DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,401,279

Bóng gẫy của thần tích - Lê Thị Thẩm Vân (phần 2)

Thursday, September 5, 201312:00 AM(View: 7000)
Bóng gẫy của thần tích - Lê Thị Thẩm Vân (phần 2)

phần hai

tuy một mà hai


Ngày cuối tháng tư năm bảy lăm, Bí Xanh gọi (nó) là thứ bệnh dịch, với khả năng truyền nhiễm cực nhanh. Người người di chuyển như thần chướng thổi lùa nửa số dân trong xóm loã thể đi lui. Dịch Đi Lui, Bí Vàng nói với ngoại, bởi ngoại cũng đang đi lui. Bởi đi lui nên tai ngoại nghe không rõ, hoặc bị nghe ngược, nghe chậm vài ba thế kỷ. Lắm lúc trong ngày ngoại lẩm nhẩm hỏi Bí Vàng vừa nói gì khi ngồi cạnh cánh cửa không gió. Những vết nhăn trên mặt ngoại đổ dồn về một phía, phía không có tay bưng mặt. Những người loã thể đi lui, mang theo bộ mặt mất sạch ý niệm an toàn và ngáp vào bụng tủi hận. Mọi sự cố nén chặt ngang lưng quần. Một số xác ướp bỗng trỗi dậy, bước tới, chân tay vung cao, chiếm rất nhiều khoảng chu vi trái đất không cần thiết. Bí Vàng biết, những người đi lui, những người bước tới đều cùng đang tiến dần về phía đất sụp. Người đi lui bưng mặt tấm tức khóc, không để nước chảy ra cửa mắt. Người bước tới bụm miệng cười, nhưng là cái cười đồng phục của kẻ sử dụng 1/2 khối óc. Một đám người mới, dạng chuộng cơ hội, mê thời cơ, đi hôi của từ những căn nhà không còn bước chân kẻ vô người ra, hoặc ngồi dựa cột nhà chờ đợi điều gì quen thuộc mỗi khi chiều xuống. Linh hồn cũng đã dọn đi theo họ. Một số người trên trán in đậm hàng chữ to kềnh liên tục chạy ngang: OhOhOh MỸ ĐÃ CÚT! HaHaha NGỤY ĐÃ NHÀO! Lần đầu tiên máy bay xuất hiện đậu sà xuống sân cô nhi viện, như thể đậu lộn chỗ. Cánh quạt thổi tung từng đứa bé phấp phới tựa rác cuộn gió bay vòng quanh hông tượng thánh Giu-Se mà người tạc tượng nhầm lẫn đúc mặt đức Trần Hưng Đạo. Các bà sơ phải bay theo chụp từng đứa, rồi cố nhét từng đứa, như xâu từng hạt chuỗi-tràng-hạt vào lòng máy bay. Làm xong điều này, khó khăn nghìn lần Chúa làm phép lạ, biến đất thành gạo, biến đá thành cà-rem cây. Khi máy bay cất cánh thì xâu chuỗi tự động bứt, mỗi hạt mỗi nơi, tung toé trong lòng máy bay đang lửng lơ giữa trời. Hạt mắc kẹt cửa. Hạt dưới gầm ghế. Hạt giữa lòng bàn chân ông phi công. Hạt trong lon Pepsi uống dở. Hạt trên sàn nồng mùi xăng cặn... Dưới đất, cô nhi viện, nơi từng cho Chúa, mấy bà sơ, các vị thánh, hàng trăm đứa con nít vô thừa nhận ẩn náu, thoắt chốc biến tan. Không gian tối ụp, phủ kín bồ hóng.

Trước khi chớp mắt, Bí Xanh thấy Ngôi Nhà Lịch Sử cùng Nửa-Bóng-Hình-Mình đang ngập ngụa trong tràng thét khô.

° ° °

Cuộc chiến chấm dứt. Bản hiệp ước ngầm giữa người không ra người và ngợm không ra ngợm thực thụ kí kết. Để tỏ lòng nhân đạo thường và đóng trọn vai cao bồi Texas, Mỹ vội vơ vét những hạt thóc rơi vãi cuối mùa gặt: Operation Babylift.



Bí Xanh


Bí Xanh thức dậy, màu da đen nổi bật trên vạn vật phủ độc màu trắng. Bí Xanh liếm những giọt nước rịn quanh mép. Khi sợ hãi điều gì quá độ thì nước đái nó rỉ, hoặc mồ hôi nó rịn. Định thần một lát, nó nhận ra đó là tuyết. Tuyết che đậy những gì ở phía dưới? Chập chờn những cái đầu đen lố nhố bỗng vuột sạch khỏi bộ trí nhớ. Nó đang đi lạc? Sao những bìa đường không vật chắn che? Ý nghĩ sợ hãi sôi sục, nó phải chống chỏi dập tắt, như tìm cách bôi xoá vệt ngón tay bẩn tì trên thành cửa sổ. Hình phạt cho sự nghịch ngợm là nó đã bị liệng ra khỏi máy bay như người ta quăng con chuột chết. Giờ một mình, chỉ một mình nó, đối đầu với thế giới ngập tuyết. Tuyết là nước, là tan, là biến, là mất. Nó nhớ đã nhai-nuốt một họng kẹo sing-gum thay bát cháo lú để quét đi tia mắt phản cảm bất kỳ ai. Bộ hồi nhớ phù du vay mượn từ đâu đó. Tất cả được xoá sạch sành sanh. Thế mà, giờ đây Bí Xanh vẫn phải tiếp tục nếm vị mặn, chát chảy ra từ thân thể. Choáng váng trước màu trắng tinh khôi đầy áp đảo và doạ nạt, con chuồn chuồn bay vút vào đêm với một cánh bị cháy rụi.

Mỗi chiều bà Jan hỏi đi hỏi lại cô Jill có nắm chặt tay Bí Xanh dẫn đến tận trường không. Đầu cô Jill gật lia gật lịa. Chỉ bốn block đường ngắn ngủi, nhưng vừa qua khỏi block thứ ba thì lưng cô Jill tự động quay ngược. Go!Go!Go! Đi hết đường là đụng cổng trường to, nuốt trọn định mệnh bất kỳ ai. Bí Xanh yêu thích block thứ tư còn lại. Nó dài hơn trời đêm, để lang thang tìm kiếm nửa-số-phận-kia-của-mình mà không có bà Jan cô Jill ông John ông Jack dự phần. Cô Jill quay ngược lưng như thể cô không còn sức bước thêm bước nữa. Bí mật này cô buộc Bí Xanh kí hợp đồng với cô bằng mắt. Có gã nửa-đàn-ông-nửa-con-trai luôn đứng chờ cô với nụ cười âu yếm mừng rỡ. Bà Jan luôn dặn dò Bí Xanh phải canh giữ con bướm chưa mọc cánh sau lớp xi-líp hồng. Ông John nói phải giúp con bé chặt phăng cái quá-khứ-không-tưởng thì may ra mới nuốt trôi những thức ăn này này này... Bí Xanh hoàn toàn ngơ ngác, như kẻ vừa rơi từ sao Bắc Đẩu xuống giữa ranh giới hiện tại/quá khứ. Khoảnh khắc nối liền khoảnh khắc. Trong giấc mơ đêm qua, đám mây lưu lạc in hình những đứa bé vô thừa nhận rất đậm và rất đẹp. Bóng mấy con quạ già ủ rũ, úa sầu. Bí Xanh buộc tách ra, nhìn lại mình là mảnh sò bể đơn độc trôi giạt sau con nước rút. Bờ biển lổn ngổn những lon nước ngọt, vỏ dưa hấu, băng vệ sinh, bọc cao-su, xác cá chết, dép nhựa đứt quai, ống tiêm, và nhánh trứng cá gãy tẩm dầu olive đen bóng. Hôm nay, cô Jill đi vô đi ra ngốn vào bụng hamburger, hot dog, pizza, potato chips, nhưng vẫn quả quyết rằng ——— là ngon nhất. Tối qua, bà Jan chỉ Bí Xanh cuốn sách bìa cứng đặt trên bàn, nói là thứ rất đỗi riêng tư, chỉ người viết nó được đọc thôi.

Cố gắng ổn định sự hỗn loạn vệ sinh. Sạch sẽ là đánh răng, rửa mặt, xát xà bông, xối nước, lau khô. Bẩn thỉu là không rửa tay sau khi chùi mũi, dụi mắt, gãi nách, đi cầu. Phải luôn duyệt lại mình, ngó vô mình. Bà Jan nhắc Bí Xanh liền liền trong ngày, giọng kẻ luôn vội vã. Ông John nói to, “Thế cắt nghĩa giữa câm và điếc thì sao?” Ông Jack xía vào, “Khôn/dại là tiêu chuẩn đánh giá sự sống.” Giọng người nào cũng thừa nhiệt tâm, chắc nịch, gói trọn chân lý. Nhưng với Bí Xanh, cả thảy lùng bùng, chi chít như bịch đất đá, không cách gì kiểm tra, xem xét được.

Bí Xanh đi ngủ không đắp mền. Mền giấu dưới tấm nệm tiềm thức, lưỡi thụt sâu trong cuống họng. Sao cái gì cũng lặn, trốn, nấp? Bí Xanh rất sợ khi tối xuống, cái giường eo ơi rộng thênh thang, quay đủ hướng cũng chỉ đụng một mình mình. Bí Xanh cong người ôm lấy mình, rồi bơi, không thấy bến không thấy bờ. Khi bà Jan khám phá Bí Xanh đêm ngủ không chui vô mền, bà trợn căng mắt, thiếu điều hai con ngươi suýt rơi xuống đất. Kế tiếp là tràng cười hô hố, cùng một tua lắc đầu không thể hiểu không thể hiểu không thể hiểu nổi... làm Bí Xanh tưởng cái óc của mình bị teo lại như hạt tiêu khô chưa xay trong cái lọ luôn đặt đúng vị trí trên bàn ăn. Mền làm Bí Xanh ấm, cuối cùng bà Jan nói, giọng hạ. Từ đó, đêm về Bí Xanh bớt sợ, và cũng bắt đầu biết lắng nghe điều bà Jan dặn. Chui vào mền thì những ngón chân tự động giãn duỗi, hết cong queo như những ngày đầu Bí Xanh trú ngụ nơi đây.

Mỗi sáng Bí Xanh lẽo đẽo theo cô Jill đến trường. Đèn xanh: đi, đèn vàng: chuẩn bị, đèn đỏ: đứng lại. Người người di chuyển như đàn khủng long, thừa khả năng đạp Bí Xanh bẹp dí. Tiếng bóp còi, phanh xe, rồ máy của bầy-bọ-hung-màu-vàng nghiền nát mặt đường. Có cái gì cứ xô đẩy Bí Xanh đi tới đi tới. Tốc độ giục giã sánh ngang chuông điện thoại reo. Bí Xanh bận áo nhồi lông ngỗng trông như quả bóng ứ hơi. Những căn nhà khổng lồ kết dính, bao quát một phần trong tầm mắt Bí Xanh. Không gian toát mùi sở hữu. Nơi bất kì ai cũng ước nắm giữ trong tay bất cứ vật gì. Tên/tuổi/ngày/tháng/họ/năm sinh đảo lộn. Có sự khác biệt ghê gớm đang xảy ra. Mọi người chung quanh di động, không ai dừng lại ngó coi tròng mắt Bí Xanh màu gì, nghĩ gì với một số ý tưởng đang chơi trò xúc xẻ trong đầu. Mọi thứ đuổi theo tiếng leng keng của xe đựng khay xúc xích ế ẩm. Có người dừng lại đưa tiền chẵn cho ông Cuba, ông móc tiền lẻ trong túi áo thối lại. Xe chở rác đi ngang, hôi thối cố kìm nén nhưng không thể. Bí Xanh bịt chặt lỗ mũi, chợt nhận ra thân thể mình bớt phả mùi hôi thối tự bao giờ. Bí Xanh nhìn theo xe rác to bằng toà nhà bọc màu u ám đang bị nuốt dần bởi con đường dài không bóng cây trước mặt.

Đến lớp Bí Xanh thò tay lôi lưỡi ra để nó uốn éo, tập dượt. Hai con ngươi Bí Xanh biến thành hai hạt ngọc mờ câm. Bà giáo tóc nhạt màu nhưng môi thoa son đỏ chót tuyên bố rằng mắt Bí Xanh còn hoang dã quá, cần được khai khẩn, không thể để con bé phí đời một cách thiếu hiểu biết. Bí Xanh buộc nghe lời, bởi chưa 18 tuổi. 18 tuổi có thể đi suốt đêm, bất cứ đâu mình thích, về nhà không bị ai hoạnh hoẹ, con Jacqueline nói. 18 tuổi có thể vấn thuốc lá, tha hồ hít nhả khói trên xe, con Jo-Anne nói. 18 tuổi có thể đè được khối con trai, con Jessica nói. Bí Xanh khoái ý tưởng đè được khối con trai nhất. Phải chi thời gian thổi nhanh như luồng gió nhỉ? Giờ học dài hơn những ô cửa sổ xếp dọc đều đặn không cần thiết. Bí Xanh đợi tiếng chuông bằng cách đếm từng tiếng thở vô thở ra của mấy chục trái pumpkin ù lì đến tội nghiệp. Tất cả đứng ngang tầm, đọc cùng thứ giấy, nói một loại giọng. “Không ai cao hơn và cũng không ai thấp hơn.” Thầy Jacob vừa dứt lời, đám học trò đồng thanh vâng ạ vâng ạ. Bí Xanh là đứa luôn mang theo tật ngái ngủ đến trường. Ngồi-đi-đứng đều ngáp. Ông hiệu trưởng phân chia 11 đứa bao quanh Bí Xanh, nhỡ Bí Xanh ngã vật trong lớp hay giữa sân là khổ cả trò lẫn thầy cô. Bao nhiêu phóng viên nhà báo đài truyền hình phát thanh xe cảnh sát sở cứu hoả nhân viên cứu thương... đồng loạt xuất hiện. Bà Jan mỗi sáng vào phòng lôi đầu Bí Xanh dựng dậy. Những đôi giày, người này với lí do này, người nọ với lí do nọ, ai cũng muốn Bí Xanh mang, tưởng rằng vừa vặn, vì họ chọn rất kỹ, nhưng chỉ hai bàn chân Bí Xanh biết mà thôi. Bí Xanh không hề thổ lộ cùng ai rằng chẳng đôi nào vừa cả! Và cũng chẳng tỏ dấu phản kháng hay khước từ. Bí Xanh bị hàng ngàn đôi mắt đẩy đưa đến chỗ nhất định, nơi Bí Xanh sợ hãi vô cùng. Bí Xanh như con gián trụi cánh, ngồi chồm hổm trên giường ngắm 17 đôi giày xếp đều dưới bàn học, cạnh tủ treo kín áo đầm, jacket, quần jeans, váy xoè. Nhiều cái mới mua chưa bóc giá. 17 đôi giày. Đôi màu trắng quá rộng, đôi màu nâu quá hẹp, đôi màu hồng quá cao, đôi màu xanh quá ngắn. Đôi màu... Sao đôi giày nào cũng buộc Bí Xanh mang vừa khít? Phồng thì hớt, dài thì đẽo, còn ngắn thì phải làm sao đây? Cô Jill nói cô sẵn sàng gọt gót chân để mang vừa giày của bất cứ ai.

