DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
1,725,794

Cửa hàng ốc nóng - Ma Văn Kháng

18 Tháng Mười Một 201212:00 SA(Xem: 13043)
Cửa hàng ốc nóng - Ma Văn Kháng



Mắt người là một cái gì đó vô cùng tinh tế, không hoàn toàn khớp với hệ thống vật chất qua sự chọn lọc của tự nhiên. Tôi cam đoan vậy khi nhìn sâu vào hai con mắt Chiêm. Mắt Chiêm đẹp, nhưng lạnh lùng.

Mai anh đi Đà Lạt. Tôi nói và thấy mình như kẻ bước hụt. Mắt Chiêm lặng tờ vô cảm. Cũng không có câu hỏi lại: Mấy giờ anh đi? Hoặc đi có lâu không? Hoặc: Nhanh rồi về nhé! Dửng dưng, mắt Chiêm thật vô tình. Nàng thờ ơ như việc đó chẳng can hệ gì đến nàng. Như tôi không phải là kẻ đang yêu nàng. Nếu không, mắt nàng, cửa sổ tâm hồn nàng phản ánh điều sâu kín gì vậy.

Một cơn mưa lành tạo nên cuộc gặp gỡ của chúng tôi. Nói chính xác hơn, rằm tháng bảy năm ấy ở Tam quan chùa Quán Sứ, chiều ấy cơn mưa lớn ập xuống đúng vừa lúc tôi dạt vào. Mưa nước lên, lúc sụt sùi, lúc sầm sập. Khi xiên chéo đều tăm tắp, khi quẫy lượn nhịp nhàng. Nhìn mưa, tôi nghĩ, cái sinh thể tự nhiên này cũng lý thú như một kẻ có linh hồn vậy. Nó là một ẩn dụ nghệ thuật, nó là phông màn của bao câu chuyện đời thú vị.

Mải mê nhìn mưa, tôi không để ý đến một người phụ nữ trẻ đã dịch vào đứng giữa vòm ô tôi từ lúc nào. Nghe thấy hơi thở ấm một bên vai, tôi biết là cô đứng rất gần kề tôi và khó chịu về sự tự nhiên này. Phụ nữ là phải có ý có tứ chứ. Tôi nghĩ. Nhưng mưa tạnh, đẩy xe ra khỏi giọt gianh, sự thể càng gây khó chịu hơn, vì người nọ tay đã bám đuôi xe, miệng nhanh nhẩu: Cho quá giang về Giảng Võ mới. Tính cả nể khiến tôi ừ hữ, tôi cho xe nổ máy. Đường phố không ngờ úng nước. Phố Nguyễn Khuyến ngập lút bánh xe. Vòng ra Nguyễn Thái Học cũng vậy. Định quay xuống Khâm Thiên thì gặp tắc đường ở cuối phố Quang Trung. Cố chạy đến hồ Hale thì nước đã lọt vào ống bô. Dắt xe lội bì bõm cùng mọi người, đã mệt phờ, nhưng quay lại phía sau, lại vẫn thấy người nọ nhằng nhẵng bám theo.

"Ta ăn cái gì cho nó nóng ấm người lên một tí đi anh." Người nọ nói. Lại còn thế nữa. Nhưng thôi, đã đến nước này thì mặc cho con tạo xoay vần. Theo tay người phụ nữ chỉ, tôi nhận ra một quán hàng ốc nóng. Sực lên mùi hương thơm của lá chanh và mùi gừng cay, nồng ấm áp. Quán hàng quá chật hẹp. Không ngờ cùng lúc sáng lên hai gương mặt phụ nữ, người bán ốc và người rủ tôi vào ăn ốc.

- Cho hai đĩa. Có rượu thuốc không? Người phụ nữ đi theo xe tôi cất giọng lảnh lót, đưa tay hất cái mũ mưa, để lộ một gương mặt trái xoan đẹp lộng lẫy, kiêu ngạo và cứ làm như đã quen thuộc với tôi từ lâu rồi: - Anh xem có lạ không, thời buổi cua cáy nhảy lên làm người. Trước kia dân thành thị thượng lưu, có ai thèm ăn món ốc ếch, cua cáy như bây giờ!

