DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,375,678

Đêm thơ Con Đuông ở Cần Thơ - Viên Linh

Saturday, August 1, 201512:00 AM(View: 4640)
Đêm thơ Con Đuông ở Cần Thơ - Viên Linh

Đêm thơ Con Đuông ở Cần Thơ


17 Tháng Hai, 1974

Chuyến đi được báo trước không hơn nửa ngày. Anh Ngy Cao Uyên muốn có mặt vài anh em ở Sải vào đêm ra mắt những tác phẩm do Con Đuông ấn hành tại Cần Thơ. Anh Cung Trầm Tưởng cũng muôn có thêm một bạn đồng hành trong chuyến đi đúng 9 giờ sáng hôm sau. Bàn lại công việc tờ tập san [Thời Tập] và nhà in với anh Lê Tài Điển, tôi nhận. Vả chăng cái tiếng cười của Cung Trầm Tưởng nghe nhột quá: tiếng cười hăng hắc khi nghe tôi nói hình như tôi chưa tới Cần Thơ bao giờ. Không, đã một lần, tôi nói lại. Bao giờ? Nếu không lầm thì cách đây khoảng... mười sáu năm (Có phải cuộc đua xe đạp vòng quanh 6 tỉnh miền Tây Nam Việt [quảng cáo có vô địch Đông Dương Phượng Hoàng Lê Thành Các] trong một chiến dịch như là chiến dịch Phượng Hoàng do ông Trung Tá [rồi Đại Tá] Dương Văn Minh làm Tư Lệnh đã diễn ra vào năm 1956?) Tôi đã đi theo cuộc đua ấy, và đã qua Cần Thơ. Trong trí nhớ tôi, đó là một cái tỉnh nhỏ nằm bên một con sông lớn, rất xanh bóng dừa... Cung Trầm Tưởng vẫn cười, vẫn không thay đổi tiếng cười, và còn thêm, “Anh càng nên đi để xem Cần Thơ bây giờ khác Cần Thơ hồi đó những gì.”


blank

Từ trái, Cung Trầm Tưởng, tác giả tập thơ đầu của nhà xuất bản Con Đuông ở
Cần Thơ; Phạm Duy, và họa sĩ Ngy Cao Uyên, người chủ chốt của nhà xuất bản
Con Đuông. (Hình chụp khoảng 1959-1960)

Tờ mờ sáng ngỏ ra đường. Mưa. Có điềm đi chăng mà suốt mấy tháng không mưa, hôm nay đột nhiên lại mưa, một thứ mưa ướt mặt đường? Với chiếc xách tay, hai bộ quần áo, tôi tới Tân Sơn Nhất, có ông Trung Tá Hòe của tờ Cánh Thép cùng đi. Đây là lần thứ hai tôi trèo lên một chiếc Cessna 4 chỗ ngồi. Lần trước là chuyến đi chơi Miền Trung 8 ngày, tới Nha Trang với Nguyễn Văn Định, đi Qui Nhơn thăm Lữ Quỳnh, vào Bình Bịnh với Nguyễn Kim Phượng. Lần này, tôi ngờ rằng mình sẽ phải lên trước ánh đèn, với cái micro.

Dưới 1000 thước là Cai Lậy Mỹ Tho, ông Hòe chỉ cho chúng tôi xem những hố bom B52 trên một vùng cây cối, hai bên bờ một con sông. núi lửa trên mặt trăng trong những tấm hình chụp từ Apollo, chỉ khác là có nước. Kia là Vĩnh Long (Vĩnh Long nơi tôi thế nào cũng trở lại. Mưa. Châu Thành vòng vòng. Nước trắng xóa).

Bốn mươi lăm phút sau khi cất cánh chúng tôi tới phi trường Bình Thủy. Người họa sĩ tốt bụng đưa xe Jeep tới mang cả bốn về văn phòng Cần Thơ cũng mưa hôm đó. Vào phòng tôi có nói với anh Ngy Cao Uyên: Anh em ở Sài Gòn rất ngạc nhiên, rất thích việc làm của anh qua Con Đuông: đó là những tác phẩm thật công phu bằng sức người. (*)

Trông như những miệng núi lửa trên mặt trăng trong những tấm hình chụp từ Apollo, chỉ khác là có nước. Kia là Vĩnh Long (Vĩnh Long nơi tôi thế nào cũng trở lại. Mưa. Châu Thành vòng vòng. Nước trắng xóa).