Bí Xanh mải mê ngó dòng điện tử chạy hoài chạy huỷ, tựa ngàn cánh tay níu nhau bay vút lên không trung, rồi rơi tụt xuống đất, không phanh. Gã bán đồ tế nhuyễn che tấm bạt nhựa ủ vài thứ hàng chế biến giả hiệu, như ví, giày, nịt, kiếng mát làm loá mắt kẻ rỗng túi nhưng mang trong mình giấc mơ Mỹ. Đường hẹp vì người di chuyển như kiến bò, hay vì kiến bò mà lòng đường hẹp? Bí Xanh thích đếm chân kiến và ngắm say sưa những đôi giày đủ loại đủ màu đủ kiểu đủ cỡ chực chờ giẫm đạp lên nhau. Những con bọ hung vàng khè, rượt đuổi khít đít nhau, chuyên chở âm thanh rất khó nghe, bởi vọng âm từ những miền đất rất đỗi xa xôi. Kẻ ngồi bên trong con bọ hung luôn gục đầu trên vô-lăng buồn tủi, tự hỏi vì sao thân ta trôi dạt tới tận chốn này?

Bí Xanh ngồi hàng giờ trước tivi quên chớp mắt. Show nối show, đài nối đài, chữ nối chữ, người nối người. Tất cả chuyển động nhấp nhô níu áo Bí Xanh không để hụt hơi hay thở dốc. Ông John nhăn mặt khi thấy Bí Xanh ngồi dí mắt hàng giờ, như thể chực lao cả người vào màn ảnh tivi. Bà Jan tán thưởng, mong cái óc Bí Xanh thấm được chút chữ nghĩa từ tivi. Thế giới thâu gọn trong cái màn ảnh 13 inches. Ngồi trước tivi Bí Xanh được yên thân, không bị nhồi nhét phải thế này phải thế nọ phải thế kia phải thế khác. Sao mà lắm phải thế…thế? Thậm chí ông cầm bảng STOP ở ngã tư cũng bắt Bí Xanh phải băng ngã này, không được ngã kia. Mấy đứa trên tivi chỉ cười, hát và kể chuyện tiếu lâm. Popeye ăn spinach vào là bắp tay phồng lên, làm được mọi sự trên đời. Bí Xanh thích cái mũi thẳng băng của wonder woman cứ nhắm đỉnh trời tiến tới. Bí Xanh không thấy nhân vật nào có răng nanh, lưỡi đỏ, đeo trên mặt cục đá to tổ chảng, khắc hàng chữ phải phải phải đầy đe doạ. Bí Xanh cũng thích ngồi cong lưng tô màu. Hộp crayon 31 màu, xếp từ nhạt đến đậm. Tô xoá-xoá tô. Giữa tô xoá-xoá tô là màu sắc trôi tuột như hai bàn chân không thể bước thêm bước nữa trên bãi cát chuồi.

Hết khoá học, để thưởng Bí Xanh đã nhận ra toàn bộ mặt chữ và đếm từ 1 đến 100 không vấp váp, họ cho nó đi chơi xa một chuyến. Băng qua mấy ngày đêm, vượt nhiều rặng núi đến đất người đan & bán rọ bắt mộng. Ông Jack ông John bà Jan là đám hippie thập niên 60 sót lại. Bà bán rọ bắt mộng ôm cả ba Js vào lòng thật chặt, còn cố đèo bòng ôm thêm Bí Xanh. Giọng họ cười giòn hơn bóp vỏ trứng vịt. Thời sinh viên, trên đầu tóc còn dày, họ biểu tình, trốn lính, làm tình, cực lực chống lại quy ước xã hội. Họ cùng giơ cao khẩu hiệu make love not war, đòi quyền sống bằng hít cần sa, nốc rượu, bật nhạc rock & roll nhảy múa điên cuồng. Họ chủ trương “chơi” hết mình bất cứ nơi đâu. Từ thảm cỏ, nệm xe, bãi biển... Óc não đầy ắp tự tin và lý tưởng. Cảm giác chung quanh đám người một thời reo hò, đả phá, bất mãn, phẫn nộ... làm Bí Xanh co rút người như con cuốn chiếu đang bay bị lên cơn vọp bẻ. Bí Xanh nhìn cái rọ bắt mộng, những sợi chỉ đủ màu đan xuyên qua nhau như vợt tennis. Cái đuôi dính cọng lông vịt xiêm phất phơ trong gió. Vài hạt đậu chết cứng ngắc. Bí Xanh đưa ngón tay thọc vào lỗ hổng, ông Jack ghé tai nhắc nhỏ phải tỏ lộ chút văn hoá căn bản con ạ. Thế văn minh người da đỏ còn sót lại là mấy cái rọ bắt mộng ở cái xó xỉnh, ban ngày côn trùng trở mình nghe rõ mồn một thế này ư? Cả bọn cười rộ, những cái vai nghiêng ngả chạm mạnh vào nhau. Từng lọn tóc vàng rơi trên làn da trắng rám nắng hồng phản chiếu qua tròng mắt xanh lơ. Màu sắc được chúc phúc bởi god của họ. Bí Xanh thấy cả thân hình mình luồn theo từng ô vuông nhỏ trên cái rọ bắt mộng. Ông Jack bà Jan ông John và cả bà sở hữu cái rọ bắt mộng đều bị kẹt lại. Nụ cười giễu cợt hiển lộ trên khuôn mặt những kẻ chiến thắng, tự đặt ở vị trí cao nhất. Bí Xanh bỗng khám phá tên bà bán rọ bắt mộng cũng là J nốt, Joanne. 4 người tên bắt đầu mẫu tự J này đã sống cùng thời trẻ với quá nhiều khẳng định. Giờ cùng khẳng định là xoa đầu Bí Xanh, dắt Bí Xanh đi tè. Bí Xanh đang bị kẹt cứng giữa những hơi thở phát xuất từ lòng thương xót và sự cứu vớt. Bà Joanne cười lộ hàm răng bị mất một cái, Bí Xanh mải mê tìm kiếm cái răng bị mất của bà, quên bẵng những cái răng còn lại rất ư đều đặn, bóng loáng như trái bắp thuộc giống tốt. 4 tên J đều được viết hoa, chứa chan vui thú, dồi dào sinh lực, từng mộng mị cùng John Lennon, Janis Joplin, Jimi Hendrix. Bí Xanh, thiên sứ bị đày bất ngờ mới đứng ngang đầu gối của họ, chỉ chực ngủ gật. 4 J bận t-shirt muôn màu như tròng mắt bị tia mặt trời nhuộm. Trước khi chia tay, ông Jack nhắc lại biến cố xảy ra một tuần sau khi Bí Xanh được đưa về sống với ông John bà Jan. Bí Xanh xé hết áo và vớ, đập đầu vào thành giường đến ngã lăn xuống sàn, ngất lịm, miệng lẩm bẩm... There’s a world where I can go / and tell my secrets to / In my room / In my room / In this world I lock out / all my worries and my fears / In my room / In my room / Do my dreaming and my scheming lie awake and pray / Do my crying and my sighing laugh at yesterday / Now it’s dark and I’m alone / but I won’t be afraid / In my room / In my room...[1] “Tội nghiệp con bé, không biết lúc đấy nó có mơ là đang lướt trên đầu những ngọn sóng ở bờ biển Santa Cruz không?” Bà Joane vừa dứt lời thì ông Jack chép miệng một cái to đùng. To hơn tiếng đánh rắm của ông John vào đúng 5 giờ 55 phút 5 giây, mỗi đầu ngày.

Sáng thức dậy, Bí Xanh ớn nhất là phải uống ly sữa nhờn tanh như nước đái chồn. Cô Jill bỏ hai thìa chocolate vào hoà tan, nói mày muốn to cao giống ông nội mày thì phải siêng uống thứ nước này. Ăn hamburger, Bí Xanh ưa xịt nhiều ketchup. Muốn được xịt nhiều ketchup thì phải ăn hết, ông John nói rõ từng chữ, như mệnh lệnh. “Phải thi hành công việc người da trắng ban hành.” Hoặc, “Phải nhận lãnh trách nhiệm người da trắng giao phó.” Cô Jill nhắc nhở, giọng giễu cợt. Cô đến từ Brazil, nơi sở hữu rừng Amazon đang đô thị hoá, nguy cơ gây thảm hoạ ấm nóng toàn cầu, vì vậy, bà Jan nói, khu vực này trở thành tâm điểm của mối quan tâm quốc tế. Ánh mắt cô nheo nheo tinh nghịch khi thấy Bí Xanh lẽo đẽo sau lưng những J. Ông Jack có cai mông đàn bà và luôn ăn trả bữa. Ăn xong, ông ợ, dù cố ghìm trong cuống họng, Bí Xanh vẫn ngửi mùi cá sấu chết oan. Ông từng rong ruổi ở các nước nghèo khó làm việc thiện nguyện. Từ Á Châu sang Đông Âu đến Phi Châu. Ông thích Á Châu hơn cả, vì phụ nữ erotic và thức ăn exotic. Khi nói xong câu ấy, cả ba J cười to, làm rung tất cả máy móc trong nhà: máy hát, máy rửa chén, máy giặt, máy sấy tóc, máy hút bụi... Phòng Bí Xanh ban ngày đón rất ít ánh sáng mặt trời nhưng nhiều gió. Ban đêm, ánh trăng đậu ở khung cửa sổ dịu dàng quá đỗi, thế nhưng cũng rất nhiều gió.

Trong đêm, những thứ linh ta linh tinh cứ ập đến, nhảy tưng tưng trên người Bí Xanh, mang theo sợi dây chập chờn ảo giác, luồn từng gút ngửi-gút nghe-gút thấy... xa xa đàn con nít ngồi chồm hổm, đầu gối đụng cằm, vạch tóc bắt chấy cho nhau. Bầy quạ bận áo chùng đen mắc kẹt trên xà nhà cố nói thứ tiếng câm lặng. Tiếng ngáy bà Jan, hơi thở ông John vọng vang xuyên tường. Hôm nào hai người ngủ chung phòng, cửa khoá kín. Hôm nào hai người ngủ khác phòng, cửa mở toang. Cửa mở cửa đóng hoàn toàn không đánh động cảm giác người đang đi lạc trên xa lộ không đèn. Một mình đối phó với sự mất phương hướng. Con chuồn chuồn một cánh thiêu cháy, một cánh sũng nước, sắp hụt hẫng phía thời-sắp-tới. Tìm kiếm ai? Dù kẻ (đó) không mặt không tuổi không tiếng nói. Ông Jack có đôi mắt sâu, đen như vũng nước mưa, và nụ cười trắng loá như nắng chiều nhất định không chịu tàn.

Khi Bí Xanh chưa biết đắp mền thì sợ bị bay lạc giữa trời đêm. Giờ có ba cái mền quấn quanh người thì lại thấy bầy quạ bị lột truồng, trơ bộ xương thảm hại, gắng di chuyển với những nhánh xương vỡ vụn bất cứ lúc nào. Những con đỉa đói tí hon bò lang thang vào nơi vô định. 1 con 2 con 3 con rồi 4 con lén cười với Bí Xanh. Bí Xanh mong đêm đến để gặp lại bầy quạ và những con đỉa đói tí hon đánh mất linh hồn. Chúng nói Bí Xanh đang ở cõi trên. “Mày đi kiếm thằng cha mày hả? Kiếm được rồi hả? Ổng ở đâu dzậy? Có thương mày hông?” Sáng hôm sau, mắt Bí Xanh mở căng, ông nào gặp trên đường có màu da đen giống Bí Xanh là Bí Xanh cười to không gìn giữ. Bí Xanh tự đặt ra luật, ông da đen nào cười với mình đầu tiên trong ngày, thì hôm đó ổng là thằng cha mình. Bí Xanh mong chờ sáng thức dậy để gặp thằng cha cùng màu da đầu tiên cười với mình. Góc phố có ông bán lạc rang. Cạnh đó, ông bán pretzel thoa bơ, rắc muối hột. Sáng nào, Bí Xanh cũng chờ hai ông với nụ cười, nhưng cả hai ông, lúc thì sắp sặc, lúc thì sắp ho, đôi khi lại sắp ngáp. Ông cầm bảng STOP dẫn học trò qua đường thì miệng bị méo. Ông lượm rác trong sân trường luôn cúi đầu lủi thủi, như thể vừa đi vừa gạt ý tưởng nhất định sẽ treo cổ đêm nay. Một buổi tối, có người đàn ông da đen lạ mặt xuất hiện, với cái roi da cá sấu ngàn tuổi, quất hung bạo vào mặt mấy con đỉa đói tí hon. 123456789. Chúng khóc thét, lạy lục van xin bằng cách quay sang cầu khẩn Bí Xanh, “Mày gọi ổng là daddy đi, gọi đi, gọi lẹ đi, thì ổng không đánh tụi tao nữa, gọi đi...” Bí Xanh bụm miệng nhất định không gọi. Ông càng quất hung. Máu của đám đỉa đói tí hon phóng phọt từng vòi. “Gọi ổng đi, mày gọi ổng là daddy đi. Please! Please! Gọi đi... gọi...” Hơi thở chúng sắp đứt, cận kề hôn mê. Bí Xanh bật miệng gọi, “Ba!” Ông da đen mặt lạ nhe răng cười, rồi từ từ biến mất. Giật mình thức giấc, giường Bí Xanh là con sông. Toàn nước là nước.