Tôi nhận ra cô có ý châm chọc, khinh miệt người phụ nữ bán ốc ở phía sau chõng hàng. Trên cái chõng có bình rượu thuốc, thấu nước chấm và những cái đĩa nhỏ còn dính đầy vẩy ốc. Bên trái chõng là nồi ốc luộc, ủ vỉ buồm nóng hôi hổi. Cô hàng ốc mặc áo hồng, tóc búi, khuôn mặt tròn, hai mắt sáng như hai mắt trẻ thơ, giấu đôi chân dị tật trong cái chăn dạ mầu đỏ.

- Nào, có bán hay không mà õng ẹo thế.

- Dạ, chờ em lau cái đĩa một chút ạ.

- Bán hàng thế thì ai người ta còn muốn ăn nữa.

- Dạ, em xin lỗi.

Thấy cô hàng ốc chuyển dịch khó khăn đôi chân, tôi vội giúp cô mở nồi ốc luộc và nhận ra gương mặt đẹp mang vẻ nhẫn nhịn của cô, gương mặt của những người nghèo, những người phải bươn trải vất vả với cuộc sống hàng ngày, tôi vội đưa câu chuyện sang những đề tài khác. Tôi nói về những cơn mưa lành. Tôi nói về những con ốc, loài ốc vặn, ốc mít, ốc nhồi và hỏi cô bán hàng về món rượu ngâm thuốc của cô. Cuối cùng, chính là những con ốc béo ủ lá chanh được nhể ra bằng những chiếc kim sắt chấm vào bát nước thơm nồng mùi gừng, béo ngậy và cay sực lên trong miệng, đã khiến cho không khí giữa người bán và người ăn trở nên vui vẻ và hài hòa!

- Để tôi trả tiền. Người phụ nữ đi nhờ xe tôi nói và khi xe chạy ngược một quãng nữa, cô nói thêm - Ngày mai anh còn thích ăn ốc nóng nữa không, em sẽ đến rủ anh đi.

Một tuần lễ qua, những buổi chiều đi ăn quà đã thành lệ. Cuối cùng cái phải đến đã đến. Tôi gọi điện: Anh đến nhà em nhé và nhận được câu trả lời thật hững hờ: Anh thích đến thì cứ đến! Tôi đã đến nhà Chiêm và câu nói: Mai anh đi Đà Lạt như buông rớt trong căn nhà ba tầng diện tích mặt sàn năm mươi mét vuông hoang vắng lạnh lùng.

Chuyến đi Đà Lạt hoàn toàn thất bại. Một bài bút ký viết chỉ thấy lổm ngổm những chữ là chữ, thiếu hẳn một linh hồn sống động. Tôi trở về, buồn day dứt, hỏi Chiêm: Có nhớ anh không? Ôi, giá đừng hỏi thì hơn. Vì nàng đáp lại câu hỏi phập phồng bao hy vọng của tôi bằng cái nhếch mép và hai từ trượt qua vành môi: Bình thường. Bình thường! Đã gọi là tình yêu thì sao lại là bình thường được!

