DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,559,156

Nguyễn Khoa - Người Việt Nam cấp tiến là ai?

Tuesday, June 8, 20216:50 PM(View: 583)
Nguyễn Khoa - Người Việt Nam cấp tiến là ai?
Người Việt Nam cấp tiến là ai?


Thủ tướng chỉ đạo 55 dịch vụ công cần sớm cung cấp trên Cổng Dịch vụ công Quốc  gia -


Cấp tiến
(progressive) là từ phương Tây để chỉ khuynh hướng chính trị xã hội cởi mở hơn so với những quan điểm có trước đó. Sự cởi mở đó là cái nhìn thân thiện với những cộng đồng thiểu số, ủng hộ công bằng xã hội nhiều hơn, tự do tư tưởng nhiều hơn,… Đó là cách tôi hiểu từ này, và tôi cho rằng cũng có khá nhiều người Việt hiểu như vậy.

Tuy nhiên, bên cạnh cách hiểu như thế, còn có cách nhìn các nhóm cấp tiến được phân chia theo sơ đồ Tả/Hữu, cũng của phương Tây về chính trị xã hội. Trong sơ đồ này, các nhóm cấp tiến được xếp về phía bên trái, tức là cánh tả, mà trong đó ý thức hệ cộng sản cũng được định vị.


Vì thế nhiều người Việt tin là các nhóm cấp tiến, cánh tả, là gần với chủ nghĩa cộng sản, tệ hơn nữa là gần với kiểu cai trị toàn trị của các nhà nước cộng sản theo mô hình Soviet của Lenin, của Đệ tam quốc tế. Ví dụ rõ ràng nhất về niềm tin này của người Việt là khuynh hướng của họ trong cuộc bầu cử ở Mỹ năm 2020 vừa qua. Rất đông người Việt, trong lẫn ngoài nước, nhìn theo cái nhãn dán của Donald Trump cho các đối thủ chính trị là cộng sản, họ tin rằng Bernie Sanders, Elizabeth Warren, Alexandra Ocasio-Cortez (AOC),… thậm chí đến Joseph Biden là… cộng sản.


Tương tự như vậy, khá đông người Việt nhìn các chính phủ Tây Âu, Bắc Âu có khuynh hướng cấp tiến, đánh thuế cao để lấy phúc lợi xã hội, là… xã hội chủ nghĩa (kiểu Việt Nam, Trung Quốc), là gần với… cộng sản.


Ở đây chúng ta không đi vào những phân tích kiểu lý thuyết kinh tế chính trị với những quan điểm khác nhau, có thể kéo dài không dứt những buổi tranh luận. Chúng ta đặt khái niệm cấp tiến như là ở đoạn mở đầu: cởi mở về cách sống, tự do về tư tưởng, ủng hộ phúc lợi xã hội,… Ngoài ra tư tưởng cấp tiến cũng thường dính vào những hoạt động kiểu như bảo vệ môi trường (vì nó là phúc lợi xã hội), hay là chống chiến tranh, chống đàn áp bằng bạo lực. Từ việc hiểu như vậy, chúng ta thử đi tìm xem có những người Việt cấp tiến hay không, họ có phải là, hay gần với cộng sản hay không, mà cộng sản là cộng sản nào?


Những nhóm cấp tiến đầu tiên của người Việt, theo nghĩa như trên, có lẽ là nhóm Tự lực văn đoàn thời Pháp thuộc. Những ý tưởng của nhóm này về bình đẳng nam nữ, về tự do hôn nhân,… đối nghịch với những tín điều bảo thủ của xã hội phong kiến. Bà Martina T. Nguyen, thuộc khoa sử, đại học Baruch, Mỹ, trong tham luận tại một cuộc hội thảo về Việt Nam vào năm 2019 tại đại học Oregon, đã xếp Tự lực văn đoàn thuộc nhóm khuynh tả (left leaning). Quan điểm này có lẽ được rút ra từ quyển sách khảo cứu của chính bà Martina T. Nguyen có tên là Sức mạnh của chúng ta: Tự lực văn đoàn và chủ nghĩa dân tộc vào thời thuộc địa muộn (On our own Strength: The Self-Reliant Literary Group and Cosmopolitan Nationalism in Late Colonial Vietnam). Tôi chưa được đọc nghiên cứu này.


Trong nhóm Tự lực văn đoàn có nhiều người tham gia kháng chiến chống Pháp, và đa số họ đứng trong hàng ngũ Quốc Dân Đảng chứ không phải Cộng sản. Văn thơ của Tự lực văn đoàn bị các nhà tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam xếp vào loại lãng mạn tiểu tư sản, và rất bị hạn chế trong các chương trình văn học của bộ giáo dục nước Việt Nam cộng sản, từ thời Việt Nam Dân chủ cộng hòa ở miền Bắc, cho đến tận ngày nay trên cả nước.