Bà Jan thích sưu tầm những cuốn lịch không bao giờ bóc, lật, hay ghi bất cứ điều gì, và ghét cay ghét đắng những đồ vật làm bằng nhựa. Ông John thích đeo kính 4 tròng, mỗi tròng một mùa. Ông căm thù siêu xa lộ. Bí Xanh sợ những toà nhà cao chót vót với nhiều ô cửa sổ. Lên cầu thang là nhắm tít mắt. Đứng trên cao là chỉ chực lao người xuống, như diều đứt dây. Thỉnh thoảng ông Jack tâm sự với Bí Xanh về nỗi ám ảnh của luật yêu đương. Khi nào yêu? Yêu ai? Yêu như thế nào? Yêu nhiều hay ít? Yêu kéo dài được bao lâu? Bí Xanh nghe với nụ cười ngây ngô, dán kín bí mật. Hằng ngày bà Jan vẫn phải dùng đồ nhựa trong nhà. Ông John vẫn phải lái xe đi và về trên siêu xa lộ. Bí Xanh vẫn phải len lỏi giữa những nấc thang trong toà nhà chọc trời. Nghĩa là ai cũng phải/bị tỏ ra vẻ cốt cách thời đại.

Ông thầy dạy thể dục, tóc muối tiêu, nói với Bí Xanh rằng “Mấy chục năm trước, màu tóc thầy giống màu tóc con bây giờ.” Màu tóc kéo thầy-trò lại gần nhau hơn. “Trên xe bus thời đó, thầy phải đứng chàng hảng, một chân bên trắng và một chân bên đen, không có chỗ dành cho chân vàng, như kẻ bán nam bán nữ, phân vân trước cửa cầu tiêu gắn tấm bảng phân biệt boy-girl.” Bí Xanh nhanh nhảu, “Thì phòng nào trống thầy cứ vô, sợ đếch gì!” “Ồ, đó là sự khác biệt, trước-kia và bây-giờ. Cái giá bao người đã phải trả, giờ con đang được hưởng.” Ông nói về gốc gác, xứ Phù Tang, thờ thần mặt trời, kỷ luật nghiêm ngặt, có núi Phú Sĩ, thơ Haiku. Ông bà nội của thầy, thay vì dừng lại đất Hawaii trồng mía, lại tách lẻ qua đất liền sống. Thầy dạy môn thể dục nhưng ưa nói về lịch sử hợp chủng quốc. Bí Xanh vào thư viện, thuổng cuốn thơ không cần biết tác giả đút vội vào jacket. Ở ngã tư, đèn đỏ bật “Don’t Walk” thì Bí Xanh chạy lẹ. Hội đồng nhà trường họp lại tìm cách đối trị đứa học trò có cái đầu chướng bằng trăm đứa khác gộp lại. Bí Xanh đi đâu cũng có đứa kè kè. Thậm chí khi ăn, chúng kiểm tra Bí Xanh có nhai không! Đi cầu xong, phải chùi đít bằng giấy xếp gọn ba lần, rồi rửa tay lau sạch. Khát nước, có kẻ tàng hình đứng sẵn, bấm nút để nước phun vào họng Bí Xanh. Như thể tất cả biến Bí Xanh thành con gà làm bằng sành đặt trên kệ trong phòng bếp. “Con gà là mi! Mi là con gà!” Bí Xanh nhìn nó, nhái giọng ngái ngủ của ông John. Tròng mắt Bí Xanh mờ dần, gần như vô nghĩa trong mắt mọi người. Bí Xanh thích màu tóc muối tiêu trộn lẫn của ông thầy dạy thể dục. Như thể ông đóng vai trung gian cho Bí Vàng ở thời-điểm-này và ở-đời-sống-này.

Quà sinh nhật Bí Xanh nhận được: áo lạnh từ bà Jan, quần jeans từ ông John, đôi giày từ ông Jack, dây nịt từ cô Jill. Sau khi mọi người đồng ca happy birthday to you mà Bí Xanh miễn cưỡng nhại theo. Rồi thổi nến, cắt bánh. 4 J đứng bao quanh Bí Xanh như bị trời trồng. Trong bụng có chung điều ước là một ngày nào đó, áo lạnh, quần jeans, đôi giày, dây nịt Bí Xanh sẽ mang vừa khít. Hiện giờ, không thứ nào vừa vặn cả. Bí Xanh quá nhỏ mà chúng quá to. “Sống là phải hy vọng ở phía tương lai.” Bí Xanh nói với 4 J, nhưng không cho biết đó là lời của cô Janet dạy violin ở trường.

Bí Xanh nằm úp mặt trên thảm. Những sợi thảm chĩa vô lỗ mũi, tròng mắt. 3 J đang ngồi xem TV ở phòng ngoài, nơi cuộc sống không chật hẹp chút nào. Bí Xanh đọc xuyên suốt trong bụng 3 J, dù họ cố bưng kín mắt. Bí Xanh phản kháng bằng cách bỏ vào phòng nằm. Bụng ông John: con búp bế. Bụng bà Jan: con hề. Bụng ông Jack: con dở hơi. 3 J như là sứ giả thánh kinh, huyền thoại, lịch sử. Liệu tin được không? Hay là áp lực, đặt để. Bụng Bí Xanh căng cứng một cách khó nhọc, như bị bội thực vì giành ăn hết phần mọi người. Tối qua, ông John hôn lên mặt Bí Xanh, chúc ngủ ngon, nói thêm rằng Bí Xanh có nước da của người lớn tuổi cả đời rong chơi ven bờ biển Phi Châu. Bí Xanh không thể hình dung mảnh đất Phi Châu ra sao trên bản đồ thế giới, nhưng hai chữ Phi Châu dư khả năng làm tỉ mạch máu trong người Bí Xanh tuôn trào như phún thạch. Cảm giác trở về rờ rẫm da thịt mình với đôi mắt sắp loà. Thành phố Bí Xanh đang trú ngụ là nơi tập trung quyền lực, được xây dựng bằng đô-la xanh. Xanh khác xanh bầu trời Phi Châu trong cơn mưa hạ. Xanh nhập nhoà hai con ngươi Bí Xanh sớt chan.

Sáng nay uống ly sữa pha sô-cô-la, Bí Xanh liên tưởng uống nước sình lầy đất Phi Châu. Khi đếm đúng số tuổi mình thì ly vơi được nửa, đếm tiếp số tuổi đó, thì lưỡi chạm đáy ly. Bà Jan và cô Jill bỏ ra 18 phút, thay nhau xem xét đũng xi líp Bí Xanh phải sạch, hai đôi vớ không được khác màu, hai găng tay che trọn mười ngón, mặt bôi lotion, môi thoa kem bạc hà, áo trong áo ngoài phủ kín, biến Bí Xanh giống mấy đứa bị nhốt trong tủ kiếng mà mỗi ngày 2 lượt đi/về Bí Xanh nhìn thấy. Dọc đường, rất nhiều con mắt màu xanh lén lút ngó Bí Xanh, đếm không hết những con số học thuộc ở trường. Mắt Bí xanh giảm dần tia điện phục kích bất kì ai. Có lẽ vì tuyết rơi vào buổi sáng đầu tiên trên nóc xe Mustang màu đậu đỏ đời 73 của bà Jan đã làm trôi đi phép nhiệm màu. Mấy đứa bị nhốt trong lồng kiếng thấy Bí Xanh, vẫy tay chào, y như đức giáo hoàng vừa bước ra khỏi phi cơ vẫy tay chào toàn thể con chiên. Chỉ khác là mặt chúng khiếp sợ như sắp bị tuột dốc mà quên đội helmet. Tuyết đã bớt lạnh trên đầu lưỡi Bí Xanh, chỉ còn tí tị, đủ làm Bí Xanh trôi đi một ngày thật dài ở trường. Mũi Bí Xanh luôn bị ám bởi mùi hạnh nhân xa lạ, lòng dạ phân vân tựa như đất chưa quen được bùn.

Bí Xanh đi lạc vào khu vực toàn người có màu da như Bí Xanh. Càng đi sâu, cảm giác đang rơi, sắp hụt chân, chực gieo mình dần dà tan loãng. Toàn bộ khớp xương trong người va đập lộp cộp, nhưng sao lòng Bí Xanh lại ngập tràn cảm kích? Không cần ngăn cơn nấc cụt bất chợt. Bí Xanh đến, họ đi. Bí Xanh đi, họ đến. Nửa lánh xa vì sợ hãi, nửa thèm thuồng được vuốt ve. Có lúc, Bí Xanh thấy mình như cái xe bị xì 3 lốp, mà phải băng qua cơn bão tuyết trong đêm khuya. “Vất bớt đồ trên xe!” Giọng ai nhắn nhủ từ không trung. Vất mình là thứ Bí Xanh muốn vất đầu tiên trong giây phút này. Ohmygod! Whathappenedtome?

Con Judith ngồi bàn trước, tóc nó thường ngày thắt bím, hôm nay để xoã, bồng lên như cụm mây khổng lồ. Đó là ngạc nhiên thứ nhất. Ngạc nhiên thứ hai, trong giờ trưa nó nói không gì bẩn thỉu bằng đồng tiền, bởi tay ai cũng sờ cũng mó. Từ thằng bịnh cùi, bịnh lậu, mồ hôi bà đẻ, đến trai điếm vọc cu. Con đường mỗi ngày Bí Xanh đến trường, hai bên đa phần nhà băng chiếm hữu, với ngôn-ngữ-thế-giới. Chẳng lẽ nhà băng mời gọi người bẩn thỉu khắp trái đất tề tụ nơi đây để nắm chặt tay nhau, cùng hô to khẩu hiệu đoàn-kết-đoàn-kết-đại-đoàn kết! Bí Xanh chợt nghĩ hay con Judith chọc quê mình. À, thì ra nó nói mình cũng là đồ bẩn thỉu! Cơn tức giận thình lình tống lên làm nghẹt ngực. Bí Xanh nghĩ tới cái kéo hớt ngang cụm mây bự chảng cứ chờn vờn trêu ngươi... Bí Xanh giấu kín điều này trong bữa ăn tối. Ông Jack luôn phẫn nộ dù mới uống xong ly rượu đầu tiên. Nhất định lặp đi lặp lại cái ý tưởng rằng bao giờ ông cũng đúng: đã đúng, đang đúng, và sẽ đúng. Rồi sau ly rượu thứ năm, ông lại nói, “Này Jan và John, sao hai bạn lại đưa con-mọi-con này về ở trong căn nhà này, thành phố này, xứ sở này? Ngữ ấy là thứ nuôi ong tay áo, leo cây hái quả mà thôi.”

Người người di chuyển trên đường. Vài khuôn mặt phết vec-ni giả quyện bụi. Vài khuôn mặt mang dấu ấn hợm hĩnh. Vài khuôn mặt mang thói quen được phép tội nghiệp. Còn lại là những khuôn mặt có chung bí mật cố tình bưng bít. Bà Jan nói không ưa Bí Xanh khi đôi mắt toé lên tia sục sạo. Trái hẳn ông John, ưa lặn chìm trong đáy mắt Bí Xanh. Ông nói giúp ông chắp cánh bơi. Cô Jill nói cổ tay Bí Xanh gầy quá, cổ chân cũng gầy, cả cái eo cũng gầy, chỉ có hai gò vú nhô cao một cách vô lối. Bí Xanh muốn hỏi, vậy có phải nó thuộc típ người thân thể không tự chứng minh mà chỉ muốn trưng bày?

Thanskgiving có con turkey lấy từ lò ra, da phỏng rộp, nằm tênh hênh. Bí Xanh phụ bà Jan bày đĩa, nĩa, dao, khăn và ly. Những thứ cất trong tủ kiếng. Phải nhẹ nhàng, cẩn thận, từ từ không thì vỡ. Ông John nhắc chừng. Bí Xanh rất sợ ngã, bẩn đôi vớ trắng tinh mang lần đầu. Ông Jack không nhìn Bí Xanh trong đôi vớ mới mà cái váy mới. Cuối bữa ăn, con turkey bị xẻo hơn nửa, phân phối không đều trong bụng mọi người. Ông Jack nói để nó đi bộ đến trường mỗi ngày không sợ người ta bắt cóc à. Bà Jan nói có cô Jill đưa đi đón về. Ông Jack nói lại giao trứng cho ác, cô Jill nửa say nửa tỉnh, nửa khôn nửa dại, chưa lo được thân cô ấy nữa là... Khi 3 chai rượu vang đã cạn, và khói thuốc sùng sục trên trần nhà thì bà Jan nói tôi không sợ người ta bắt cóc nó, mà sợ nó bỏ nhà đi luôn thì bỏ mẹ. Tôi thì không hề sợ nó đi lạc, bị bắt cóc, hay bỏ nhà đi luôn, ông John nói. Bí Xanh bị ám ảnh bởi câu nói của bà Jan. Bỏ đi đồng nghĩa phiêu lưu, mạo hiểm, bất cần, và đe doạ được kẻ khác.

Ông Jack bị dồn cục như thể có một thời suy nhược thần kinh toàn diện. Ông John phấp phỏng với căn bệnh nhồi máu cơ tim. Bà Jan bồn chồn vì cơn loét bao tử hoành hành mỗi ngày đúng 5 giờ chiều. Bí Xanh cố tránh tự tổn thương. Những J sống trong thế giới quay cuồng không cần thiết. Cô Jill nhận xét với đôi mắt tự vệ và giọng nói đề phòng. Cô muốn được tự do và chủ trương thẳng thắn, nhưng trái tim và khối óc cô luôn tỉ lệ ngược.