*


tim_3

Chào đời đã được hưởng một ưu thế trội bật, một cơ thể không mảy may khuyết tật lại đạt đến cấp độ hoàn mỹ, Chiêm như một đóa hoa hồng hàm tiếu ở tuổi mười tám. Cha nàng là bác sĩ khoa ngoại, mẹ nàng là nghệ sĩ múa và nàng là đứa con duy nhất của gia đình. Vóc hình nàng cân đối, nở nang đều đặn. Nơi căng trương, nơi thắt bó, chỗ nào cũng ưa nhìn. Đàn ông thích nhìn nhất là ngực nàng và mắt nàng. Mắt nàng to, rờ rỡ sáng và thuở đó thắm thiết niềm thân tình vồn vã. Ngực nàng lớn và vểnh cao, nhô về phía trước như tính kiêu hãnh của nàng. Ở đâu nàng cũng như vầng dương chói lọi. Ở đâu nàng cũng tỏa ra một trường lực cuốn hút. Nàng tạo ra những kẻ ham mê, yêu mến mình. Và chắc chắn rằng chính là do nàng mà những người thầy ở trường trung học đã biến thành những kẻ si tình bậc nhất. Nàng tạo nên một vòng vây ham muốn, mê đắm, nuông nịnh, yêu chiều quanh mình. Và cũng có thể nói, chính là cuộc sống của nàng đã tạo ra bản tính nàng. Thân mật gần gụi đó mà cũng lạnh lùng cao ngạo đó. Nàng là người phụ nữ có hai gương mặt. Và cuộc đời nàng từ khi ở tuổi thiếu nữ đã là một bằng chứng rõ rệt nhất về tính hai mặt, về sự bù trừ của lẽ đời. Được sống trong sự nuông chiều, ưu ái triền miên, nhưng nàng đã trượt liên tiếp ba kỳ thi vào đại học. Đến tuổi trưởng thành, đi làm việc, trong bậc thang đẳng cấp xã hội, nàng bị xếp vào loại thấp kém. Vì nàng chỉ là cô nhân viên đánh máy ngồi khuất lấp ở cái góc hẹp của một cơ quan văn hóa, nhưng nàng lại là đối tượng chiêm ngưỡng, tụng ca, chiều chuộng của vô số đàn ông. Phụ nữ đẹp tuy không nhiều, nhưng cũng không hẳn là ít. Tuy nhiên sắc đẹp như một thứ tài sản trời cho, đẹp như nàng, thì chỉ có một mình nàng thôi. Ngồi ở góc hẹp của tòa nhà, nhưng tiếng tăm nàng lan rộng khắp thành phố. Có một gã thi sĩ nổi tiếng đẹp trai và kiêu căng về tài sắc vừa nhìn thấy nàng đã tái nhợt mặt mày, quay lưng, chạy tới một cửa hàng gần đó, mua ngay một lọ nước hoa Soir de Paris, rồi trở lại khúm núm dâng lễ vật lên nàng. Y gọi nàng là Hoàng hậu Elizabeth. Một phó thống đốc ngân hàng suốt một tháng trời, chiều nào cũng đánh xe đến đưa nàng đi ăn ở cửa hàng đặc sản, bị vợ phát hiện, thuê ma cô theo dõi, dọa sẽ có án mạng, đã khóc sướt mướt vì phải chia tay nàng. Tỏ tình với nàng, cầu xin nàng ban cho tình yêu, ngỏ lời cầu hôn với nàng có đến vài chục anh đàn ông, trẻ có, già có; trong đó có vài gã đã có gia thất, đang nuôi ý định ruồng rẫy vợ con, bỏ lại tất cả để theo nàng.

Nhiều kẻ được mời, nhưng Chúa chỉ chọn một. Kinh Thánh đã nói vậy. Cuối cùng, nấn ná mãi, chọn lựa mãi, đến năm hai mươi tư tuổi Chiêm mới lấy chồng. Thông thường trong trường hợp này các nhà văn sẽ cho nhân vật nữ xinh đẹp của mình kết hôn với một gã đàn ông giàu có, gã này có thể là một nhà doanh nghiệp, một ông chủ ngân hàng Việt kiều có bạc tỷ nhưng ngu đần, thô lỗ, vô học rồi cuộc sống của họ sẽ tạm hòa hợp ở giai đoạn đầu và trục trặc ở giai đoạn sau, cuối cùng dẫn đến bi kịch tan vỡ. Đó là một mô hình đặc sắc của hư cấu nghệ thuật. Còn ở đây là cuộc sống thật. Cuộc sống thật đã xảy ra của Chiêm không giống thế.

