DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,399,915

Giới thiệu sách: Nỗi Buồn Tháng Bảy của Đặng Phú Phong - Trần Văn Nam, Du Tử Lê

Thursday, August 28, 201412:00 AM(View: 7469)
Giới thiệu sách: Nỗi Buồn Tháng Bảy của Đặng Phú Phong - Trần Văn Nam, Du Tử Lê


Giới thiệu sách:


Nỗi Buồn Tháng Bảy của Đặng Phú Phong



bia_noi_buon_thang_bay-content



Bạt 

Trần Văn Nam

 

“Nỗi Buồn Tháng Bảy” là thi phẩm mới nhất của nhà thơ Đặng Phú Phong, gồm nhiều bài thơ và một vài truyện thật ngắn giống như “thơ văn xuôi”. Ta cảm được cái hay ngay tức khắc với bài thơ mở đầu “Angkor. còn đó”. Hay ở chỗ các lời thơ rời rạc rồi nối kết thành nội dung thiên thu miên viễn trong phế tích và truyền kỳ đậm chất tôn giáo:

 

… phật lung linh nụ cười

em lung linh điệu múa

rắn Naga trườn không thôi

khỉ Hanuman cười khọt khẹt

có gì thật tinh khiết

thời gian vẫn không trôi.

 

Ta thấy thể thơ tự do thích hợp cho các lời thơ rời rạc, mỗi câu đứng riêng sẽ không trọn nghĩa đối với người không có sẵn kiến thức về điển cố hay hình tượng trong kinh sách (Nụ cười Ca Diếp, Rắn thần Naga, điệu múa Apsara…), nhưng sẽ mơ hồ lĩnh hội nội dung về sự vĩnh viễn “thời gian vẫn không trôi” trong cõi biến thiên của tạo vật và con người. Từ bài thơ với lời rời rạc rồi tổng hợp thành nội dung, ta lần lượt tìm ra ở những bài thơ kế tiếp cùng một thể thức: mơ hồ, thi ảnh đứng riêng không trọn nghĩa, vẫn với nội dung khát vọng thiên thu. Nhưng với tình yêu thì “thiên thu” có nghĩa là “mãi mãi bên nhau”:

 

… tôi làm khách tình si dăm bữa

hóa thân thành giọt mưa

chông chênh trên mặt lá

rơi xuống con đường dài

âm thầm vào thiên thu

(Trong bài: Sài gòn. Mưa)

 

Chưa đề cập tới các câu thơ trọn nghĩa, nhưng cũng xin nói trước thì không phải bài thơ nào của nhà thơ Đặng Phú Phong cũng hoàn toàn theo thể thức “những lời rời rạc rồi đưa về nội dung”, nghĩa là trong một bài thơ có thể xen kẻ hai thể thức, song hành với nhau. Thơ Đặng Phú Phong có nhiều mưa ở trong, thường là mưa Sài Gòn, thơ chỉ khô ráo khi cảnh quang trở lại đất Hoa kỳ, và cũng với cách thức những lời rời rạc:

 

… đứng dưới hiên sau nhà Đinh Cường

mười giờ sáng chim còn hót

… con đường nhỏ như đường cong trong tranh

chúng tôi dẫm lên lá mục

đi đến quán café Starbuck

… xin ngả nón chào

màu xanh đinh cường

(Trong bài: màu xanh đinh cường)


Bối cảnh mưa Sài Gòn mang nhiều thi-tính trong thơ Đặng Phú Phong, nhưng bối cảnh vùng giáp cận sa mạc, dọc dài theo sườn dãy núi phía Đông California cũng rất thơ; cũng thể cách lời thơ với hình tượng tạo vật rời rạc. Rời rạc khiến ta ngập ngừng cảm thức rồi từ từ thâm nhập nội dung, từ từ vì tính chất mơ hồ của một công án Thiền về chân lý :

 

… giăng giăng sương mù rặng Rocky Mountain

càng làm nổi nhớ dật dờ

đường lót lá phong

… tiếng dội của kẻ lạc giữa rừng sâu

của con báo gầm

của bước chân nai khù khờ

ròng rã tháng năm về trên lá cỏ

tuyết phủ oằn oại trên Colorado…

(Trong bài: mặt nạ)

 

Tạm xa nội dung có tính triết lý, ta tiếp tục đọc thơ Đặng Phú Phong với nội dung tình yêu và tiếp tục thưởng thức thể thức các lời thơ rời rạc. Hình tượng riêng lẻ thuộc vùng sa mạc, đứng kề nhau để chờ ta quy vào một tổng hợp ý nghĩa, ý nghĩa nổi buồn ngày hội tình yêu không còn nữa:

 