Ông Jack không là thành viên của căn nhà này, nhưng ông ghé lại hầu như mỗi ngày, kể cả những hôm bị ốm. Tháng trước ông ngã cầu thang, chân bó bột, ông gọi con-bọ-hung-màu-vàng chở đến. Ông Jack là bạn thân của ông John, là người tình của bà Jan. Ông John là chồng của bà Jan. Cô Jill đến giúp việc mỗi ngày vài tiếng. Ban đêm cô học nghề gì đó ở đại học cộng đồng. Đôi khi ông Jack than bị cơn mất ngủ hoành hành. Bà Jan là editor cho tạp chí đấu tranh, bênh vực quyền lợi phụ nữ phải được ngang bằng đàn ông, con cái li dị phải được cung cấp tiền nuôi dưỡng từ người cha. Ông John dạy khoa sử Á Châu tại đại học cách nhà 30 phút lái xe. Ông Jack, ban ngày hành nghề luật sư, ban đêm thổi saxo ở hộp đêm cách nhà 5 phút đi bộ. Ông Jack liên hệ mật thiết với phụ nữ nào cũng không hề quá 6 tháng. Khi thì người ta bỏ ông, khi thì ông chán người ta. Bà Jan lúc tức quá lúc vui quá lúc buồn quá. Mà quá một chút là bà lạc giọng và mọi giác quan run lên bần bật, làm rung chuyển nồi niêu chén bát muỗng nĩa chưa rửa trên bàn hay trong bồn. Ông John có đôi mắt âu sầu, nhưng hơi thở nóng không thua núi lửa. Những chậu cây trong nhà mọc lá nhưng không trổ hoa dù được tưới nước và bón phân hảo hạng, chỉ vì ông John cứ thổi những luồng lửa vô cớ. Đôi khi ông Jack lộ vẻ thanh thản, nhưng thường là trong những bữa ăn ngon đúng ý. Ông ăn/nhai/ngậm/nuốt mà tay luôn cầm chặt ly rượu chát. Vẻ thanh thản toát ra ngoài mọi lo-toan-nhọc-nhằn-băn-khoăn-nghi-hoặc. Lúc đó, khuôn mặt ông đẹp như buổi hoàng hôn đến muộn.


° ° °


Bí Xanh trở về nhà sau hai ngày biệt tăm. Men theo vết chân ma trơi dẫn dụ, giọng nói bí mật xuất phát sâu thẳm tận đẩu đâu, cùng hơi thở của xác ướp giấu mặt. Khuôn mặt bà Jan ông John lạnh tanh, cắt nặn không ra giọt máu. Bí Xanh ngủ trên xe điện ngầm. Xe chạy vòng vèo tới lui, lui tới. Đèn luôn bật sáng ở New York, không định được ngày hay đêm. Bí Xanh quên ăn quên ngủ và luôn cảm thấy sắp tan biến vào bóng tối. Bóng tối là âm bản của kẻ chưa hề chạm mặt. Những con chuột dưới lòng đường ngước đầu chu mỏ rủ rê Bí Xanh. Không gian đầy ắp muôn thứ kỳ quái. Không khí thải từng cuộn dây thừng lửng lờ đe doạ. Bí Xanh đi rồi dừng, đi rồi dừng như thể chợt nhớ ra điều gì đã lỡ quên, nghe lại giọng nói của ai đó không còn nhớ mặt. Ngó tìm bức tượng ẩn nấp trong năm-tháng-ngày đã qua.

Đã bảy ngày sau khi về lại nhà với cái giường nêm dày gấp đôi người, cái mền nặng 4 lần chắn ngang bụng, sáu cái gối đủ màu đủ kiểu đủ cỡ. Áo gối Bí Xanh thích nhất là in hàng chữ good night mặt này và good morning mặt kia. Áp mặt lên áo gối đấy thì trí Bí Xanh không bấn, thân không loạn vô cớ. Sáng thức dậy, chẳng nếm thêm vị mặn nước tiểu-nước mắt do nỗi ngóng vọng. Hoặc khi bầy quạ già và đám đỉa tí hon mang khuôn mặt nôn nóng lờn vờn trong những giấc mơ vụn vỡ, khoác tay rủ rê Bí Xanh đi... đi... đi...

Bà Jan ông John ông Jack cô Jill canh chừng Bí Xanh kỹ hơn sau chuyến bỏ nhà đi biệt tích 2 ngày. Bí Xanh đi theo bước chân thúc bách của (bóng) mình. Bước chân chẳng thể dừng để nghĩ ngợi ở những ngã ba ngã tư cuộc đời. Bỗng nghe tiếng nổ chát chúa, kế tiếp là tràng cười giễu cợt. Bí Xanh ôm đầu. Ngất. Ngất là xong, là hết, là phủi sạch. Khi khiếp sợ là nó ngất, ông John nói với mấy ông/bà cảnh sát. Người đeo súng, người đeo còng tay, người đeo ống ngạt, người đeo dùi cui. Toàn những thứ nhìn cực phản cảm. Bà Jan đeo khuôn mặt thất sắc. Viên thuốc đắng ngắt chắn ngang cuống họng Bí Xanh, không rơi xuống đáy bao tử như 4 J mong muốn. Ông John phải nghiền viên thuốc, hoà trong nước sôi, bà Jan bóp họng, ông Jack giữ chặt hai chân, cô Jill trút vội vào mồm Bí Xanh. Viên thuốc làm giảm bớt một số giấc mơ lặp lại. Cô Jill đề nghị Bí Xanh cần phải được đưa đi thanh tẩy bên bờ sông Jordan. Ông Jack đề nghị cột Bí Xanh, thả bè xuôi theo dòng sông Rhine. Bí Xanh muốn nói với ông Justin: viên cảnh sát; bà Julie: nhà tâm lý trẻ con; ông Jeffrey: bác sĩ tổng quát; và bà Jan ông John cô Jill ông Jack, rằng Bí Xanh đi lạc chỉ vì mải đọc hàng chữ trên sticker dán ở đít xe ai đó: come in sit down shut up and hold on. Nhưng không ai chịu lắng nghe để gật đầu với Bí Xanh cả.

Tại sao ông John bà Jan đưa Bí Xanh về khu phố không có một cái lá nào cả mà chỉ toàn người di chuyển với vận tốc phóng lao trên lề đường, chuột chạy marathon dưới cống rãnh? Người căm thù chuột. Chuột khiếp hãi người. Những toà nhà ngất ngưởng kết tụ khối xi-măng trộn kiếng che khuất mặt trời mùa hè. Sương mù bôi xoá mùa đông. DOW – NASDAQ: hàng số đen là được nhiều đô-la; tô đỏ là mất sạch đô-la. Mũi tên chạy lên chạy xuống liên miên trên mặt computer treo lủng lẳng ở mỗi ngã tư chọc thủng thị giác, óc não mọi giống dân trên địa cầu. Bóng ai đó, ngồi một mình với ý tưởng buồn bã cứ nở bung, chi chít như sao trên vòm trời khuya không làn gió, khó lòng chịu đựng. Mỗi-đầu-người-nhấp-nhô-như-hòn-đảo-riêng-biệt. Cô Jill kể tỉ mỉ giấc mơ đêm qua cô trở thành triệu phú. Cô tin rằng đô-la làm được phép lạ. Đô-la biến người thành ngựa, nước thành rượu, đàn ông thành đàn bà, trẻ thành già... Bí Xanh mường tượng chuyến xe điện ngầm cuối ngày ráng chạy bởi lòng trắc ẩn, cố vớt hốt kẻ lạc đường, lỡ sá. Ngọn đèn sáp tắt ngúm bởi tiếng hắt xì của đứa bé sơ sinh èo uột thiếu tháng trong vòng ba giây. Bí Xanh đã quen với tiếng leng keng giở chứng của xe điện ngầm tự bao giờ, cùng tiếng thắng gấp giận dữ của những con-bọ-hung-phết-màu-vàng la liệt trong thành phố, mà kẻ ngồi bên trong điều khiển chúng có cùng giấc mơ sở hữu một khoảng trống khiêm tốn. Nhưng, hiện thực vẫn là một mình một bóng, một giấc mơ trong giấc mơ.

Christmas. Bí Xanh nhận được vô số quà. Ngày nghỉ học, Bí Xanh nằm chơi với 102 con búp bê đủ cỡ đủ loại đủ kiểu đủ chủng tộc nhưng nói cùng một giọng một ngôn ngữ. Đêm đến, Bí Xanh vội vã đi vào phòng bếp, mở tủ lạnh, kiếm bất cứ thứ gì để trút vô bao tử. Sáng hôm sau, Bà Jan hét toáng, dẫu bà cố ghìm giọng, không vặn cao volume & echo, nhưng Bí Xanh vẫn nhìn thấu được lá lách trong bụng bà lật qua lật lại giống hàng loạt trang thánh kinh lật không kịp trong cơn lốc.

Đau bụng đau đầu đau chân đau mắt đau tai đau ngực... đau hết toàn thân. Để đối phó với cơn đau, Bí Xanh rán lết đến tủ thuốc, há họng, trút cạn lọ gì đó, nuốt cái ực, mơ rằng, một là hết bệnh, hai là ngủ khỏi thức dậy. Cả hai nhiệt tình quyến rũ Bí Xanh. Cảm giác nhẹ nhàng như con chuồn chuồn vừa bay khuất sau màn mưa thưa. 4 J sẽ không nói gì nữa, và hai tai Bí Xanh khỏi nghe bất cứ mệnh lệnh gì từ họ nữa. (Sẽ) chẳng phải mỗi sáng đến trường ngồi ôm mình, nhìn những con chữ chạy mút mắt, làm Bí Xanh xây xẩm muốn ói. Bí Xanh chỉ-kịp-ước-ao-gặp-lại-ai-đó rồi ngất đi. Hình ảnh buổi chia tay, giọt nước mắt rơi không vì thương tiếc, mà vì mất đi một thói quen. Hay nói trắng ra là tiếc nuối một vật sở hữu dù biết nó rất đỗi tầm thường.

Từ lúc mở mắt đến nhắm mắt, chữ good-good-good-good đổ đầy trong tai Bí Xanh không dưới nghìn lần. Ông John 151 lần, bà Jan 282 lần, ông Jack 167 lần, cô Jill 80 lần, (kẻ khiêm tốn nhất), ông Jordan 19 lần, bà Jadine 23 lần... Rồi thầy cô, bạn bè, bà hiệu trưởng, ông giám thị, cô phụ tá ở trường. Tay Bí Xanh luôn ủ kín trong túi áo vì cơn lạnh cứ rình rập. Trước kia, tai chưa nghe quen, Bí Xanh cứ tưởng good là tên mới của mình.

“Mày chẳng phải con cái gốc quý tộc nhưng sao mày được ngồi cùng bàn, dùng cùng loại dao, nĩa, khăn với họ.... hả? hả? hả?” Cô Jill sửng cồ với Bí Xanh khi không có J nào trong nhà. Tiếng nói cô như nước sông Tocantins trườn trượt qua lỗ tai Bí Xanh, hay như những dải Mobius uốn lượn cùng tóc Bí Xanh, còn không thì nổ cái bụp, tan theo gió, gửi vào chốn vô định. Lát sau, trải qua hàng loạt thở dốc, biết không cần thiết, cô đổi giọng, “Ừ, mà nếu không có mày làm người quý tộc thì tao đếch có bia mà nốc, thuốc lá để nhả khói đua với đầu máy xe lửa chạy xuyên bang.” Lát sau nữa, giọng cô dịu dàng hẳn, “Mày có thể lay chuyển nền móng của cả cái building này, biết không hả con darkie-yella?”

Trong giờ lunch, con Janice kể, giọng không sũng nước mà mắt sũng nước, rằng đêm qua má nó la mắng, đập đồ, nhốt nó trong phòng, không cho nó gọi điện thoại bất kì ai. Thỉnh thoảng má nó lên cơn như thế từ khi ba nó bỏ nhà đi theo người đàn bà khác. Má nó nói vì thế má nó nổi cơn tam bành. Ba nó nói vì má nó hay nổi cơn tam bành nên ba nó phải bỏ đi. Nó chẳng hiểu hết chuyện người lớn, nhưng đêm qua trong lúc nóng giận, má nó nói nó là cục đá tảng cột cổ má nó. Con Janice giờ cũng giống bố nó, là muốn bỏ nhà đi. Bí Xanh nói chắc trong lúc má mày nóng giận nói thế cho hả dạ. Con Janice lí luận lại rằng, bởi vì trong lúc nóng giận người ta mới nói thật lòng mình, chứ khi tỉnh táo, người ta nói điều không thật, vì đã lọc qua cái phễu e ngại, lịch sự, sợ sệt, đắn đo. Giờ thì con Janice muốn bỏ nhà đi, nhưng ba nó không muốn nó đến ở, bắt nó phải ở nhà với má nó. Thật là không công bằng chút nào, con Janice thở dài kết luận. Suốt trên đường về nhà, Bí Xanh đếm từng nóc nhà, tự hỏi, không biết mình có là đá tảng cột cổ ai không?

Hình như ông John sờ mó Bí Xanh, ông Jack biết được bèn đi báo cảnh sát. Người ta vội vàng di chuyển Bí Xanh đến chỗ ở khác. Bà Jan đi thăm mẹ bị bệnh nặng ở tiểu bang nào đó một tuần. Suốt tuần đó, đêm nào, sau khi ông Jack về, ông John cũng vào phòng Bí Xanh, nằm cạnh Bí Xanh. Hình như ông có rờ rẫm, sục sọi nhiều chỗ trên thân thể Bí Xanh. Bàn tay ông toả ra tiếng nói của kẻ Quyền Uy. Bí Xanh nằm yên, bởi nhắm hay mở thì cũng là trời đêm. Ông John thở to hơn, nhanh hơn, mạnh hơn. Từng hơi thở dán chặt giữa hai đùi Bí Xanh. Bí Xanh ngợp ngụa mồ hôi, nước đái, rượu, thuốc lá...

mùi của thứ nước trắng đục nhờn nhợt tanh nồng ....................... Khi sợ, Bí Xanh ngất. Ngất đồng nghĩa không biết. Trí nhớ bị bôi xoá. Cảnh sát, social worker, bác sĩ, luật sư hỏi, Bí Xanh lắc đầu không biết, i dunno, không biết, dunno, không biết dunno và không (muốn) biết. Bác sĩ ghi ghi chép chép những dòng chữ dài ngoằng, kín chồng hồ sơ rút từ căn hộ số 9. Nhiều, nhiều người lắm. Ai cũng muốn một phần thân thể Bí Xanh. Ai cũng muốn biết chính xác 100% sự thật. Sự thật là gì? idunno. Bí Xanh đã bị làm gì? idunno.

Bí Xanh nhớ thương 4 J. Nhưng nhớ thương nhất là bà Jan.

Bí Xanh ngập ngụa trong đầm lầy vàng quánh đất sét tươi. Chuyện gì đã xảy ra cho Bí Xanh?

Cô Jill về lại xứ sở có rừng Amazon huyền bí của cô. Không biết trở về một thân một mình như khi cô đến đây hay về với gã nửa-đàn-ông-nửa-con-trai luôn đứng sẵn chờ cô với mỉm cười âu yếm ở cuối block thứ ba.