Chiêm kể:

- Chồng em là Đồng, một cán bộ nhà nước. Chứ không thuộc típ giám đốc, kế toán các ngành kinh tế, lớp người trở nên giàu có trong khuôn khổ pháp luật từ thời mở rộng tự do kinh doanh. Đồng thời là cán bộ tầm cỡ quốc gia. Theo lý thuyết thì Đồng cũng chỉ là loại làm công ăn lương cố định, nghĩa là loại cán bộ có mức sống trung bình, làng nhàng như số đông những kẻ đang làm việc trong guồng máy nhà nước. Thế nhưng phải nói ngay rằng, Đồng rất giàu. Chắc anh nghĩ: Quyền lực sinh ra tiền tài? Chiếm hữu quyền lực sinh lợi còn bằng mấy chiếm hữu tư liệu sản xuất? Em không rõ và cũng không muốn nói tới điều ấy. Em chỉ biết, khi Đồng bỏ vợ lấy em, lúc Đồng ba mươi lăm tuổi anh ta đã có một căn nhà bốn mươi mét vuông ba tầng cho một cơ quan Liên hợp quốc thuê, một tháng lấy ba ngàn đô-la Mỹ. Ba ngàn đô-la Mỹ mỗi tháng nghĩa là hơn bốn mươi triệu đồng tiền Việt, bằng tài sản cả một đời người lao động kỹ thuật đấy. Ở đây, em muốn anh nhớ cho, căn nhà này là do nhà nước phân cho Đồng! Phân phối theo chính sách chung chứ không phải chiếm hữu. Với số tiền cho thuê căn hộ đó, gần chục năm qua, Đồng đã mua được một căn hộ khác ở khu tập thể Ngọc Khánh và một tòa biệt thự ở Tam Đảo, một căn nhà nghỉ ở bãi biển Vũng Tàu. Đó là những tài sản công khai. Có gì mà phải giấu giếm! Vì nó là đồng tiền Đồng kiếm được hợp pháp, công khai cơ mà! Anh có đồng ý thế không?

- Tạm cho là như thế!

- Dạo ấy, cũng là sau một buổi tránh mưa, em quen Đồng và rủ Đồng đi ăn ốc. Sau đó, nhiều lần em đến nhà Đồng. Biết ý thích của em, một hôm Đồng sai người giúp việc mua ốc về làm món ăn. Giúp việc là một bà già. Bà vâng dạ, nhưng khi bưng mâm lên thì chỉ có mấy hộp thịt lợn thịt gà và cá đông lạnh. Sao lại thế được? Đồng hỏi. Thì bà rụt rè thưa rằng, bà theo đạo, hôm nay là ngày kiêng sát sinh. Thế sao không bảo tôi trước! Đồng gắt gỏng. Em can. Đồng dịu, mời em đi ăn hiệu. Em thấy đấy, Đồng phàn nàn, thuê được một người giúp việc khó vô cùng. Thuê đứa trẻ thì sợ nó ỷ sức vóc bóp cổ mình trấn lột, thỏa lòng tham. Thuê bà già thì gặp lẩm cẩm. Có bữa bà cho mình ăn cả tóc lẫn kiến. Sao lại cả tóc lẫn kiến? Tóc là tóc bà rụng vào món ăn. Còn kiến là vì bà ấy hay để lại thức ăn thừa để ruồi bâu kiến đậu. Nghe chuyện Đồng, em cười: Nếu vậy thì em xin đến làm người giúp việc nhà cho anh vậy. Đồng được lời, nhảy cẫng lên. Trời, em đồng ý, anh rước em về làm bà chủ, chứ thuê mướn gì!