Khuynh hướng cấp tiến này của Tự lực văn đoàn kéo dài trong những hoạt động văn học, xã hội, báo chí tại miền Nam Việt Nam cho đến khi nhà nước Việt Nam Cộng hòa sụp đổ.


Sự sụp đổ của Việt Nam Cộng hòa dẫn tới sự hình thành một cộng đồng đông đúc người Việt tại hải ngoại, đặc biệt là tại Mỹ. Trên đất Mỹ, họ rơi vào một sự mâu thuẫn trớ trêu. Một mặt họ cho là chính những nhóm cấp tiến chống chiến tranh của Mỹ đã làm Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, và vì thế họ phải về phe chống lại nhóm cấp tiến Mỹ, tức là nhóm bảo thủ của Đảng Cộng hòa Mỹ. Mặt khác, với tư cách là một cộng đồng di dân, họ lại có thể có lợi hơn với những chính sách cấp tiến của Đảng Dân chủ như chính sách di dân, chính sách phúc lợi xã hội. Trớ trêu ở chỗ là nhiều người, một mặt là người nhận nhiều phúc lợi từ các chương trình cấp tiến, nhưng về mặt ngôn luận, quan điểm bầu cử thì họ lại bầu cho phe bảo thủ.


Nhưng từ thế hệ thứ hai trở đi, thậm chí là thế hệ 1,5 (những người sinh ra ở Việt Nam, sang Mỹ từ nhỏ), người Việt lại có khuynh hướng cấp tiến hơn cha anh họ, ngày càng đồng nhất với các cộng đồng di dân khác hơn. Sự phân cách thế hệ này rõ nét hơn hết trong bốn năm cầm quyền của Donald Trump. Những người Việt lớn tuổi ủng hộ Donald Trump hết mình, dù ông này chỉ là một tay dân túy, chứ chẳng bảo thủ hay cấp tiến gì cả, nhưng lại được một số giới bảo thủ Mỹ ủng hộ để có lợi cho những toan tính của họ.


Bốn năm cầm quyền của Donald Trump lại thúc đấy khuynh hướng cấp tiến trong những thế hệ người Việt trẻ thêm tăng tốc. Ví dụ rõ ràng cho việc này là sự thành lập Tổ chức những người Mỹ gốc Việt cấp tiến (PIVOT). Một trong những người thành lập tổ chức này là bác sĩ Tùng Nguyễn từ Đại học San Francisco. Ông Tùng từng là cố vấn cho tổng thống Obama trong các vấn đề về người châu Á và hải đảo Thái Bình Dương. Ông Tùng tự đánh giá khuynh hướng xã hội của mình thuộc loại trung dung. Khi Trump lên cầm quyền ông Tùng từ chức và thành lập PIVOT.


Trong tổ chức PIVOT có rất nhiều người Việt trẻ tuổi ủng hộ ông Bernie Sanders, AOC. Tổ chức này tham gia rất nhiều vào những hoạt động chống tin vịt do các nhóm người Việt ủng hộ Trump tung ra. Nhưng hoạt động nổi bật nhất của họ là thúc đẩy cử tri người Việt đi bầu. Họ cũng đã góp phần thúc đẩy cử tri Việt Nam bầu cho Joseph Biden tại Georgia, làm nên chiến thắng của ông này tại đây.


Chính tại Georgia một chính trị gia cấp tiến rất năng động người Mỹ gốc Việt trẻ tuổi xuất hiện trong mấy năm qua, là cô Bee Nguyễn, với những hoạt động đấu tranh giành quyền đi bầu cử của các sắc tộc thiểu số. Cùng khuynh hướng chính trị xã hội như cô Bee Nguyễn là một số dân biểu người Mỹ gốc Việt như bà Stephanie Murphy, dân biểu liên bang từ Florida, các bà Trâm Nguyễn và Kathy Trần dân biểu tiểu bang Massachusetts và Virginia.


Một nhân vật khác cũng được xem là thuộc nhóm cấp tiến người Việt là anh Will Nguyễn, người đấu tranh cho quyền của người đồng tính, từng bị nhà cầm quyền Việt Nam bỏ tù vì tham gia một cuộc biểu tình tại Việt Nam.


Nhà văn người Việt đoạt giải Pulitzer, Nguyễn Thanh Việt (em trai bác sĩ Tùng Nguyễn), hay nhà văn Andrew Lâm, đều là những nhân vật cấp tiến của xã hội Mỹ hiện nay.