° ° °

Nằm đây, Bí Xanh nhớ lại buổi trưa, nắng không chịu dừng trên vai, bà Jan cầm tay dắt Bí Xanh đi coi xiếc. Đang xem, bà ợ to một cái, xông mùi bánh mì nướng trét mứt blackberry, và nescafé classico. Con nít và ngưòi lớn được xếp đều, như cạnh cái nĩa là cái muỗng. Con voi to gấp trăm cái đầu bà Jan chụm lại, nhưng cái cẳng nó tóp teo như cẳng Bí Xanh. Nó bị roi dâu quất tới tấp... đuổi tà ma quỷ sứ... Bí Xanh bỗng thấy mồm bị bóp cứng bằng tay ai-đó-to-hơn-cái-mông-ai-đó. Bầy khỉ con bung tung, buộc nhảy nhót, nhe răng. Chúng vừa nhào lộn vừa gào thét. Ruột gan phèo phổi tim cật lộn nhào như món xà lách. Bí Xanh ói. Một tuần sau vẫn còn ngửi được mùi ói trong giấc ngủ, cùng đôi mắt con voi chảy nước vói nhìn theo.

4 J giờ đây 4 ngả 4 phương 4 hướng. Ông John phương Đông. Bà Jan phương Tây. Bí Xanh phương Nam. Còn lại một phương, ông Jack đành phải đi thôi. Bí Xanh nằm quay mặt vào tường, tự hỏi, có bao giờ câu chuyện này và các nhân vật đã dựa trên cơ sở của những tay đạo diễn hạng nhất ở Hollywood? Hay vài tay đóng đồ lớn ngồi ở White House? Những kẻ sống vì/với đam mê của riêng họ nhưng đầy khả năng làm chao đảo cõi nhân thế.

Đến nhà bà Barbara ở, Bí Xanh bị sốt suốt một tháng. Trong cơn sốt, Bí Xanh nghe tiếng ai hét toáng vào tai, “Mày phải suy nghĩ. Mày phải biết mày muốn gì. Mày phải tự quyết đời mày.” Bí Xanh vùng dậy. Ôi! Nó nhớ vô cùng đôi mắt. Một mắt ngả về west. Một mắt ngả về east.

Sài Gòn falls. Giải phóng miền nam. Đất nước hoà bình. Miền nam thất thủ. The war is over! Việt Nam thống nhất. No more killing! Lịch sử (chẳng) lỡ lầm đã được chứng minh.

Từ ngày Bí Vàng ra đời dưới giàn bí, hôm nay mới có người lạ ngang nhiên xông vào nhà, cầm theo ảnh Hồ Chí Minh, chẳng nói chẳng rằng, lấy búa đóng chặt đinh, treo ngược ảnh Bác ngay trên vách, giữa nhà. Cái vách độc nhất che nắng đỡ mưa. Trong ảnh, hai tai Bác vểnh, một uy nghi, một hoành tráng. Người lạ dí ngón trỏ vào mũi Bí Vàng, dõng dạc, “Tàn tích Mỹ Nguỵ. Sanh ra bởi kẻ thù. Mi phải kính yêu Bác Hồ như...” Ông ngáp, rồi tiếp, “Bác Hồ, tay lãnh đạo ưu việt, dẫu ngủ giấc ngàn thu, hắn vẫn sáng suốt, tài tình lèo lái nhân dân đạt được mục tiêu, bằng hồn.” Nói xong, người lạ rút trong túi ra cái hộp đựng mấy điếu thuốc. Bí Vàng nhón chân liếc, điếu Vàm Cỏ, điếu Sông Cầu, điếu Thủ Đô, điếu Phù Đổng. Còn Salem, Mallboro, Camel, Pallmall... đã bỏ của chạy lấy người. Chỉ trong vòng ba cái đằng hắng, hai cái giụi mắt, một cái hắt xì, Bí Vàng biến thành con của Kẻ Thù + Kẻ Thù. Người lạ vừa ra khỏi cổng, bà ngoại tới xoay mặt ông Hồ vào vách. Mảnh giấy dán sau ảnh ông Hồ ghi hàng chữ Kỷ Niệm Ngày Giải Phóng 30/4/75. Bà quay người nhìn thẳng vào mắt Bí Vàng, “Đó là một ngày không thể quên, cháu ạ.” Rồi ngoại lững thững bước ra vườn với cái lưng khòm hơn một nửa so với ngày hôm qua. Mớ rau trong thúng rũ héo. Rau chia sẻ ngày vui đại thắng của Bác bằng cách tự tử tập thể. Suốt ngày mắt Bác cứ dán chặt vào ngươi Bí Vàng. Bí Vàng tập thói quen mỗi đêm, tự đấm thùm thụp vào ngực, “Mi là kẻ thù. Mi là con của kẻ thù. Mi là kẻ phạm tội. Mi là sản phẩm của quân xâm lược. Mi là thứ tàn dư đế quốc Mỹ. Mi là kẻ thù của nhân dân.” Hàng cau rất cao, phải nằm mới thấy được. Khoai sắn vùi trong đất, phải ngồi mới nhổ được. Còn lá trầu luôn quẹt vào háng Bí Vàng, chỉ đứng mới hái được.

Màu da không vàng không trắng mà đen thui như khúc củi cháy không ảnh hưởng đến tiếng cười như nước vỡ trong mơ. Mỗi sáng thức dậy, Bí Vàng phải tập nghe/im tựa mưa xối trên da thịt. Chỉ mùi nách ngoại mới khuất phục được cái chết của Bí Vàng. Marx nói, tôn giáo là thuốc phiện của quần chúng. Lenin nói, lũ chúng như khoai sọ, nếu không dồn vào bao, chúng sẽ lăn tung toé. Ai-đó-nói, phải xâu lũ dân Việt lại, bởi chúng như bầy cua mòng, bò lổn ngổn đầy mặt bể sau ngày giông. Giờ thì chẳng cần niềm tin, vì đã có Đảng và nhà nước lo tất. Làm tuỳ khả năng và không hưởng theo nhu cầu.

Bộ đội Bắc xuôi Nam hiện thực ----- Cậu khờ khạo đến độ chân thật. “Bác Hồ khả kính, vị cứu tinh dân tộc, luôn phù hộ ông cha ta.” Cậu lẩm bẩm. Vào được trong Nam, cậu bị lạc đạn. Chẳng biết viên đạn được chế tạo từ Liên Hiệp Quốc hay Liên Xô mà găm ngay bắp đùi cậu, suýt nát dái. Cậu ráng lết đến vườn nhà Bí Vàng, rồi vật người ra như thể nằm vạ. Bí Vàng là người khám phá ra cậu đầu tiên, liền vội chạy gọi ngoại. Bà cháu gồng sức lôi cậu vào trong nhà. Máu cậu bết đặc sân. 3 ngày sau, bà cháu lại lôi cậu ra ngoài ngõ để ông bà Dậu, hành nghề nhổ răng, đồng thời là công an khu vực, chặt phứt cái đùi của cậu. Cả xóm kéo đến tham dự đông hơn giết chó. “Sao không để cho nó chết quách.” Ai đó nói. “Tiên sư mày thằng bộ đội. Cái nồi ngồi trên cái cốc.” Giọng khác chì chiết. “Bác cùng chúng cháu hành quân... ca đi, hát đi, hò reo đi...” Người nữa cố nói bằng nửa con mắt. Cuối cùng, mọi người tan hàng. Nước dãi nước trầu nước mắt nước đái nước mũi cùng máu mủ đờm mồ hôi tuôn rơi thấm đất, lan qua sân, rồi tràn vào tận sàn nhà Bí Vàng. Cậu giờ chỉ còn một chân, và trở thành người thứ ba trong nhà.

Bí Vàng đi loanh quanh trong vườn, múc nước ao xối lên người, rồi đến nằm chỗ quen thuộc, bắt đầu đếm lá bí. Tổng số luôn khác hôm qua, và biết chắc sẽ khác ngày mai. Bí Vàng ngủ thiếp, tỉnh dậy, dưới gáy cộm bởi vật gì, thò tay rút, đó là cuốn từ điển Anh Việt-Việt Anh. Những con chữ dày đặc (như-thể-hứa-hẹn) tựa lá bí đang trườn leo trên giàn, (sẽ) phải đếm mãi đếm hoài. Trong lòng Bí Vàng toả dâng làn khói, cảm giác trải nghiệm lần đầu. Phần dưới bụng trồi trục, cảm nhận về sự hỗn mang cần thiết. Muốn thuộc lòng những con chữ này thì phải ăn chúng. Bí Vàng tự tin mãnh liệt. Bắt đầu ngày mai tập tính kiên nhẫn. Mỗi ngày một chữ, vậy sẽ ăn được vạn nghìn lần. Bí Vàng nhìn cuốn từ điển cười âu yếm, lòng rộn rã, tưởng tượng đến cái hốc trong pháo đài bộ óc bị lãng quên quá lâu, nay cần kiểm tra. Từ điển như dinh thự đồ sộ, vững bền. Bí Vàng quỳ trên cuốn từ điển, thề, “Ta sẽ ăn thịt mi, nghe rõ chưa?” Bí Vàng nói giọng của người lạ (hôm nào) đã xông vào nhà treo ảnh Bác Hồ. Bí Vàng nhận ra Bác Hồ không xấu lắm! Đừng có mắt mà như mù. Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền. Tư tưởng không thông xách bình đông cũng nặng. Bác thở ra thơ khuyên nhủ các cháu. Bí Vàng đứng phắt dậy, thấy lưng bỗng mọc dài thêm ba gang tay. Tối đó, khi rúc mặt trong nách ngoại, ngoại hỏi, “Trưa nay ngủ dậy cháu có thấy cái gì dưới gáy không?” “Dạ có.” “Nó đâu rồi?” “Cháu cất trong hòm. Ở đâu ngoại có vậy?” “Đang trên đường từ chợ về… thấy nó từ trời rơi xuống cái ụp…ngoại vội lấy rổ hứng...” Cuốn sách toàn là chữ là chữ. Thứ chữ của thằng đàn ông có cu cưỡng hiếp con gái bà. Nhưng giờ cháu gái đang cần. Bà nghe tiếng ai nói lùng bùng trong lỗ tai. Bà nín thinh, nén chặt trong lòng sự bí mật. Tin chắc Nó là bùa hộ mệnh cho cháu bà đối phó với đời-sống-đang-diễn-ra.

Bí Vàng, thứ nhất, là biểu tượng không nhan sắc. Thứ hai, là nguồn gốc cuộc xâm lăng. Thứ nhất xí xoá được vì không có lựa chọn. Nhưng thứ hai là tội ác có kế hoạch. Dân miền Nam chiến bại giờ (phải) nhận vơ dân miền Bắc chiến thắng. Bí Vàng là lý do làm bụng họ ngày càng tóp teo, không có gì đổ vào, ngoài bo bo sống, sắn sượng, khoai lang sùng. Màu da Bí Vàng càng đen thì bụng họ càng bùng lửa căm hận. Nhưng họ bị lấn cấn, bởi gã cụt giò đang di chuyển qua lại trong nhà Bí Vàng cực kỳ thản nhiên. Họ bị đẩy vào khối cực kỳ mâu thuẫn. Mâu thuẫn bên ngoài, mâu thuẫn bên trong. Thằng thua ôm vai thằng thắng. Tha thứ trộn lộn oán thù. Bà ngoại vẫn thở khi nặng khi nhẹ. Từ ngày cậu đến ở, mang theo những từ ngữ mới, dân miền Nam nghe rúm người. Những từ ngữ mạnh mẽ có khả năng khuynh đảo mọi lề lối. Giờ đây người ta bay vì bụng rỗng, chứ không bằng gót chân nứt nẻ như ngày trước.

Đất nước thống nhất rồi bà con ơi! Bác Hồ, vị cứu tinh dân tộc, đấng cứu thế, người yêu nước thương nòi. Chúng ta phải suy tôn Bác Hồ. Đảng Cộng Sản chuyên chính. Nhà nước vinh quang, Nambắctrung viết thành một chữ. Mỗi sáng, Bí Vàng đứng ngắm mặt Bác như ngây như dại. Bác mạnh mẽ, quyết liệt, uy nghi, đầy ắp nhiệt tình. Nhiệt tình đến độ, giả như nửa đêm tướng Giáp đến rủ Bác đi đánh ghen dùm, Bác sẽ hăng hái phóc người dậy, quên cả xỏ dép râu, đội nón cối. Đi. Hai tai Bác vểnh cao, má hóp, mắt sáng, miệng lúc nào cũng sắp cười hay vừa cười xong. Nụ cười cực kỳ sung mãn. Vầng hào quang toả sáng từ làn da khô rang, cái bụng lép xẹp trông mới đáng yêu làm sao! Bí Vàng ưa lấy ngón trỏ thấm nước bọt rồi thoa đều quanh lỗ rốn Bác, chạm được sống lưng Bác, cùng những mảnh xương vụn trật khớp của Bác.

Mở mắt thấy Bí Vàng, cậu nói khẽ, “Sao không là màu đỏ mồng gà, màu tím bằng lăng, màu vàng cải cúc, màu trắng hoa nhài, hả cháu?” Sự thất vọng hiển lộ trong tròng mắt cậu không buồn che giấu. Bí Vàng tự nhủ thầm, hãy kiên nhẫn và sống thật. Bí Vàng thương cậu vì khi cậu đi ngủ có đủ hai chân, giờ thức dậy chỉ còn một. Năm phút sau, cậu mỉm cười, với một mắt bẽn lẽn và một mắt hối hận. Rồi bảy phút sau, cậu lộ vẻ ngơ ngác, như kẻ đi ngược đường. Bà con trong xóm nhìn nhau ái ngại: “Đổi đời - Đời đổi!” Bà ngoại bước ra vườn, cầm theo cái rựa chặt cành khế (âm), róc sạch, làm nạng cho cậu chống. Bí Vàng đứng nhìn bà chặt cành, tước lá, mà nhớ lại hình ảnh ông bà Dậu chặt cẳng cậu hôm nào. Hai tay bà thoăn thoắt, gọn, chắc, khoẻ. Toàn thân cậu giờ đây toả mùi chở che. “Bắc là đâu cơ cậu?” Hoặc, “Dạ, cho cháu xin ạ!” Bí Vàng nói như thế với ngoại khi đưa tay đỡ bát cháo chỉ có 9 hạt cơm nhừ. Lần đầu sờ tóc, vuốt da Bí Vàng, cậu nói như dỗ, “Ông mặt trời sấy khô da và tóc của cháu đấy à!” Bí Vàng nghe, nhe răng cười, “Ổng mải ngủ quên, phơi cháu ngoài nắng lâu quá đó, cậu ơi!”