… tiếng chúc mừng Valentine

 tôi nghe như âm vọng từ một cõi nào khác

âm vọng của gió hú

của cát bụi sa mạc

của lũ sói gọi trăng

ước gì tôi ngủ được

để cho chiếc xe trôi

về một nơi nào khác…

(Trong bài: Valentine và tôi)


Lời thơ rời rạc để được tổng hợp nội dung trong một đoạn thơ, thể thức này đã được nhà thơ Thanh Tâm Tuyền đề cập đến trong bài “Trèo Lên Cây Bưởi Hái Hoa” (đăng trong Tạp chí Sáng Tạo năm 1956 tại Sài Gòn), nhưng nhà thơ Đặng Phú Phong hình như không theo lý thuyết của bài trên. Tác giả chỉ sáng tác theo cảm hứng, thuộc về ý hướng trực giác hơn là có ý thức theo lý thuyết, bởi vì thơ Đặng Phú Phong thường xen kẻ hai thể thức: thơ với lời rời rạc và thơ với câu trọn nghĩa. Như trong bài “Sài gòn. Mưa” đã nói ở trên, có những câu trọn nghĩa:

 

… sài gòn. lặng lẽ mưa. lặng lẽ ngừng

như em và tôi nói lời từ biệt.

 

Thường các câu thơ mang trọn ý nghĩa ở thể thơ tám chữ hay bảy chữ. Nhờ câu dài, từ ngữ nhiều, nên ý nghĩa dễ gói gọn trong đó. Thật hay, nhà thơ Đặng Phú Phong sáng tác được bốn câu thơ trọn ý nghĩa trong mỗi câu, rất tình cờ trong cùng bối cảnh mưa Sài Gòn với lung linh hai màu áo. Dĩ nhiên, áo phụ nữ gây cảm hứng cho bốn câu thơ rất đẹp:

 

… em-áo-tím cứ mù sương trước mắt

màu dẫu phai em vẫn tím trong anh

(Trong bài: vết tích)


… chiếc xích lô đã đi vào nẻo vắng

giọt mưa quên áo trắng mỗi chiều

(Trong bài: sài gòn nhớ. sài gòn quên)

 

Cảm thức về thơ tùy theo từng người. Có người không ưa những câu thơ vần điệu, do quen tiếp nhận thơ tự do trong văn chương hiện tại, hoặc cho rằng đã lỗi thời tính chất bằng trắc trong thơ cũ. Có người lại không thích tính khó hiểu của thơ tân kỳ, trong đó thể cách đặt lời rời rạc tưởng chừng không liên hệ gì đến nhau thường được áp dụng. Thiển nghĩ, nghệ thuật vượt thời gian không do “thói quen trong bầu không khí nào” mà do làm rung động tâm hồn bởi “thi-tính hằng cửu” (nói riêng về nghệ thuật thơ); không giới hạn bởi văn thể thơ tự do hay thơ vần điệu. Vì vậy, ta cảm thức được cái hay do thơ tự do với các lời rời rạc trong bài “tuyết tan”:

 

… tuyết vẫn cứ tan

vai trần em lạnh

vất vả đời kẻ giữ rừng

thôi hãy hốt một nhúm lá mục

rồi về với thảo nguyên. 

 

Và đồng thời ta cảm thức được cái hay trong thơ bảy chữ hoặc tám chữ, trọn ý nghĩa trong câu thơ. Cảm thức ngay tức khắc, không đợi thâm nhập từ từ, không chờ nối kết do tâm hồn tổng hợp: 

 

… trăng xưa rụng mãi không đầy biển

bên sóng hoàng hôn lụy nhỏ thầm


(Trong bài: hào khí ca)


… trăng bỏ phố vì mái lầu cao vút

trời xa ta vì ôm mãi trăng sao


(Trong bài: chuyển nhịp chân xa)

 

Đặng Phú Phong với các câu thơ trọn nghĩa và các câu thơ rời rạc, sáng tác tự nhiên do cảm hứng khiến tác giả chọn lựa một thể cách thực hiện. Chỉ do người thưởng thức thử tách ra để phân biệt, làm nên đôi lời “Bạt” này cho thi phẩm “nỗi buồn tháng bảy”. Viện ra những phân biệt, mong rằng đóng góp được phần nào vài nét “nhận thức” trong thưởng ngoạn nghệ thuật.Thưởng ngoạn nghệ thuật thiên về tổng hợp trong tâm hồn hơn là phân tích, cho nên phân tích kể như không cần thiết cho độc giả, nhưng có lẽ cũng giúp ích được phần nào cho các nhà phê bình khi đi sâu vào tác phẩm.