Ngưng một lát, tỏa một ánh cười nhè nhẹ trên môi, Chiêm kể tiếp:

- Em tươi đẹp thế, xứng làm bà chủ quá chứ anh? Nhan sắc đàn bà là thứ trời cho. Nó cũng là thứ của cải. Em kiêu hãnh vì nó. Còn Đồng, Đồng kiêu căng vì lắm tiền nhiều của "Cho em!". Hằng ngày, Đồng có thể lẳng cho em cả một tập dầy giấy bạc mà không cần đếm. Kinh nghiệm cho thấy thường kẻ nào vuốt ve, nâng niu đồng tiền, nghĩa là trọng nó quá đáng, thì nó bỏ đi. Đồng không thế. Có lần em còn thấy Đồng giấu đô la ở trong giày, dưới gót chân. Anh ta bảo: Anh giống nhà văn Giả Bình Ao, Trung Quốc, dẫm lên đồng tiền, coi khinh nó, cho bõ những ngày cơ hàn, nghèo khổ. Thì ra Đồng xuất thân dân ở đồng chiêm trũng, cụ kỵ chỉ là anh mõ làng. Bây giờ Đồng giàu có, ở vị trí thượng lưu xã hội, nhưng căn cốt vẫn thấp thoáng nét bần hàn, bỉ tiện. Nghĩa là thiếu cái đàng hoàng, chính trực của đàn ông. Điều này thấy rõ ở khuôn mặt hẹp, đôi môi dày, cái mồm thổi lửa, cái dáng đi chăm chúi về trước. Ở câu chuyện đầu lưỡi nói xấu người vợ cũ, từ căn bệnh hôi nách, tới thói tham ăn tục uống của chị ta. Ở tham vọng thăng tiến và cách ngáng trở đồng cấp đê hèn thỉnh thoảng Đồng vẫn để lộ cho em biết. Thí dụ, Đồng rất hay ghi chép những câu nói hớ hênh, vô tình của bạn bè. Nhưng thôi, quyền chức vốn là chốn tranh đua của những tham vọng. Xưa nay, đàn ông vốn là những kẻ ưa tranh giành mà. Một hôm em về bên ngoại ăn giỗ mẹ em. Mẹ em mất sau bố em một năm, trước khi em lấy Đồng. Thình lình trở về, em bước vào buồng ngủ, vừa đẩy cửa em đã thót mình bật lui. Anh có biết chuyện gì xảy ra không? Mải mê, quên cả khoá trái cửa, trên giường Đồng và một người đàn bà đang trần trụi trong tư thế làm tình. Sợ hãi và xấu hổ, em quay ra ngồi chờ ở phòng khách. Một lát, người đàn bà chỉnh tề váy áo, cắp ví điềm nhiên đi qua. Trời, khủng khiếp quá! Người đàn bà này là vợ cũ của Đồng. Thà rằng, Đồng chung đụng với một người đàn bà xa lạ, thậm chí một con điếm! Thà rằng sau sự việc trác trụy này, Đồng cứ ngạo nghễ phớt lờ, đừng nói gì hết. Đằng này hắn lại sụp xuống ôm chân em, khóc lóc, xin em tha thứ. Và còn ghê tởm hơn nữa, anh có thể tưởng tượng được không. Đồng nói: "Anh phải chiều ả vì đang có việc phải nhờ cậy ả. Ông bố ả hiện là cấp trên của anh". Em rủn hết cả người, chân em, nơi hắn đang ôm, nổi gai sần sùi.

*

Tất cả những gì đang hiện hữu đều dự phần vào niềm bí ẩn của cuộc sống. Chiêm đã tạo nên bản tính nàng từ những gì đã có sẵn trong đời sống tinh thần của nàng. Và đến đây, tiếp nhận thêm những nhân tố mới, nàng định hình một gương mặt đàn bà dung nhan trác tuyệt, nhưng lãnh cảm, lạnh băng. Trước đây vì được cưng chiều mà nàng sinh ra khinh ngạo. Giờ đây, sự sa đọa cùng cực của thằng đàn ông làm nàng ghê rợn và tàn lụi hết niềm sinh thú giao tiếp. Nàng là một sản phẩm của một chấn thương não nề.