Hết còn được ca cẩm ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau. Giờ thì vuốt ve lòng nhau bằng khẩu hiệu với sức người sỏi đá cũng thành cơm, xuất phát từ đất Bắc, nơi ai cũng có hai tay hai chân một đầu, nói thứ tiếng nhẹ mà nặng, nặng mà sợ, sợ mà phách của kẻ chiến thắng. Âm hưởng con chữ cuối cứ vút lên vút lên, như thể tất cả chữ mang độc dấu sắc, dấu đe doạ. Đang là thời bình, mọi người phải biết cười, và cười thật to. Khác với thời chiến, tiếng hát át tiếng bom. Cười với mình, cười với người, cười với những dự đoán không rõ có thích thật hay không. Lạp xưởng ngỡ nến, sao có thể nuốt tọng vào bụng? Chợ về, cá đổ tất vào bồn cầu rửa cho sạch, lỡ tay giật, cá lọt xuống cống, chửi nguỵ giờ còn dám giở thói ba que. Khen máy quạt công bằng, biết quay qua quạt đồng chí một cái, tớ một cái. Đồng hồ ba cửa sổ, mát mẻ thông hơi, khoẻ khoắn. Cà chớn cà chua cà pháo chạy đầy đường phố Hải Phòng. Đèn xanh-đèn-đỏ-đèn vàng biết điều, không cần công an đứng thổi còi chỉ tay năm ngón cho dân đen qua đường. Máy bay Nga nằm nghỉ trong đám mây, chờ máy bay Mỹ bay qua là phóng ra bắn lộn nhào...

Bác ngồi câu cá, trẻ con trong xóm tranh nhau lặn sâu dưới ao móc cá lòng tong vào lưỡi câu của Bác. Bao quanh Bác bao giờ cũng là đàn cháu ngoan cổ quàng khăn đỏ. Cả nước gọi Hồ Chí Minh bằng Bác, xưng gì Bác cũng vuốt râu cười xoà. Lần thứ ba trong đời, ngoài bà ngoại, cậu, giờ đây Bí Vàng có thêm ông Hồ gọi Bác xưng cháu một cách vô tư. Sáng nào ngủ dậy Bí Vàng cũng hồ hởi phấn khởi không cần lý do chính đáng. Bác luôn hiện diện với vẻ hoành tráng không ai được phép so bì. Bác sống cả trong quần chúng. Bác dạy rằng “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Phong kiến Bảo Đại đã gục ngã. Đế quốc Mỹ đã bị đánh bại. Chuyên chính vô sản Cộng Sản Muôn Năm. Đoàn kết đoàn kết đại đoàn kết! Hình Bác Hồ lộng kiếng treo ngoài chợ, mỗi khi thằng Phước (giả) khùng đi ngang, ngó, cười khì, rồi hô to, “Bảng đỏ sao zàng. Bỏ đảng zào sang!”

Bởi ngoại chột một con mắt nên tất cả ánh sáng đổ dồn hết vào con mắt còn lại. Nhưng nó vẫn không đủ sáng để giúp ngoại thấy cái kim đít vàng rơi xuống đáy ao chứa đựng nước mắt. Hoặc cái đinh rỉ sét chôn sâu dưới gốc cây khế (âm) gần trăm năm.

Đất nước thống nhất nhưng không cung cấp đủ công ăn việc làm cho người dân. Không có việc làm thì sao cắt nghĩa, giải quyết quyền lao động, luật công đoàn. Dân đen gặp nhau cùng khoe hàm răng vẩu, vẫy tay gọi đồng chí ơi đồng chí à đồng chí ạ mà ruột đồng chí nào cũng rỗng như bao ni lông tái dụng phồng căng chứa toàn không khí. Đồng chí cấp dưới nhìn đồng chí cấp trên khúm núm lo sợ như sổ gạo thời bao cấp sắp bị tịch thâu. Đồng chí nữ thủ thỉ rằng đồng chí nam là cái đệm thịt êm ái ơi. Đồng chí nam vỗ về đồng chí nữ là cái máy đẻ dấu yêu ơi. Thực tế thì nữ cần hộp băng vệ sinh và nam cần bịch bao cao su. Hai thứ này đâu cần phần tư thế kỷ bắn giết nhau mới nghĩ ra được. Cứ tưởng tượng đồng chí là bạn của thượng đế rồi tự sướng, mà quên rằng chữ “thượng đế” Bác đã gạch khỏi từ điển đời Bác từ thời hai hòn dái Bác còn xinh xắn, tròn trĩnh, cứng ngắc như hai hòn bi. Ngàn năm trước lão Tàu phong kiến đô hộ, dạy rằng phụ nữ tồn tại ở hành tinh này với mục đích đẻ con trai. Trăm năm trước bọn Tây thực dân tuyên bố chắc nịch rằng đàn bà là đồ chơi của đàn ông. Giờ đây những đồng chí gặp nhau, cùng thở dài chép miệng, ôi! chúng ta đầu thai lầm thế kỷ. Bí Vàng thấy màu đỏ rợp trời Nam. Màu đỏ là men say của những ai cương quyết đạt chiến thắng bằng mọi giá. Mà ai chiến thắng ai? Làn gió bao giờ lại chẳng thổi một vật gì đó, chiếc lá khô cằn chẳng hạn. Làn sóng công an đỏ kềm kẹp chùm trái tim bị cột túm, đập thình thịch thình thịch thình thịch. Nỗi sợ nghiền nát tầng lớp mà cách mạng gọi là con nhà có của. Bọn cần được thanh tẩy. Tiểu tư sản bị gọi là tư hữu, rồi bị truất quyền sở hữu, dù sở hữu của Bí Vàng chỉ có mỗi cái quần đùi tưa gấu cũng phải cắn răng lột truồng cho bằng/giống người hàng xóm bốn bên. Tước đoạt sở hữu. Cách mạng dạy rằng vấn đề nằm ở chỗ chẳng phải ít hay nhiều mà là kẻ ít người nhiều. Thế thì xoè mười ngón tay, sao ngón út bé bỏng nhất, vô tích sự nhất, nhưng lại dễ yêu nhất. Mặt trời vốn đã đỏ kè, giờ chỉ biết thở dài ngao ngán, còn không đành thở hắt vội vã, cho xong.

Ngoại bịa với người trong xóm rằng “Cậu ấy là con cả của anh trai tôi ra Bắc tập kết từ năm năm tư.” Bí Vàng phục trí tưởng tượng và óc khôi hài của ngoại sát đất. Thời chiến, ngoại nhận đứa bé chưa đầy tuổi bị mất cha mẹ trong trận pháo kích làm con nuôi. Đứa bé được ngoại đặt cho cái tên là Võ Thị Gái. Thời bình, ngoại nhận cậu bộ đội chân chất bá vơ tận đẩu đâu thành máu mủ ruột thịt. Những lúc rảnh rỗi, nằm thẳng cẳng dưới giàn bí, Bí Vàng thấy rõ mọi sự trong Quá khứ và Hiện tại. Đêm qua, cậu nói với ngoại rằng, con bé sao mà bé thế! Bé đến mức trời hơi chập choạng một tị là cháu chịu, chẳng thấy gốc lẫn ngọn đâu cả. Trong giọng nói của cậu, chan pha mùi thương cảm. Có hôm, cậu lấy tay chùi trán Bí Vàng, nói dính mồ hóng. Không phải mồ hóng mà lọ nghẹ đấy cậu ơi! Bí Vàng vừa nói vừa cười. Cậu trố mắt, há hốc mồm, chìa mấy cái răng dài, to, xiêu vẹo không còn màu nguyên thuỷ. Cái gì cũng lạ, đã gọi là Đổi Đời cơ mà. Cậu lạ cháu, cháu lạ cậu, vậy hai ta đồng đẳng nhá! Bí Vàng nghĩ chỉ mình ngoại là chẳng khác đi mấy. Ngày chưa giải phóng, buổi sáng ngoại được ăn hai củ khoai, giờ chỉ còn một, rồi còn phải bẻ đôi chia cho cậu nữa chứ. Ngoại đi khuất ngõ, Bí Vàng còn nghe tiếng óc ách sôi sục trong bụng ngoại theo gió vọng ngược vào nhà. Nhưng phải công nhận rằng, nhà giờ đây ấm áp hơn, dễ chịu hơn, vì sự có mặt của cậu. Nhà không hề khoá cửa, đơn giản vì không có cửa.

Mỗi lần nhìn cậu, ngoại chặc lưỡi thở dài, rồi nói không cơ man nào hiểu hết nỗi khổ đau, nhọc nhằn cậu đã trải qua với từng ấy tuổi mà giờ còn sống sót. Đường mòn Hồ Chí Minh, địa đạo Củ Chi, núi rừng Trường Sơn đông - Trường Sơn tây, súng nổ, bom rơi, tử thi đồng đội, xác quân thù… còn bám rịt trên da thịt cậu. Đôi khi trong ngày, từ rốn cậu phun ra luồng khói xanh đậm, đặc kín mùi máu, mùi bùn, mùi xác chết sau trận giao chiến. Chỉ ăn rau má mà phá (được) đường tàu. Thiệt là đại tài! Cậu bảo ngoại là thành phần công nhân lao động tốt. Còn Bí Vàng, cậu chần chừ đúng 3 giây, rồi nói giờ là cháu ngoan của Bác Hồ. Bác Hồ hay bà ngoại và cả cậu, ai Bí Vàng cũng xưng cháu tuốt. Cậu gọi Bí Vàng là đứa con pha giống, nghe văn hoá phết! Trưa hôm qua cậu bảo cậu là người không chết khi phải chết, mà sẽ chết khi có thể chết.

Bí Vàng chợt thức giấc vì cuộc chuyện trò giữa ngoại và cậu. Bí Vàng hé mắt thấy cậu móc trong túi áo bên phải ra gói thuốc Vàm Cỏ, đặt lên bàn. Rồi cậu móc trái tim bên trái ra, cũng đặt lên bàn. “Thôi… thôi…” ngoại vội xua tay, nói, “Tôi tin cậu là thằng bộ độ chân chất hiền lành. Từ hồi trong bụng mẹ đẻ, cậu đã được Bác Hồ dạy phải cứu nhân độ thế. Miền Bắc phải giải phóng miền Nam. Như đôi dép râu thất lạc, chiếc phải mong gặp lại chiếc trái. Đồng bào bên này vĩ tuyến mong ngóng đồng bào bên kia vĩ tuyến. Cậu không ma cô ma cạo, không ba que xỏ lá, không đầu đường xó chợ. Cậu không lạm dụng lòng tin của tôi.”

Cậu đúng là bóng cây mát rượi trưa hè, là quạt nan ngoại phe phẩy đuổi muỗi trong đêm, ru dỗ Bí Vàng ngủ ngon. Nhiều năm cậu lặn ngụp trong rừng, giờ trở thanh người rú. Cậu mang cả rừng rú trú ngụ trong nhà. Cậu là người chân thật, dễ tin, tốt bụng. Bí Vàng cám ơn Bác Hồ đã mang cậu đến cho Bí Vàng. Tư Bản - Vô Sản - Chiến Tranh - Hoà Bình - Mỹ Nguỵ... Tất cả mọi khẩu hiệu nằm hết ngoài ngõ. Ban đêm, mái tóc ngoại rũ ra, Bí Vàng thò tay lấy vạt tóc ngoại vắt qua mặt, như thể ngăn chặn thế giới bên ngoài xâm nhập. Sáng thức dậy, nhìn ra sân trước, thấy ngoại đang súc miệng, rửa mặt. Nhìn ra sân sau, thấy cậu đang bứt từng cọng rau má nấu nước để cả nhà uống cho mát. Rồi cậu rửa, kì cọ hai nách thật kỹ càng. Cậu lấy xác vỏ cau chà mạnh hàm răng không cái nào giống cái nào, màu nào ra màu nào. Nước miếng trên lưỡi cậu quyện bụi phương xa. Nhiều lần cậu thủ thỉ trong tai Bí Vàng rằng, cậu rất thương nhớ nơi có những con đê quyện bụi đỏ. Còn ngoại, giờ đây không khấn vái tứ phương như trước nữa. Bí Vàng hỏi tại sao. Ngoại trả lời không còn tin có ông thần nào phù hộ con người. Ngoại đã khẩn cầu mỗi ngày, suốt cuộc đời, chẳng thấy thần thấy thiếc gì phù hộ cả. Chỉ ngoại phù hộ ngoại. Vuốt tóc Bí Vàng, ngoại nói mong sao sự sống cả ba luôn mạnh mẽ, bởi nỗi sầu đau đang xâm chiếm mạch sống khắp muôn nơi.

Từ ngày cậu cư ngụ trong nhà, Bí Vàng thường bị đánh thức vào khoảng 2 giờ sáng bởi mùi khét lẹt da thịt người cháy. Có hôm lại ngửi mùi những viên đạn rỗng ruột đẫm máu bầm móc ra từ thân thể cậu. Bí Vàng nhớ hôm ông bà Dậu chặt cẳng cậu, moi ra từng viên đạn đầu đồng. Ban đầu bọn con nít trố mắt trái kinh ngạc, mắt phải sợ hãi, nhưng chúng không quên đồng thanh đếm 1-2-3-4-5-6-7-9-12-14-21-35-41... 109-276-302... Cứ thế, thêm một con số, là moi thêm viên đạn đầu đồng. Giết một mạng hay cứu sống một mạng? Giờ đây, chẳng còn ai bận tâm, chia trí. Mọi người đang sống trong thời bình, nhưng gắng thương yêu, chở che, bảo bọc nhau một cách kh(ổ)ó nhọc. Ông Dậu đếm đến con số 407 thì phải về nhà tắm rửa cho đứa con nửa nam nửa nữ bị chứng đau tim bẩm sinh, và cũng đến cữ rượu đế. Chỉ còn lại bà Dậu, ngoại và Bí Vàng. Những đứa trẻ mỗi đứa về nhà không quên cầm chắc trong tay viên đạn đầu đồng làm kỉ niệm. Cuối cùng, bà Dậu chùi hai bàn tay đẫm máu vào quần lãnh đen, nói nhỏ, “Xong rồi.” Bà ngoại chùi mồ hôi, Bí Vàng chùi nước mắt.