Những người cấp tiến này có gần với cộng sản hay không? Họ không có chút nào giống với chế độ toàn trị kiểm soát tư tưởng của những người cộng sản cả. Sách của Nguyễn Thanh Việt (Cảm tình viên, The Sympathizer) vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn để có thể xuất bản bản tiếng Việt của nó ở Việt Nam, lý do là có nhiều chỉ trích chế độ cộng sản từ nhà văn người Mỹ gốc Việt được xem là rất cấp tiến hiện nay.


Ngoài thành phần trẻ tuổi thuộc các thế hệ sau, cũng có những người lớn tuổi người Mỹ gốc Việt thuộc thành phần cấp tiến, tuy không nhiều. Một luật sư tôi quen từng tham gia Mặt trận Hoàng Cơ Minh, đấu tranh vũ trang chống chế độ cộng sản, tự nhận mình cũng thuộc phe cấp tiến Mỹ.


Đó là cộng đồng người Việt ở Mỹ. Còn ở Việt Nam, có những người cấp tiến hay không?


Theo quan niệm của tôi, cũng giống như thời Tự lực văn đoàn, những người Việt trong nước chủ tương dân chủ hóa Việt Nam, thoát khỏi chế độ toàn trị, đấu tranh cho một sự minh bạch xã hội, … đều có thể được xếp vào nhóm những người cấp tiến. Dĩ nhiên không phải bất cứ ai “có tên” là đấu tranh chống cộng sản đều có thể được xem là những người có quan điểm cởi mở và cấp tiến. Và như thế nhóm cấp tiến ở Việt Nam có thể bao gồm cả một số người vẫn còn mang trong mình thẻ đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Đâu phải ngẫu nhiên là một số người từ phương Tây, đã và đang nhìn Đảng này có hai phe, phe cấp tiến và phe bảo thủ. Báo chí Việt Nam cũng vậy, dù vẫn chịu sự quản lý chung của ban tuyên giáo trung ương, nhưng cũng có những tờ có khuynh hướng cởi mở và cấp tiến, chẳng hạn như Tuổi Trẻ, VnExpress, Vietnamnet,…


Tóm lại là dù khuynh hướng phân chia tả hữu của người Việt không cao như những ồn ào trên mạng xã hội trong mấy năm qua, nhưng thực sự là có những người Việt có khuynh hướng cấp tiến, đặc biệt là ở Mỹ, và nên nhớ là họ chẳng có quan hệ gì về ý thức hệ với mô hình cộng sản toàn trị trong nước cả.