 

TRẦN VĂN NAM

City of Walnut,California, tháng 7 năm 2014

blank

 

*


ĐặngPhúPhong, “nỗibuồnthángbảy”, ở đượcvớimaisau?

Du Tử Lê

 

 

ĐặngPhúPhonglàtêntuổiquenthuộctrongsinhhoạt VHNT hảingoại, từnhiềuchụcnăm qua.Ngườiđọcchú ý nhiềutớinhữngbàiviếtvềhộihọa, phỏngvấnvăn, nghệsĩ, củaông.

Nhưng, nhữngngọnnúimàhọĐặngkhôngngừngđauđáuthaothiếtchinhphục, muốnvượt qua, lạichínhlàthicavà, vănxuôi.

ĐặngPhúPhongchọn “NỗibuồnThángBảy”, 2014, đểdựngthêmmộtcộtmốcmới, chocuộctrườngchinhchữ, nghĩacủamình.CộtmốcđánhdấulộtrìnhlaotáctinhthầncủahọĐặng, lầnnàylàThicavàTruyệncựcngắn.

Tôikhôngmuốnchedấurằng, cánhrừngthicaĐặngPhúPhong, mangtên “NỗibuồnthángBảy”, đãmanglạichotôi, nhiềucâuthơđẹp. Nhữngcâuthơ, tựthân, mangđượctrongnó, nhiềuâmvọng, riêng:

“gócphốbỗngdưngnhưgócnúi

“chútmâyrẽxuốngtócaixinh”

Hay, nhữngâmvọngnhưtiếnghắt, dộinhữnglỡlàngnhânthế:

“tránhdấuhỏilạirơivàodấungã

“conchữbuồn. lạnhcảmộtvầngtrăng”

Hoặc, chói, gắtnhữngcảmnghiệmtửsinh, chấpchớiâm, dươnggiữađôibờhư / thực:

“trongườitốtđất, xanhrừng

“bỏđiquanhquẩndởchừngchiêmbao”.

Tôikhôngmuốnchedấurằng, cánhrừngthicaĐặngPhúPhong, mangtên “NỗibuồnthángBảy”, đãmanglạichotôi, nhiềubấtngờ, lớn. KhihọĐặngsửdụngdấuchấmnhưnhữngnhátdao “chém” giữanhữngdanhtừ, độngtừ hay tĩnhtừkép. Như:

  “đêmvớingàymờnhạtdấu chia. phân”

DấuchấmhọĐặng “chém” giữađộngtừkép “chia phân” làmộttrongnỗlựcđổimới, khôngchỉnhịpđicủathơ, làmbậtsángmốitươngquan, hệquảcủanhữngtừkhép - Vốnlàmộttrongvàinétđặcthù - ThựcchứngtínhphongphúcủangônngữViệt… (Mà) “nhátchém” này, cònđẩycảm-thứcbiệt, lìacủakhíhậucâuthơ, lêntầngđauđớn, mới.

Chỉcầnmộtchútchú ý nhỏ, ngườiđọcsẽnhậnđượcnhữngdấuchấm, dấuphết (ý thức, cốtình), rấtnhiều, trongthơhôm nay, củaĐặngPhúPhong.

 

Thídụ:

- “quên hay nhớ.saigon. emvẫnthế”

- “mưa ở. mưavề. tâmbấtđịnh”

-“em. đi. về. vànghắtgiọtsươngkhuya”

- “đêm. nhìn. ngắm. mảnhđờilỗchỗ”…

 

Tráingượcvớivănxuôi, chỉtrongmộtcâuthơĐặngPhúPhong, ngườiđọccóthểthấynhiềuhơnmộtmệnhđềđộclập.

- Tạisao?

Vìcănbảnthicavốncóvănphạm, riêng. Nên, ngườiđọctưởngchừngnhưnhữngmệnhđềđộclậpnày, đứtlìa hay chênhvênhgiữangữcảnhcâuthơ. Nhưng, hiểumộtcáchnàođó, (thì), nhữngmệnhđềđộclậpấy, vẫnnằmtrongmộttrạng-huống-thi-ca - Do tínhliênlập, tươngthôngcủadòngchảy. (Tựachúng ta khôngthểtáchbạchnhữngbộphận, cơquanthuộccơthểchúng ta nhưtay, chân…thànhnhữngốcđảocáchly. Bởi, cáchgì, chúngvẫncóchungmộtcội, gốc).

Tôichođâylàmộtlênđườngmớimẻ.Mộtlênđườngđầy can đảmvà, ý thứccủahọĐặng.

Tôicũngkhôngmuốnchedấurằng, cánhrừngthicaĐặngPhúPhong, mangtên “NỗibuồnthángBảy”, đãđemlạichotôi, nhiềucâuthơlạ. Nhữngcâuthơmà, khôngphảingườilàmthơnào, dùđammêmộtđời, cũngdễcóđược:

“khônggianđọngthờigian

“phậtmênhmôngnụcười

“em lung linhđiệumúa”

Hoặc:

“đôibàntay. vỗlệchbàntay”

Hoặcnữa:

“đườngcườivớidấuchân”…

 

NếulộtrìnhthicaĐặngPhúPhonglànhữngthửnghiệmcùngnhữngnỗlựcvượt qua, xóabỏchínhmình, đểhìnhthànhchocõi-giớithicaĐặngPhúPhongmộtchân dung khác - (Thì) “độcồn” ẩndụtrong “Truyệncựcngắn” củaĐặngPhúPhonglạikhiếnngườiđọc, chỉ “nhấpmôi” thôi, cũngthấycháybỏngruột, ganniềmxótxaxấp, ngửa, chaochátđờithường. Điểnhìnhlànhữngmẩutruyệnnhư “Con chimcủaBácsĩ Tom”, “Đất”, “Đầucọp, đuôiheo” “Quên”…

Trongđôitruyệncựcngắnkhác, họĐặngcũngnémngườiđọcvàokhôngkhí “liêutrai” rấtgầnvớiBồTùngLinh.Tựacâuhỏimuônthuở:

“Thựcvàmộng, cảnhđờinàođángsống? Hay đốitượngcủakiếpngườilàgì? ” - Bằngvàonhữngmẩutruyệnnhư “NguyễnvàKiều”, “Trảthù”… 

Ở dạngvănxuôirấtgầnvớithicanày, ĐặngPhúPhongcũngchongườiđọcnhữngnhâncáchhóasâu, kín, qua cáctruyện “Haiquảnúi”, “Mộtbuổichiềubìnhthường”…

Lạinữa, trongcõi-giớitruyệncựcngắncủahọĐặng, còncónhữngtiểutruyệncùnglúcmởranhiềucánhcửa.Mỗicánhcửadẫnvàomộtngôinhà, tùytheocảm-thứctừngcánhânmà, ngườiđọcsẽgặpđượcđiềumìnhtiêncảm. Nhưtiểutruyện “Ba người”, “Thisĩ”…

 

Tớiđây, tôinghĩđãquáđủ, đểtôiphảinóilờichúcmừngnhàthơ / nhàvănĐặngPhúPhong.Ôngkhôngchỉcắmmộtdấumốcmới, trongcuộctrườngchinhchữ, nghĩa. (Mà), bêncạnhđó, ôngcònđểlạinhiềubóngcây…

Nhữngbóngcâychữ, nghĩa, tôihyvọng, ở đượcvớimaisau.

Du Tử Lê

(Garden Grove, Aug. 2014)

Image result for du tử lê  



Muốn có sách xin liên lạc:

Phone: (714) 867 3311
 Email: dpp653@yahoo.com

 

*

(bài do Đặng Phú Phong gởi)

 

 

 

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Saturday, October 24, 202012:15 PM(View: 52)
Khi chỉ mới đọc truyện đầu tiên, truyện mang tên của tựa đề cuốn sách, Mặt Trận Ở Sài Gòn của Ngô Thế Vinh, tôi đã có ước muốn, được hỏi ngay, những anh hùng mà ông
Thursday, October 22, 20208:56 AM(View: 98)
Phan Nghị là nhà báo, vừa là tay chơi, cái gì anh cũng biết, cũng thử chơi qua, nên sự hiểu biết của anh dồi dào. Dân Hà Nội chính hiệu, không ngón ăn chơi nào ở Hà Nội anh không biết, từ phố thịt chó đến nơi ăn chơi khác.
Tuesday, October 20, 20204:34 PM(View: 96)
Dẫu cuộc tang hồ anh đã rong rêu như kiếp rừng dã thảo, thời gian đã loang lỗ
Saturday, October 17, 20209:33 AM(View: 168)
Như mọi weekend, vừa uống xong ly cà phê sáng, nhìn ra đường, đã thấy vợ chồng Nghiêu Đề dừng xe sát lề, trước nhà. Chàng mở cửa xe xuống trước, chờ vợ tắt máy, xem lại dung nhan qua kính chiếu hậu
Thursday, October 15, 20208:19 AM(View: 225)
Tôi đã đến với “TÔI CÙNG GIÓ MÙA” của nhà thơ Nguyễn Xuân Thiệp, bắt gặp “Mưa ở đây như mưa ở quê nhà” để cùng chia sẻ với ông một đoạn đời “mưa” khốn khó, khi ông đang như con chim bay trên bầu trời rộng