Mỗi ngày Bí Vàng rửa những kẽ chân còn lại của cậu bằng nước mưa đêm, hứng trong lu, không có con lăng quăng nào chết dầm trong đó cả. Ngoại lấy que cạy đất ghét cáu bẩn bám quanh viền móng tay. “Tại sao cái gì dơ bẩn cũng màu đen hết hở ngoại?” Bí Vàng hỏi. Những nếp nhăn trên mặt ngoại bỗng đổ dồn một bên mặt. Ngoại ra vườn hái lá bí non mới nhú, hoa bí sắp tàn, nhai nát đắp lên vết thương cho cậu. Vết thương lành, nhưng mùi rừng rú, bom-súng-đạn, tử thi sình thối, thịt người khét lẹt vẫn phảng phất trong không gian. Ngoại lấy áo ít bị vá nhất, nhúng xuống ao, nước chảy long tong, vắt ráo, hơ lửa, rồi phủ lên cẳng cụt của cậu mỗi đêm.

Từng ngày, từng ngày một, thìa cơm nguội Bí Vàng nhai rất kỹ, đợi chờ tiêu hoá. Từng chữ, từng chữ một, trong cuốn từ điển dày cộm cũng phải hành xử như thế, cần được tiêu hoá. Phải làm sao như lá bí xanh, hoa bí vàng thay nhau mọc và rụng quanh năm nhưng rễ chẳng hề nao núng. Ba người sống trong nhà tìm cách thích ứng lẫn nhau. Da mặt màu nhọ nồi Bí Vàng sau đợt bị ong chích — tưởng đã nằm luôn dưới lòng đất — nhờ phép lạ vô tình của cậu cứu kịp thời. Nay da Bí Vàng lổm chổm như đá ong, hết khả năng doạ nạt, gây căm phẫn, hay săn lùng giết cho được những giấc mơ quỷ ám trong đầu cậu khi say ngủ. Lúc thức, trong tầm kiểm soát suy nghĩ, cậu và Bí Vàng hết còn xa lạ, nghi ng(ại)ờ. Cậu luôn nhắc nhủ cuộc chiến đã kết thúc. Ngày 30/4/75 là ngày đất nước hoàn toàn được giải phóng. Cậu nối tiếp lòng chiến đấu dũng cảm vì tin vào sự tốt lành của nhịp đập con tim. Sự kiêu hãnh của đấng nam nhi trong thời giặc Ngoài xâm lăng. Bí Vàng nghe tưởng như điệp khúc vừa ngây thơ vừa buồn bã. Cậu không nói giặc Mỹ vì biết ngoại không vui, không thích nghe, thậm chí triệt để cấm. Có một số chữ cấm kị, như đen đủi, quỷ dữ, Mỹ lai, địa ngục, con hoang, con vô thừa nhận. Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, Bí Vàng không cách gì nhớ nổi, chỉ nhớ mẫu tự đầu nào cũng phải viết hoa, và tên HỒ CHÍ MINH phải viết to, in đậm. Cậu bảo, do sự tử tế và lòng tốt, trái tim cậu có được 9 giọt máu của Bác. Cậu cũng không quên nhắc lại là dân ta đã sống qua mùa địa ngục. Cậu bảo giờ đây không nên ôn lại tội ác Mỹ Nguỵ. Cậu là người cực kì tế nhị, như khi nãy cậu chống gậy ra vườn, ngắt cọng bí quăn tít, kéo dài, nói tóc Bí Vàng và cọng bí tựa như nhau, nghĩa là Đẹp. Mỗi khi Bí Vàng chun mũi, khịt khịt vì mùi lá tươi rừng rú súng đạn da thịt người cháy khét lẹt toát ra từ người cậu, thì ngoại bảo đừng làm như thế cháu à, bà thương thật thương mùi đó. Mùi khổ nạn.

Cậu gồng tới căn nhà này cả gánh mùi lá rừng, mùi bụi đường xa, mùi tử thi đồng đội. Vậy mà giờ đây, trong phút-nói-thẳng-nói-thật, hay đang mớ, cậu bảo chẳng muốn nhớ chút nào nữa cả. Như thể cậu tự tạo ra ảo tưởng để rồi thất vọng. Cậu có thể kiểm soát nỗi buồn đau trong ngày trời sáng trưng. Nhưng trong đêm tối, giữa giấc ngủ không kịp trở giấc, cậu giơ tay đầu hàng vô điều kiện. Bí Vàng nhận thấy, cậu đã bớt ngâm nga, “Đường ra trận mùa này đẹp lắm!” Đôi khi, bất chợt, nhân dạng cậu là một đám mây băng giá.

Cậu rời nhà lúc hừng đông, trở về nhà trời bắt đầu nhá nhem. Mặt cậu thẫn thờ. Vẻ thẫn thờ khác lạ, chẳng phải thương nhớ, tiếc nuối cái cẳng đã đứt lìa thân xác, dù hơn nghìn lần cậu bảo Bí Vàng rằng cậu bị mất cái thú rung đùi. Bí Vàng len lén theo dõi cậu sau những kẽ tay xoè. Đêm đó, cậu đứng nói một mình mà tưởng nói với ai đó rất đỗi thân thương đang ở phía bên ngoài cửa sổ. Những đồ vật cậu ước ao sở hữu có cùng chữ đ: đèn pin, đồng hồ, xe đạp, đài radio... như hầu hết các chú bộ đội sinh Bắc tiến Nam ước mơ & đạt được. Bà ngoại cứ thở vô thở ra thở hắt thở dài thở dốc thở ngắn theo từng cơn gió trời đêm oi ả lọt thỏm vào nhà, bởi bà tưởng rằng cậu ước muốn đàn bà. Bí Vàng nằm yên, ngưng thở, thấy trong đầu cậu phất phơ cái quần lót của mẹ cậu phơi ở bờ giậu, đũng đáy vá đụp để cất & giấu vài đồng xu lẻ. Hôm nọ, cậu lạc ra chợ, ngạc nhiên trố mắt thấy sao đít con gái miền Nam có ba đường gân nối kết thành hình tam giác. Một ngang và hai dọc, tựa cái nón hay chữ V có khả năng kích thích cậu mọc thêm cái chân con con, nhưng cứng ngắc, chỉ mình cậu biết, dù chính cậu chẳng ngờ. Cực sướng & cực khổ đánh vật cùng lúc trong con người cậu. Sáng sớm hôm sau, mắt miệng cậu nhắm khít, cố gắng lắm mới mở ra được vài chữ lí nhí với ngoại rằng, cậu xin ít tiền để đánh điện tín về phương Bắc, báo người nhà biết rằng mọi sự đã ổn, cứ chờ đấy. Cậu không cho họ biết rằng cậu không còn đi bằng hai chân nữa. Giờ đây, cậu hay gọi Bí Vàng là đen thương ơi... đen thương à...

Bà ngoại - Bí Vàng - Cậu có cùng thực tại là thèm ăn, và thực tế là thiếu ăn. Đêm, cả ba nằm nghe tiếng ùng ục ùng ục… ôn nghèo kể khổ trong bụng nhau. Ánh trăng chỉ để đỡ vài đồng dầu cặn. Cậu ra sau vườn hồ hởi phấn khởi trồng 3 dãy khoai lang và 4 dãy khoai sắn. Khoai sắn lá chưa mọc rễ đã thối. Khoai lang trồng được 7 ngày, nhổ lên, giống bầy lợn tí hon, tròn vo, đỏ hỏn. Trời sắp tối, cậu nhắc Bí Vàng đi rửa mặt, “Này bà mặt trời nhá nhem, này cái mặt con đen lem nhem, thèm mút cà rem.” Hai cậu cháu cười to. Cậu cười giọng thanh, Bí Vàng cười giọng đục, nhưng cả hai trùng ý. Tai ngoại nghe không rõ, nhưng thấy cậu cháu cười ngoại cũng hả họng cười theo. Chiều qua, cả ba ngồi lưng quay ra vườn, bụng quay vô nhà, cùng ngốn nồi khoai luộc ngùn ngụt khói. Lúc đó, nước bọt thổi chùm bong bóng bám chặt khoé miệng người hàng xóm. Khoai lang nóng hổi vừa thổi vừa ăn. Khoai lang chắc nịch, không lõng bõng lơi bơi. Răng ngoại cái còn cái mất cái gãy cái hư cái lung lay, nhưng hoàn toàn không răng mô với những củ khoai lợn tí hon cậu trồng tưới bằng nước ao nhà buộc lòng nhổ sớm. Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Nam-Bắc-Trung thống nhất một nhà. Kết quả 30 năm cách mạng là thế này đây! Bí Vàng ủ kín mấy củ khoai bốc khói nằm lặng yên dưới đáy dạ dày. Ngoại nghiêng vai nói khẽ, “Ba người mình chưa bị đày đi kinh tế mới là phúc đức bảy mươi đời đấy, cháu ạ!”

Cậu nói giải phóng được dân tộc là đã đi được nửa bước. Nửa bước còn lại sẽ giải phóng luôn nhân loại. Thế-Giới-Đại-Đồng. Đoàn Kết & Quyết Thắng. Khi cậu lặp lại lời Bác, Bí Vàng nghe tiếng ộp oạp rống to bất thường của ễnh ương mẹ đang kiếm tìm ễnh ương con thất lạc trong đêm. Mưa to làm ngập ao, mất phương hướng. Bí Vàng run rẩy, răng va đập không ngớt. Ngoại bảo để yên cho cậu mộng tưởng. Cậu nói chỉ mình cậu tin/hiểu. Mộng tưởng làm cậu sinh tồn và tự sướng, miễn cậu không vác súng, dí dao, bật chốt lựu đạn bắt người khác nói theo, làm theo là được.

Mái nhà chống đỡ những cơn mưa khác nhau đổ xuống từ trời. Bí Vàng thích ngồi trong nhà ngắm mưa hoặc ra hiên tắm mưa. Bí Vàng không muốn mưa lâu, vì mưa làm ướt tóc và da ngoại đang ngồi bán rau ngoài chợ. Bí Vàng cũng không muốn ra vườn hái bông và lá bí luộc chấm nước mưa pha muối hầm cho bữa ăn chiều. Hai nỗi lo sợ của Bí Vàng không ngăn được Marx dạy rằng... Lenin dạy rằng... Bác Hồ dạy rằng... Chúng ta phải khắc phục mọi khó khăn. Trong hoàn cảnh nào cũng không để sai quan điểm, mất lập trường... Cậu huyên thuyên bất tận. Con ngáo ộp có lúc phải ngưng 4 giây để thở nữa là... “Cứ chậm chân, lại nói mãi thế, không khéo chẳng còn cháo mà húp!” Ngoại nói, rồi chép miệng thở dài, “Giấc mơ con đè nát cuộc đời con!” Cậu là người chặt được cây, xẻ được ván, nhưng không đóng được thuyền. Bí Vàng đọc được những điều thầm kín này trong bụng ngoại. Giải phóng vào, tiểu tư sản là ai? Bí Vàng nhìn bà ngoại, bà ngoại nhìn cậu, cậu nhìn Bác Hồ, Bác Hồ nhìn Bí Vàng, Bí Vàng nhìn bà ngoại, bà ngoại nhìn cậu, cứ thế, xoay vòng. Ba người thật và một người không thật trong căn nhà không cửa, thông thống gió. Gió thổi tạt tiếng thở dài về phía lưng, phía Quá Khứ. Tài sản trong nhà là rế rách chổi cùn. Cậu kể Bác Hồ đã từng chu du nhiều nước ngoài, như Pháp, Mỹ, Liên Xô, Nhật, Trung Quốc. Cậu nói gì, bà ngoại nghĩ gì, cũng mặc. Sự kiện đã vượt lên khỏi đầu Bí Vàng. Bí Vàng vẫn tắm ao, vẫn nằm dưới giàn bí, vẫn ăn dần cuốn từ điển, vẫn âm thầm vái lạy Bác Hồ mỗi ngày vài bận: Giúp cho Cầu được Ước thấy Mơ rằng... một ngày nào đó, giải được cơn mộng và tránh trước được những gì đó không lành, không thật ở phía Tương Lai.

Bí Vàng bắt hai con thằn lằn bỏ vào lon thiếc, đem chôn, sáng hôm sau đào lên, đầu hai con thằn lằn biến mất. Cậu bảo Bí Vàng đừng lo, cứ hái nắm đọt bí non, bằm nhuyễn hầm nước đáy ao đúng 7 ngày 8 đêm. Đợi thật nguội, bôi lên mặt, không phải để bớt đen, mà để da bớt lỗ chỗ như đá ong sau trận ốm làm hồn Bí Vàng suýt lìa khỏi xác. Mùa đậu mọc. Cậu nói. Lên rạ. Ngoại nói. Cái lon thiếc nhốt chặt những cơn ác mộng không cần thiết. Sau giấc ngủ trưa, Bí Vàng thức dậy, bọn trẻ trong xóm tụ tập trước nhà, đồng thanh hô to: Tay trắng tay đen tay ma rốc cốc keng tay bà già đen thui tay việt nam trắng bóc nấu chè đậu hũ! Chữ “hũ” vừa dứt, cả bọn quay người, tụt quần, chổng đít vào mặt Bí Vàng. Hai chữ xúc phạm to hơn trái núi đè nghẹt Bí Vàng thở hết được. Tóc Bí Vàng bỗng như ổ rắn lúc nhúc quấn chặt vào nhau. Bí Vàng muốn bóp cổ từng đứa, từng đứa một. Cậu từ trong nhà phóng ra với cái chổi, quất tứ tung vào người chúng. Cả bọn chạy tán loạn. Lần đầu tiên trong đời, Bí Vàng có được sự chở che.

Trong thời chiến, thế giới đứng về phe miền Bắc, bởi tội nghiệp. Nay thời bình, thế giới đứng về phe miền Bắc, bởi thắng trận. Khuya qua, cậu quyết định về lại đất Bắc, nơi cậu rời xa trong thời chiến, nay trở về trong thời bình. Anh trở về b(đ)ại tướng cụt chân!