Dấu lặng dài sau cơn sang chấn ở nàng đã chia cắt quan hệ của chúng tôi. Sau chuyến đi Đà Lạt trở về, tôi không còn gặp lại Chiêm nữa. Tuy nhiên, nàng xa cách mà vẫn để lại cho tôi bao luyến nhớ. Tôi nhớ một chiều trời đổ cơn mưa lành, bầu không khí ướt át và khung cảnh ấm áp cùng hương vị thơm nồng của cái quán hàng ốc nóng nọ.

Tôi đã trở lại cái quán hàng quà bình dân sơ sài ở đầu một con ngõ nọ. Tìm cái nọ tôi lại bắt được cái kia. Cô hàng chủ quán xinh xắn tên Hiền bị tật nguyền một bên chân, hóa ra lại là phần đời tôi đang đi tìm. Bác mẹ sinh em phận ốc nhồi (*). Hiền gặp bất hạnh ngay khi chào đời. Căn bệnh quái ác để lại di chứng liệt một bên chân khiến bước đi của nàng luôn phải là một sự nỗ lực phi thường. Nàng phải nỗ lực vô cùng để sống và nàng đỡ một bà mẹ già bị xuất huyết não nằm liệt đã hơn năm nay. Không được chiều chuộng. Không được một ân thưởng nào của tự nhiên và người đời. Trái lại, rủi ro gắn liền với số phận nàng. Nhưng khác hẳn Chiêm, nàng là một tấm tình nhiệt thành với mọi người. Nàng là hương thơm của lá chanh và vị mặn của muối, vị cay của gừng. Nàng là chất liệu tươi nguyên của đời sống. Nhẫn nhịn để kiếm sống, nhưng nàng lăn xả vào cuộc mưu sinh và hòa nhập với nó và do đó tạo ra bản tính mình, là tận tâm tận lực với mọi người. Nàng bị dị tật ở thân thể, nhưng tấm lòng nàng nguyên lành, trong trẻo. Nói chuyện với tôi, nàng bảo: "Em mà yêu ai thì em sẽ dành độc quyền săn sóc người ấy!". Ít lâu sau khi đã thành vợ thành chồng, theo lời Chiêm, tôi kể lại cho nàng nghe chuyện Chiêm lấy chồng, và việc chồng Chiêm ăn nằm với người vợ cũ. Nghe xong, yên lặng hồi lâu nàng mới run rẩy nói: "Sao lại có thể rành mạch, rõ ràng thế, hả anh. Em mà yêu thì em rối ruột rối gan, chẳng nhớ được gì đâu!".

*

Tôi và Hiền sống hòa thuận trong tình thương yêu giản dị, chân thành hết mực với nhau. Sẽ chẳng còn có dịp nhắc nhở lại hình ảnh Chiêm nữa nếu như hôm đó, Hiền không đưa tôi xem tờ báo An ninh Thủ đô, với câu hỏi: "Anh xem có phải người tên là Ch. trong bài báo này là cô Chiêm, người phụ nữ hôm đó đưa anh đến quán hàng của em không?".

"Một vụ tự vẫn khó hiểu. Người vợ tên là Huỳnh Ngọc Ch. ba mươi lăm tuổi có nhan sắc, đã một đời chồng. Người chồng là họa sĩ, ngoài sáu mươi tuổi mới từ nước ngoài về định cư ở trong nước. Hai người tậu một biệt thự bốn tầng ở khu vực Hồ Tây. Sáng qua, mười lăm tháng chín năm hai nghìn, nghe người giúp việc kêu la, hàng xóm xô đến thì đã thấy xác người chồng tự vẫn treo cổ giữa phòng ngủ. Theo lời khai của người giúp việc thì người vợ hiện đang đi du lịch một mình ở Đà Lạt. Người chồng ở nhà một mình. Ông thường buồn rầu, thui thủi một mình trong mặc cảm đơn độc... Không hiểu sao ông lại tự tử?".



M.V.K


Bài Không Tên Cuối Cùng. Hồ Hoàng Yến


Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn