DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,096,180

Luân Hoán, Em Từ Lục Bát Bước Ra, Một Độc Chiêu Vọng Mỹ Nhân - Mai Khắc Ứng

Friday, March 16, 201212:00 AM(View: 28637)
Luân Hoán, Em Từ Lục Bát Bước Ra, Một Độc Chiêu Vọng Mỹ Nhân - Mai Khắc Ứng

Luân Hoán, Em Từ Lục Bát Bước Ra, Một Độc Chiêu Vọng Mỹ Nhân


lh1

Luân Hoán



Sau tập Thi nhân Việt Nam của Hoài Thanh, Hoài Chân mấy năm gần đây các hợp tuyển thơ ở nước ta được mùa, có nơi bội thu, kho hết chỗ chứa. Hợp tuyển thơ cổ nhân, cố nhân. Hợp tuyển thơ tân nhân, thi nhân. Hợp tuyển thơ nữ, thơ nam, thơ tỉnh, thơ huyện có nơi thơ làng, thơ hưu trí, thơ đồng hương, thơ đồng môn... không có sức mà đọc. Tất cả những hợp tuyển thơ vừa điểm danh của nhiều tác giả toàn viết về các đề tài cao rộng thuộc dạng danh thắng của ngôn ngữ để ca ngợi non sông đất nước, tình yêu con người, tình yêu lao động, tình yêu Tổ quốc…Thế nhưng chưa có một tập thơ nào nhóm họp hàng trăm cây viết chỉ để ngợi ca về “Một người duy nhất” như tập “Em từ lục bát bước ra” của nhà thơ Luân Hoán. Bởi vậy tôi coi tập thơ này như một độc chiêu vọng mỹ nhân. Mỹ nhân quả thật là “Một Người Duy Nhất”.

 

 

em_tu

 


 “Một người duy nhất” của Luân Hoán khi nhỏ nhân loại gọi bằng Em. Lớn lên trên lục + bát một chút thì được gọi bằng Chị. Sinh nở xong thì được gọi bằng Mẹ. Lên chức thì gọi bằng Bà. “Một người duy nhất” ấy tầm thường một cách vĩ đại hay nói ngược lại Vĩ đại bởi sự bình thường.


 Hồi thơ ấu còn nằm trong tao nôi tôi đã được bà ngoại mớm cho đôi làn ca dao nói về “Một người duy nhất” như sau:


  ‘Ba đồng một chục đàn ông


 Chị bỏ vào lồng chị xách đi chơi.


 Dọc đường dây đứt lồng rơi


 Chúng bò lổm ngổm mỗi nơi một thằng’.


 Thuở đó dưới con mắt của “Một người duy nhất” ấy, cánh đàn ông chẳng là cái thớ gì. Đọc Luân Hoán tôi nhận ra Anh cũng đồng tình.


  “nhờ Em đời có ca dao


 nhờ Em trời đất sinh bao nhân tài”.


 Và trước Luân Hoán, chị Cả thơ nôm cũng đã viết :


 ‘Bố cu lổm ngổm bò trên bụng.


 Thằng bé hu hươ khóc dưới hông’.


Thì bố cu với thằng bé có khác gì nhau đều bò lổm ngổm cả đó sao.


 Nhưng nói gì thì nói, “Một người duy nhất” đó sinh ra nhân tài, sinh ra các bậc trượng phu, sinh ra các vị anh hùng kinh bang tế thế và sinh ra các nhà thơ cùng các thứ sĩ…


 Từ sự đồng tình, Người sáng tạo ra Độc Chiêu Vọng Mỹ Nhân này đã hạ lệnh cho một giàn Họa sĩ thân tình vẽ về “Một người duy nhất” như sau :


 “vẽ sao cho đôi bờ vai


 ngà ngà hương sáp ong cài khăn voan”


Và vẽ sao cho


 “ngôi cao thơm ngát mạch nguồn


 đăm đăm mà giả như tuồng ngó lơ”


 Ai đã từng “đăm đăm” nhưng lại “như tuồng ngó lơ” xin thầm lặng sờ lên gáy mình.


 Sau giàn Họa sĩ thì tác giả mới điểm danh các vị thi nhân cổ kim đã có thời tơ vương với “Một người duy nhất”. Đại Thi hào Nguyễn Du được mời ngồi chiếu trên.


 “Nguyễn Du lần dở bọc điều


 bước ra yểu điệu nhị kiều thành thơ


 trăm năm và chẳng bao giờ


 hồn thơ lục bát bỏ bờ bến xưa »


 227 danh sĩ (xin cho loại tôi ra) tiếp theo được bấm đúng huyệt và chỉ một dòng, thậm chí một vài từ cũng đủ làm nên 896 câu như là bằng chứng của một thời dính líu.


 « Chui qua hàng dậu mồng tơi


 Lén nhìn cặp mắt có đuôi chỗ nào


 Áo cài khuy bấm ra sao


 Mà ông Nguyễn Bính đếm sao trên trời »


 Bốn câu 28 cụm từ dành cho Nguyễn Bính, tác giả « Em từ lục bát bước ra » chỉ thỉnh của nhà thơ xứng đáng được xếp hàng sau Nguyên Du này có 6 cụm (mồng tơi, áo cài khuy bấm). Vậy mà qua vài nét chấm phá đó ta nhận ngay được chân dung nhà thơ Chân quê tài danh này. 


 ‘Nhà nàng ở cạnh nhà tôi


 Cách nhau cái giậu mồng tơi xanh rờn


 Hai người sống giữa cô đơn


 Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi


 Giá đừng có giậu mồng tơi …’


 (Người hàng xóm)


 Viết đến đây xin cho phép tôi băn khoăn một phút. Ngày xửa ngày xưa tôi thuộc bài Chân quê của Nguyễn Bính có đôi câu hình như khác ngày nay. Ấy là :


 ‘Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!


 Thị thành bôi nhọ em rồi’


 (tôi nhớ)


Nay in mới là :


  ‘Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!


 Nào đâu cái yếm lụa sồi’


 (NXb Đồng Nai, 1996)


 Tôi nghĩ rằng « Thị thành bôi nhọ em rồi » mới ăn ý với hai câu kết


 ‘Hôm qua em đi tỉnh về


 Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều’.


 Xin lỗi quý bạn đọc. Tôi lan man lạc đường khi đang nói về cái tài « điều quân khiển tướng » của Người tạo ra Độc Chiêu Vọng Mỹ Nhân. Bàn tay của gã ấy đã điều động 227 chiến sĩ thật là khéo léo, để chỉ vẽ vời về « Một người duy nhất » một cách nhất quán, mạch lạc. 


 Hãy xem, không chỉ rực rỡ một đám « phe ta », những đấng nam nhi mà « người duy nhất » từng hãnh diện khoe: « tuy không bẻ gẫy sừng trâu, nhưng em nhấc nổi mày râu dễ dàng », còn có cả phe phái đối nghịch, gồm 66 nữ thi sĩ, không sắp xếp theo thứ bậc. Có Hồ Xuân Hương « tặng chàng cả cái bánh trôi nước này » Đến những Vi Thùy Linh « vẫn thường ngắm mình trong gương ». hay « Hoa Thi dắt cả một đoàn bướm bay »... Và :


 em qua nét lụa thơm lừng


 mang tình Thanh Trí bay cùng bốn phương.


 Đến đây xin thưa tiếp « Một người duy nhất » mà kẻ tài sơ lực thiểu này nhắc đến nhiều lần hiện đang ngồi chải tóc trước bìa tập thơ « Em từ lục bát bước ra » của Thi sĩ Luân Hoán.


 


 Đó chính là chân dung đại diện Em ta. Chị ta. Mẹ ta. Bà ta vậy.


 Sau phái nữ viết về chính mình là đợt động viên cuối cùng trước khi chính Người Có Độc Chiêu... xung trận. Ấy là những nhà làm nên tiếng hát. Trịnh Công Sơn, Đoàn Chuẩn, Lê Uyên Phương… Hùng hậu lắm. Ai ai cũng xông lên.


  «về đâu em hỡi chiều nay


 mưa soi từng dấu chân bày hoang mang


 gió lay buồn ngọn thu vàng


 hồn em đã ngủ mây ngàn thênh thang


 dìu em qua sợi tơ đàn


 Từ Công Phụng thở thơm ngàn năm sau”


 Cuối cùng Người tạo ra Độc Chiêu... tung hoành ra sao ? Dĩ nhiên gã đã bao toàn bộ sa trường, nên ở đâu có bóng dáng Giai nhân đã từng gọi “Em từ lục bát bước ra” thì ở đó có ngay bàn tay của gã. Từ nông thôn đến thành thị. Từ đồng bằng ven biển lên Cao nguyên miền Tây. Từ miền Trung ra miền núi Việt Bắc. Ở đâu có Em là y như ở đó có bàn tay ăn ké, tỉa ghép của gã. Xin mời xem đôi nét ba hoa một cách khó nổi giận:


 “em là kho tài sản chung


 của mọi thứ sĩ, anh hùng thế gian


 ‘con trai đầu gối bịt vàng’


 cũng quì ca ngợi đàng hoàng, chả sao


 ...


 kể từ ngày biết nhảy dây


 cả hai cái núm cau dày mãi ra


 sau cổ mái tóc đuôi gà


 lắc lư chân sáo hái hoa vin cành


 ...


 mất rồi hàm răng cuốc bàn


 mất rôi cái háy sỗ sàng hôm xưa


 không còn những bữa tắm mưa


 lỏng leo tay bụm cái thừa, bỏ không


 ...


 bây giờ em đã rất là


 một cô thôn nữ mặn mà nhà quê


 tuy chưa chạm tuổi cập kê


 cái trâm cài đã nằm kề tóc mai


 cặp chân có vẻ hơi dài


 vạt lưng vừa đủ chép vài câu thơ


 bờ vai tròn lẳn phất phơ


 tiểu-yêu nối với cơ-đồ liền nhau


 ...


 ơ chị gà mái thật khùng


 bỗng dưng nằm bẹp phơi lưng làm gì


 ờ ra vậy... ờ ra thì...


 cái tình dính với cái chi... tuyệt vời


 ...


 áo pull cổ hở phập phồng


 phơi đường biên giới hai vồng cầu non


 trắng phau phau bụm bông gòn


 rung rinh gốc ngọn gió bồn chồn bay


 vòng vai trải xuống nhánh tay


 mùi hương vạt tóc highlight hoe vàng


 em đi nghiêm chỉnh đàng hoàng


 nhưng qua mỗi bước tan hoang ổ gà


 van em đừng bước chân xa


 tà váy chạm gối làm hoa mắt người


 ...


 em mặc xửa-cóm hồng đào


 thân áo như dính chặt vào với thân


 đôi tà trong cạp váy hồng


 dường như thao thức phân vân điều gì


 ...


 em không có cặp nhũ hoa


 chỉ có hai cái vú ngà đây thôi


 mười một, mười hai dậy rồi


 mười ba, mười bốn vun lồi hơn ra


 khe, truông, đèo, rú, góc nhà...


 quanh năm suốt tháng phơi da ngoài trời


 nắng mưa sương gió đắp bồi


 vú em sừng sững vào thời thanh xuân


 ...


 người xưa ngậm ngải tìm trầm


 ta chừ ngậm rượu chạy vòng quanh em


 trầm là dược thảo vang tên


 em là thảo dược làm nên văn tài


 ...


 để gần em, khó vô cùng


 để yêu em,, lại vô vùng dễ thôi


 làm sao cấm được tình người


 dễ gì ngăn trái tim tôi thất tình


 ...


 Trong cuộc chiến người lính hay kể cho nhau nghe giai thoại “Thủ trưởng có cách”. Tôi nghĩ Người sáng tạo ra Độc Chiêu Vọng Mỹ Nhân này như một viên tư lệnh. Và tôi cũng nghi ông chắc đã có cách mới “ve vãn” được nhiều mỹ nhân đến vậy. Hai từ “ve vãn” tôi dùng không nằm trong nghĩa lập lờ, mà ở phía thông cảm sẻ chia với những ai đang đứng ở hàng thứ nhất trong cuộc sống hiện thời. Họ bị u ám và có rất nhiều người đang “đưa tay phủi giúp vẫn lai rai buồn”. Không buồn sao được khi “cái buồn đeo dính trên da, rửa hoài không sạch, đâm ra lậm vào”.


 Riêng Luân Hoán, người đã tạo Độc Chiêu Vọng Mỹ Nhân thì vẫn tỉnh táo:

 

 

lh2


 “ ngó quanh thấy đủ mặt người


 dù trong đồng loại đười ươi cũng nhiều”.