Cậu đi rồi, Bí Vàng vẫn không cách chi nhớ được hình thể lá cờ để vẽ, chỉ nhớ nó có hai màu đỏ vàng. Bí Vàng nhớ tiếng ú ớ của cậu văng vẳng giữa trời trưa nắng rọi chói loà. “Chiến lược quân sự: Một thần tốc. Hai táo bạo. Ba bất ngờ. Bốn chắc thắng.” Bí Vàng không nhớ lúc bị ông bà Dậu chặt cẳng, cậu có lẩm nhẩm câu thần chú ấy không?

Cậu đã về lại xứ Bắc của cậu. Cái lon thiếc nhốt hai con thằn lằn cũng biến mất trong ngày cậu rời nhà. Nước da Bí Vàng giờ đây phẳng lì, mướt mịn như rêu non ẩm ướt nằm ngoan sát rạt. Trước ngày đi, cậu dúi vào tay Bí Vàng que kem. Đường chanh đá tan dần giữa từng kẽ răng. Bí Vàng nhai nát que gỗ trong giấc ngủ. Những ngày hạnh phúc đang/sẽ lùi vào dĩ vãng khi Bí Vàng bằng tuổi cậu.

Khi cậu không còn ở trong căn nhà này nữa, thì mùi lá cây-núi rừng-bom đạn-tử thi đồng đội lặng lẽ chui trở vào nằm sâu dưới đáy ba-lô. Chẳng biết trên đường trở về nhà, cậu có ghé lại công trường bạt núi, xẻ đồi vượt đèo, bụi mù kín mắt như cậu từng kể? Ngoại mấy ngày liền không ra chợ bán rau. Ngoại ngơ ngẩn vô ra như kẻ bị mất đi nửa người. Trong đêm, con mắt không chột của ngoại biến thành cái nút trên áo quan không thể gỡ. Bí Vàng nằm căng mắt ngó mặt trăng tưởng hòn than. Nền nhà u tối, nôn nóng chờ đợi phép nhiệm màu. Bí Vàng đổ lỗi tại nhà không có cửa nên cậu đã bay mất giữa trời trưa. Lần đầu tiên Bí Vàng tức giận, giơ chân đá mạnh vào căn nhà không cửa. Ngoại bảo cậu về lại bên kia là đúng. Cậu từ giã người thân yêu ruột thịt, cùng lời hứa hẹn, khi nào hoà bình sẽ về. Cậu đạt được ý nguyện và giữ đúng lời hứa. Nhưng để giữ đúng lời hứa, đạt được ý nguyện cậu phải hy sinh một cái cẳng. Đơn giản có thế. Cậu từng bảo với Bí Vàng rằng, nếu phải chết, cậu chỉ chết trong vinh quang. Giờ đây Bí Vàng nghĩ, con người sinh ra để sống đời mình chứ không nên trung thành với những người đã sống đời họ.

Bí Vàng khám phá bài học đầu tiên và duy nhất sau ngày giải phóng là cười. Cười vào mọi thứ, mọi vật, mọi vấn đề, là xong. Như đưa tay tuốt da con rắn hổ mang một cách ngon ơ. Mỗi sáng sớm, Bí Vàng đi ra vườn, moi dưới gốc bí lên cuốn từ điển Anh Việt - Việt Anh. Lượm một chữ bỏ vào mồm nhai nát, nuốt ực xuống bụng, đợi tiêu hoá rồi bước vào nhà với nụ cười. Nụ cười đầy ắp tự tin, bản lĩnh, nhưng lại nằm trong trạng thái giằng co, như dữ dằn và hiền lương chẳng hạn. Dữ dằn và hiền lương đủ liều lượng khuất phục hoặc khống chế tất cả hài nhi trong xóm. Trạng thái giằng co chẳng khác chủ nghĩa tư bản vs. vô sản. Chiến tranh vs. hoà bình.

Khi cậu chưa đến ở, ảnh Hồ Chí Minh chưa treo, mọi người trong xóm tự động đóng cái mộc trên trán Bí Vàng “Quỷ Con - Con Quỷ.” Quỷ đồng nghĩa không đẹp. Không đẹp tức là xấu. Mà đẹp thì đứa ngu nào cũng biết nó là giấy thông hành hạng nhất đi vào cõi nhân gian, vào kinh tế thị trường. Giờ đây, băng vải đỏ kẻ chữ vàng treo ngược đầu ngõ: Hoà Bình - Độc Lập - Giải Phóng - Thống Nhất mà Bí Vàng vẫn chưa lột xác. Gậy gộc dao kéo búa rìu dùi cui luôn chực chờ phóng đổ lên xác thân Bí Vàng. Kẻ thù là ai? Cả xóm đồng thanh hỏi, rồi đồng lòng chỉ ngay mặt Bí Vàng. Những lúc như thế, Bí Vàng chỉ biết về nhà, nằm úp mặt dưới giàn bí, ôm siết cuốn từ điển vào lòng, bởi trong cuốn từ điển, định nghĩa chữ Xấu không in khuôn mặt Bí Vàng.

Ngoại tăng 20 tuổi sau ngày cậu rời nhà. Ngoại đi lui thay đi tới, nuốt chứ không nhai. Hai bà cháu bây giờ trở về với những ngày gió thông thốc thổi qua thổi lại trong căn nhà không cửa. Bí Vàng biết rõ là rất khó lòng, không thể coi như chưa từng có sự sống của cậu trong căn nhà này. Căn nhà giờ như địa vực không đáy. Đôi khi trong ngày, đâu đó, trong không gian toả ra luồng gió mang giọng nói, âm hưởng miền Bắc. Những chữ cuối không quên mang dấu sắc, vút cao, vút cao. Trước nghe vui tai, giờ nghe ngậm ngùi. Sáng trưa chiều tối, hai bà cháu sống với kỉ niệm có bóng cậu vụt hiện vụt biến. Cậu một chân lọc cọc vô ra, ra vô như thở. Nhớ nhiều hôm bóng đêm đè lên người cậu, cậu ú ớ một đỗi, rồi bịch nước trong mắt cậu vỡ oà. Cậu than rét quá! rét quá! dù cả xóm đang ngủ, tay ai cũng cầm quạt, quạt cho nhau. Vợ quạt chồng, chồng quạt con, con quạt mẹ, mẹ quạt bà, bà quạt ông, ông quạt cháu... Rồi có khi mặt trời đang đứng dạng háng trên đỉnh đầu, cậu cũng than rét quá! rét quá! Cái rét không để cậu yên thân được năm giây. Mỗi khi ngoại nghe cậu than như thế thì tưởng như có ai thò tay vào lòng ngoại bóp nát. Tình trạng kéo dài đến một lúc cả nhà cùng bị chứng mất ngủ. Phá vỡ giấc mơ hoà bình bằng những cơn ác mộng gãy vụn. Trong đêm khuya khoắt, mối mọt nhai gỗ rào rào làm bụng cả ba thót lại, sợ cột nhà không trụ vững qua đêm. Cậu phải về lại với cha mẹ đẻ, anh chị em cùng loại máu. Vô ý hay cố tình, cậu làm bà ngoại và Bí Vàng đôi khi nhìn, không nhận ra nhau.

Bí Vàng tinh tế nhận ra chữ N của cậu đổi thành L. Và L của cậu tự động ngược lại thành N. Bí Vàng có cái tai rất thính. Hà Lam Linh. Thế nà thế lào? Bí Vàng nói điều này với cậu, cậu cười, kéo dài sợi tóc Bí Vàng, “Ô rau ngô đây! Thế quả ngô đâu nhể?” Hai cậu cháu cười giòn trong nắng vàng hanh. Bí Vàng không muốn cậu ngồi tư lự hàng giờ nhìn bóng đêm trần trụi, mặc dầu lúc ấy là lúc cậu Thật nhất. Cậu tiếc nhớ cái cẳng đã bị hàng triệu con kiến con sâu con bọ chét con ruồi con nhặng... chia đều gặm nhấm trong sự bình an, tuyệt đối không lời qua tiếng lại. Thống nhất đất nước chung, cậu mất cái cẳng riêng. Hoà bình, bà ngoại & Bí Vàng có cậu. Và hoà bình, Bí Vàng & bà ngoại mất cậu. Đêm trước ngày cậu đi, bầu trời ẩm ướt, nồng nặc nước tiểu trẻ con. Xác muỗi chết trôi, chẳng biết dạt về phương nào?

Cậu đã chữa lành một số bệnh nhân trong xóm bằng phương thuốc gia truyền. Từ suy nhược thần kinh, nhồi máu cơ tim, đặc đờm tiểu nhắt, loét bao tử đến chốc da đầu. Khi bị bệnh, họ tìm đến cậu, khi hết bệnh, họ quên phứt cậu. Một bữa có người đàn ông giàu sụ ở tỉnh phát hiện bọng đái bị căng phồng đỏ ối như ruột dưa hấu. Ông nhất định không uống thứ nước bông bí vàng, rễ bí non nghiền nát hầm với nước đáy ao. Ông không tin thuốc gia truyền của cậu, mặc dù cháu gái ông mụn nhọt mọc đen nhẻm như mè rắc, chỉ uống hai lần thứ nước này là da mượt mà láng mịn. Ông nhất định chỉ uống nước đái con trai đầu lòng 9 tháng tuổi pha với 9 giọt nước mắt bà già đồng trinh chột một mắt. Ông hứa trả ngoại số tiền mà ngay cả trong giấc mơ ngoại-cậu-Bí Vàng gộp lại cũng không thể thực hiện được. Ông cũng hứa sẽ cho ba người ngày ăn ba bữa no nê trong ba ngày. Ba ngày sau, ba người vẫn tiếc hùi hụi những bữa ăn no hụt, bởi mắt ngoại vắt không ra được 1 giọt, lấy chi 9 giọt. “Bà ngoại tôi chỉ chắc chân mạnh tay, lòng dạ tử tế thôi.” Bí Vàng chống chế trong sự van nài. Sau khi ông giàu sụ rời khỏi xóm, nền nhà bỗng chao đảo. Ngọn gió nào đã luồn vào trong nhà rồi thì không thể luồn ra ngoài được nữa. Bà ngoại cậu Bí Vàng đi đứng nói năng khẽ khàng, sợ tiếng động mạnh sẽ làm cột nhà gãy đổ, vách phên vỡ vụn. Nhưng cũng may, hiện tượng kì quái chỉ kéo dài đúng 3 ngày

Ngủ dậy, da mu tay Bí Vàng loang lổ như màu ngày màu đêm tranh giành xí chỗ. Bí Vàng cảm thấy mình đang mất dần mình. Bí Vàng đi ra vườn, ngắt bông bí héo và ọt lá bí non, nhảy ùm xuống đáy ao múc gáo nước, trở vào nhà đốt củi nấu ba tiếng. Khi nước rút, lấy bã đắp lên mu tay. Đúng ba giờ chiều, da mu tay trở lại bình thường, Suốt ngày hôm sau, Bí Vàng vô ra lẩm bẩm cám ơn cậu cám ơn cậu cám ơn cậu không ngớt. Cậu đi, để lại ảnh Bác, cùng lời dặn rằng, “Mỗi khi nhìn Bác, cháu nhớ đến cậu nhé. Cậu chỉ ước được thế.” “Nam mô hồ chí minh bồ tát.” Bí Vàng chắp tay khấn.

Sau ngày cậu đi, nhà lúc nào cũng luông tuồng gió, nhưng không thể bắt giữ được ngọn gió nào. Đôi khi giữ được âm thanh lọc cọc của chiếc nạng gắng gõ khẽ khàng trong từng bước di chuyển của bàn chân còn lại. Móng chân cậu xé còn rơi vãi trên nền. Móng chân xé của cậu mọc dài theo từng ngày, thế mà đi tiểu đêm, hai bà cháu chưa hề giẫm đạp. Bí Vàng nhớ một lần cậu dúi vào tay Bí Vàng nắm cơm vắt. Bí Vàng bốc ăn từng hột, và đếm được 109 hột. Cậu tâm sự trong tiếng nấc cục, “Đời cậu có hai niềm tự hào. Một là đi bộ đội. Hai là được sanh ra cùng quê với Bác.” Khi nghe cậu nói, Bí Vàng thấy cậu chẳng giống Bác chút nào khi về già.

Hai nách ngoại sưng tấy, đỏ hơn trái cà chua căng chín. Bí Vàng sợ hãi. Lần đầu tiên kinh nghiệm Lẻ Loi - Trơ Trọi - Cô Quạnh xâm chiếm. Quay đi đâu cũng chỉ mình đụng mình. Nước ở mắt lai láng, nước ở háng đầm đìa. Bí Vàng không dám cho ngoại biết, chỉ muốn đập nát cái màu đêm đen dằng dặc có bóng hình mình đồng loã nỗi sợ hãi. Bí Vàng nghĩ đến lỗ sâu chôn một người ngủ hoài ngủ huỷ không chịu dậy để ngồi đi đứng như thường ngày. Sẽ chẳng bao giờ. Bí Vàng chạy ù ra sân, nhào xuống ao, nằm sâu dưới đó. Khi trồi lên, người Bí Vàng khô ráo nhưng bụng buồn rười rượi. Bí Vàng đi lại giàn bí, bưng mặt nằm sấp. Giàn bí héo dần trong tròng mắt Bí Vàng mà vòm trời vẫn cong vòng xanh lơ. Đột nhiên mưa rơi ầm ĩ. Nước mắt/đái Bí Vàng tuôn theo dòng chảy của mưa. Bí Vàng vội chạy ù vào nhà, thần chết giạng chân vòng tay ngó ngoại đang quằn người rên hư hử. Bí Vàng cố canh không cho thần chết đến gần người ngoại. Ngoại khẽ nhắc ngón tay, ra dấu Bí Vàng lại sát gần ngoại hơn, hơn, hơn nữa. Ngoại gắng thì thào từng chữ, từng chữ một vào tai Bí Vàng, “Đừng để bất kì ai... kẻ khốn nạn nào... thích thú cười khi thấy cháu khóc. Nhưng, cháu muốn khóc thì cứ khóc. Luôn nhớ rằng: khi nắng lên, sẽ xoá tan màn đêm. Cháu là người lớn, nhưng đang còn nhỏ. Đừng gọi bà là ngoại nữa... chẳng nên tiếp tục phân biệt trong/ngoài – nội/ngoại. Chỉ chữ bà là được, là đủ, là đúng, là hiểu, cháu nhá!”

Lê Thị Thẩm Vân

______________________________________________________




M
ời đọc Quảng cáo




blank


blank