà phước” thì há cái mõm ra dài dài. Nước bọt chảy ra vì sự thèm thuồng quá mức. Họ là những người đi trình diện ở xa gia đình, như Soại, hay những người có gia đình ở Sài Gòn mà cha mẹ, anh em tản mát khắp nơi, hay cha mẹ già không còn sức đi thăm, hay oái ăm nhất là người vợ trẻ đã bỏ đi con đường khác ngay trong những tháng đầu tiên, vì thấy chồng mình đi tù “mút chỉ”.

Trong những lúc Thuấn ăn cơm, Soại thường tìm cách lãng ra chỗ khác cho Thuấn tự nhiên. Soại thường xuống nhà bếp ngồi nấu “gô” nước sôi, đấu láo với mấy người bạn làm việc ở đây, rồi đến lúc đoán chừng Thuấn đã ăn xong, anh mới trở về chỗ của mình. Thuấn thường để phần cho Soại một vài miếng cá khô nhỏ, hay một vắt mì nấu sẳn. Soại cảm động quá, bảo Thuấn thôi đi, nhưng Thuấn vẫn làm vậy. Cuối cùng Soại đành phải cùng Thuấn ăn cơm chung trở lại.


Soại chẳng có hy vọng gì mình được thăm nuôi, anh lặng lẽ sống như một cái bóng. Và dĩ nhiên, anh đóng vai “con bà phước” suốt trong những năm tháng ở Long Giao. Người anh gầy rộc, tàn tạ, khổ hạnh, giống y như những nạn nhân của nạn đói năm bốn lăm ở bắc kỳ, hay những ông già pha-kia Ấn Độ.
 
 Trần Yên Hòa
(còn tiếp)  

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Friday, April 16, 20217:46 AM(View: 83)
-Trần Quang Soại. -Có mặt. -Ra khỏi hàng, hôm nay anh được phép ở nhà thăm gặp, anh có thân nhân lên thăm. Soại bàng hoàng khi nghe lời nói của quản giáo Giản. Chuyện bất ngờ quá trong suốt hơn ba năm tập trung cải tạo. Trong đám “con bà phước” ở đây, Soại là người đầu đàn.
Wednesday, March 31, 20217:45 PM(View: 267)
Theo sự chỉ dẫn của chị Kim, Nại Hiên đi mua mấy cái rổ tre, mấy cái thúng. Đó là những vật dụng để nàng đi buôn hang xáo. Chị Kim nói: -Em đạp xe lên vùng trên, vô mấy xóm quê,
Wednesday, March 10, 20219:35 AM(View: 370)
Văn phòng trường trung học chỉ có ba người thường xuyên có mặt. Ông hiệu trưởng tám Thọ tức Nguyễn Văn Thọ ngồi trong bàn bên trong. Ông Ngân, giám thị, ngồi bàn bên ngoài và Nại Hiên, thư ký, ngồi bàn ngoài cùng. Hàng ngày, Nại Hiên đến lúc bảy giờ sáng.
Saturday, March 6, 20218:51 AM(View: 368)
Buổi sáng đám quản giáo, vệ binh ùn ùn kéo vào doanh trại ra lệnh tất cả cải tạo viên gọn gàng đồ đạc, rồi ra ngoài sân tập họp. Niệm nói với Soại: -Chuyện gì nữa đây, mình ở đây đã hơn ba tháng. Chắc có thay đổi, hay họ sẽ cho mình về?
Sunday, February 21, 20219:10 AM(View: 414)
Lớp bồi dưỡng nghiệp vụ chính trị cho giáo chức chế độ cũ tiếp tục đến tuần thứ ba. Nại Hiên vẫn sáng đạp xe trên tám cây số với cái gà mèn cơm để trên cái giỏ trước ghi đông xe. Một tập tài liệu học tập được để trong những tập sơ mi xanh, đỏ. Các giảng viên thay đổi theo từng tiết học.