Nguyễn Khoa
Nguồn : viet-studies
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Thursday, September 16, 20216:20 AM(View: 326)
Trang "Bạn Văn Nghệ" từ ngày thành lập đến nay đã là 11 năm. 11 năm với biết bao cố gắng của Ban Chủ Biên, đã tạo một sợi dây thân quen với các bạn văn và bạn đọc trong và ngoài nước. Nay, chúng tôi vì một số điều kiện, hoàn cảnh nên không thể tiếp tục điều hành trang mạng này nữa...
Sunday, September 5, 202112:30 PM(View: 88)
Dân Việt Nam ai cũng phải biết Nguyễn Trãi. Đó là một trong những khuôn mặt rạng rỡ nhất của lịch sử Việt Nam. Tôi gặp Nguyễn Trãi từ rất sớm khi xem vở kịch thơ “Hận Nam Quan” của Hoàng Cầm. Hình như tại nhà hát lớn Hà Nội, tôi không nhớ rõ lắm. Chỉ biết khi đó tôi còn rất nhỏ. Vở kịch diễn tả cảnh xảy ra ở biên giới Hoa-Việt khi Nguyễn Trãi lén gặp cha là Nguyễn Phi Khanh bị quân Minh bắt giải về Tầu. Nguyễn Phi Khanh ngồi trong chiếc cũi gỗ, Nguyễn Trãi núp sau hàng cây. Vở kịch không dài nhưng tôi chỉ nhớ được mấy câu Nguyễn Phi Khanh giục con trở về khôi phục giang sơn trả thù cho cha. Có lẽ tôi nhớ được vì mấy chữ “con về đi” được lặp đi lặp lại một cách hào hùng: Con về đi! Cha vui lòng vĩnh biệt Con về đi! Rửa nhục cho non sông Con phải nhớ: con là dòng tuấn kiệt Trong người con cuồn cuộn máu anh hùng. Chuyện hai tôi sớm biết về Nguyễn Trãi là giai thoại ông dùng mỡ viết lên lá hàng chữ : “Lê Lợi vi quân, Nguyễn Trãi vi thần”, kiến ăn mỡ, đục khoét thành chữ,
Saturday, September 4, 202111:39 AM(View: 89)
Tháng Tám chưa qua, hạ chưa hết. Thu còn xa lắc, lá chưa kịp chín vàng, mà ông đã rụng rơi. Nguyễn Mạnh Trinh, nhà thơ, nhà biên khảo và truyền thông đã lên đường, đã thong thả rong chơi về miền phương ngoại (1949-2021). Tác phẩm Tạp Ghi Văn Nghệ của Nguyễn Mạnh Trinh Xuất thân là một quân nhân thuộc binh chủng Không Quân, văn thơ của ông phản ảnh nhiều suy tư, thao thức về cuộc chiến. Ông yêu thi ca, làm thơ và viết rất nhiều bài nhận định trong những lãnh vực văn học nghệ thuật khác nhau. Ông cộng tác và viết thường xuyên cho các báo nhất là ở Úc, Canada và Hoa Kỳ. Tôi mãi nhớ nụ cười hiền của ông, một Nguyễn Mạnh Trinh nho nhã, điềm đạm. Tôi không quên những lần trò chuyện cùng ông, tuy ít ỏi nhưng đầy ấn tượng và sâu sắc. Tôi cũng sẽ vô cùng tiếc nuối cho sự mất mát của một tài hoa, một ngòi viết hết lòng với văn học nghệ thuật tại hải ngoại. Đôi lần tôi được gặp gỡ ông tại nhà chị Bích Hạnh, Thùy Hạnh. Tuy nhiên, có lẽ lần tôi nói chuyện
Friday, August 27, 202112:17 PM(View: 296)
Tác giả Trần Yên Hòa vừa mới cho trình làng 2 tác phẩm : một, tập truyện ‘’ Những chuyến mưa qua’’ và thứ hai, tập thơ ‘’ Khan cổ gọi tình, về’’. Hình như, ở những tác phẩm đầu tay, chất chứa tinh hoa của một người cầm bút. Ở mức đến, đã có sẳn từ buổi khởi đầu, và ở thành tựu, phải nẫy mầm từ lúc ban sơ. Với thơ, ông là người mơ màng, lãng mạn và dù bây giờ, ở tuổi trên năm mươi, vẫn còn nuối tiếc thuở học trò và nhắc lại ngày xưa, lúc mắt còn xanh và lòng còn mở rộng. Với truyện ngắn, thì là một người kể chuyện thành thật, phát họa lại một thời buổi nhiễu nhương, của chiến tranh tàn bạo và một hậu chiến tranh gấp mấy mươi lần. Nói chuyện với Trần Yên Hòa, chúng tôi ở cương vị độc giả, muốn làm một nhịp cầu người cầm bút trình bày những chất chứa và những điều có thể trong tác phẩm chưa nói được hết. Nhất là, với hai tác phẩm mới, sẽ có nhiều giãi bày bất ngờ thích thú. Một điều nhận xét, trong phong cách diễn tả, cũng như ý tưởng trình bày, Trần Yên Hòa đã có nhiều tính chất của
Saturday, August 21, 20217:21 AM(View: 219)
Mình đã đi hỏi một số nhà đòn, trong đó có nhà đòn lớn nhất TP HCM hiện tại. Các anh chị nhà đòn cho mình những thông tin sau: -Giá cả tất cả các dịch vụ đều tăng. Do thiếu người làm + công việc nguy hiểm và áp lực + thiếu phương tiện + tăng giờ làm + quá tải tại lò thiêu Bình Hưng Hòa. + Giá hòm trước dịch thấp nhất là 2-3 triệu đồng. Trong dịch, cao điểm gần đây người chết thêm hai ba trăm người mỗi ngày, quan tài đóng không kịp, nhà đòn muốn lấy thì phải trả giá hơn lên. Cộng vào đó, giá vận chuyển tăng do chở về TP khó khăn hơn và thêm chi phí phát sinh (đồ bảo hộ, khử khuẩn, xét nghiệm tài xế, chờ đường lâu…) + Giá thuê xe vận chuyển tăng. Lúc trước một chuyến xe chở hòm vô lò Bình Hưng Hòa mất khoảng vài tiếng cả đi lẫn về, chi phí khoảng 3,5 triệu đồng. Nay do quá tải ở Bình Hưng Hòa nên xe phải xếp hàng chờ. Thời gian chờ trung bình hai, ba ngày mới vô tới được cửa lò. Xe nhích từng tấc, cả ngày chỉ đi được vài trăm mét. Nằm đường lâu, tài xế lấy giá vận chuyển tài