 Có lẽ vì vậy, người thơ càng thấy cần ca ngợi những nhan sắc quanh ta, ngay cả:


 “gió mưa chuyện của gió mưa,


 trái tim bầm dập vẫn thừa yêu thương,


 phất phơ góc phố lề đường,


 em đong từng bữa chán chường nuôi thân”.


 Luân Hoán là một người sống khá lâu với vần điệu. Lục Bát là một thể thơ cao quí của Việt Nam. Viết vội trong một lúc, dù cái hứng đưa đẩy người làm thơ cũng chợt thấy sợ, nên cuối cùng ông bày tỏ:


 “câu thơ lục bát của đời


 vốn mềm mại, vốn tuyệt vời biết bao


 vừa chất phác vừa thanh tao


 vừa bác học vừa hao hao quê mùa


 vào tay tôi, thành trò đùa


 vào tay tôi, thành nắng mưa bất thường


 xin đời lượng thứ dung, thương


 chừa cho tôi một con đường rút lui”


 Rút lui? - có thật không ? Rút đâu chưa thấy, chỉ lộ ra cái bệnh vọng mỹ nhân, không chừa được, đành phải rủ rê bè bạn:


 “kính mời bạn tiếp sức tôi


 ngợi ca em, chuyện cả đời chúng ta


 câu thơ lục bát không già


 và em hương sắc vẫn là sắc hương”


 ...


lh3



 Em Từ Lục Bát Bước Ra, dài 2600 câu, nhưng tôi tin Luân Hoán hình như vẫn còn muốn viết tiếp, dù nội dung chỉ có một mục đích Ngợi Ca Cái Xương Sườn của chúng ta. Sắc đẹp hình thể, nội tâm lẫn cách sống của những em, những chị, những mẹ, những bà của thế giới loài người đúng như người làm thơ quả quyết:


  “ngàn năm em vẫn xuân thì


 đời không lãng phí những gì của em


 cảm ơn em, cảm ơn tình


 cảm ơn mớ chữ chân tình trổ hoa”.


 Riêng tôi viết những dòng này như một lời cảm ơn gởi đến tất cả các nhà thơ bị Luân Hoán trích có nêu danh một số ngôn từ. Dĩ nhiên không quên thưởng thức sự tỉa ghép rất là thơm tay của người tạo ra “độc chiêu vọng mỹ nhân”.


Saint-Louis, 08-9-2008


Mai Khắc Ứng


ghi chú: những câu thơ chữ nghiêng trong ngoặc kép của Luân Hoán. Những chữ đứng trong các câu thơ đó là của các thi sĩ Luân Hoán trích, có ghi chú tên tác giả ngay trong mỗi một chùm thơ 4 câu.

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Tuesday, September 17, 20198:50 AM(View: 83)
Lê Thị Thấm Vân thuộc thế hệ thứ 1 rưỡi, nói một cách cụ thể theo ngôn ngữ của một nhà văn nữ khác đồng lứa: “Chúng tôi rời Việt Nam ở tuổi rất nhỏ, đến máu con gái cũng còn chưa có”… Các cô này đều theo học trường Mỹ
Saturday, September 14, 20197:00 AM(View: 71)
Đây tác phẩm thứ 12 của Nguyễn Thị Khánh Minh: Ngôn Ngữ Xanh. Độc giả trong những năm gần
Monday, September 9, 20198:19 AM(View: 168)
(h. NVK) Trùng Dương tên thật là Nguyễn Thị Thái, sinh ngày 15-4-1944 tại Sơn Tây. Từ 1965, cộng tác với các báo Bách Khoa, Văn, Dân Chủ, Đời, Trình Bầy
Wednesday, September 4, 201910:27 AM(View: 470)
Tôi với anh Thành Tôn đã kết thân từ hơn hai mươi năm qua, tôi coi Thành Tôn như người anh, vì tôi biết những tính tốt của anh đối với bạn bè. Và anh cũng coi tôi như một người em, vừa
Friday, August 30, 20196:36 AM(View: 93)
Thơ Trần Kiêu Bạt dường như không nhiều, nếu người đọc nào muốn tìm đọc thơ ông, chắc cũng khó mà biết tìm ở đâu ra trong rừng sách vở ngày nay. Nhưng may sao, tôi lại được nhà văn Trần Hoài Thư