Bốn mươi lăm phút sau khi cất cánh chúng tôi tới phi trường Bình Thủy. Người họa sĩ tốt bụng đưa xe Jeep tới mang cả bốn về văn phòng Cần Thơ cũng mưa hôm đó. Vào phòng tôi có nói với anh Ngy Cao Uyên: Anh em ở Sài Gòn rất ngạc nhiên, rất thích việc làm của anh qua Con Đuông: đó là những tác phẩm thật công phu bằng sức người. (*)

18 Tháng Hai, 1974

Khoảng 8 giờ tối, chúng tôi tới quán Thằng Cuội nơi ra mắt những tác phẩm của Con Đuông. Tấm poster phía ngoài, dưới ánh đèn mờ đọc thấy: Cung Trầm Tưởng, Viên Linh, Thanh Nam, Bùi Đức Long. Trong số những người này Thanh Nam không đi được.

Ngy Cao Uyên khai mạc đêm Con Đuông. Vững chắc, khỏe mạnh, trẻ trung trong chiếc sơ mi hoa màu xanh tím, chặn lại bởi chiếc dây lưng da to bản, xuống đến chiếc quần ống rộng, anh là chàng trẻ tuổi của thủ đô lạc xuống Miền Tây. Và phát triển văn nghệ giữa đồng bằng. Anh nói với thính giả: Tại sao Cần Thơ chưa là một thành phố văn hóa? Tại sao không đặt tượng giữa công viên? Trong sân trường? Nhóm Con Đuông hoạt động là có một phần hy vọng góp mặt và thúc đẩy những cái tại sao ấy. Rồi Cung Trầm Tưởng được giới thiệu, thơ Tưởng được đọc, được ngâm, bởi những người yêu thơ anh. Thơ thuần túy hoặc thơ do Phạm Duy phổ nhạc. Giọng Nguyễn Hiền Lương rất khỏe. Lúc Cung Trầm Tưởng được mời lên bục gỗ, chàng bốc ngay, bởi vì lâu lắm mới lại thấy một không khí văn nghệ bất vụ lợi như thế. Rồi chàng đọc thơ mình, những bài lục bát dẫn đầu việc làm mới thể thơ lục bát ở Việt Nam cách đây trên mười năm. Sau tới tôi. Cũng được giới thiệu, được đọc, được ngâm. Trần Kiêu Bạt yêu lục bát lắm mới đọc lục bát được như thế. Lúc lên bục gỗ, tôi nói: những câu hỏi tại sao của anh Ngy Cao Uyên đang được trả lời, bởi vì Cần Thơ bây giờ khác Cần Thơ những năm trước. Miền Tây bây giờ khác Miền Tây thuở xưa: Bây giờ các tỉnh miền Nam đã có đại học, sinh viên đã về học ở tỉnh nhà, ở miền nhà, không còn đổ tới Sài Gòn, không còn phải “du học” Huế hay Đà Lạt nữa. Như 30 năm trước, sinh viên miền Nam phải du học Hà Nội. Bây giờ đại học đã có ở gần khắp, bây giờ văn hóa ở tỉnh phải lên. Xen lẫn giọng ca rất vững và đầm ấm của anh Dũng, màn độc tấu Tây Ban Cầm của một chăng chuẩn úy trung niên rất mê văn Thanh Tâm Tuyền (những nhân vật gì lạ quá!). Cũng có nữ ca sĩ. Cũng có tiếng sáo tiếng tiêu, và sau đó có một màn tham dự của Diên Nghị, cảm vịnh Cần Thơ phong phú và quốc lộ 4 nhộn nhịp xe pháo. Đêm đó chúng tôi thức thật khuya trong ngôi nhả thanh vắng của anh Ngy Cao Uyên - cách Cần Thơ 10 cây số. Lúc về thấy trăng trong và trời đêm xanh. Ông Trung Tá Hòe nói chuyện hội họa thật hăng. Từ hội họa Đức với Klee tới hội họa Huê Kỳ với Pollock. Từ hội họa Nga với Kandinsky tới hội họa Hòa Lan với Mondrian. Từ hội họa có hình đến hội họa trừu tượng. Rồi ngừng lại ở Leonard de Vinci với danh tác La Joconde vẽ nàng Mona Lisa. Họa sĩ Ngy Cao Uyên hỏi chúng tôi: phải giải thích thế nào với tấm tranh được cả thế giới nói đến đó? Mỗi người một giải thích. (Về Sài Gòn tôi hỏi lại họa sĩ Lê Tài Điển người cũng như Uyên đã được thấy tận mắt tác phẩm trên tại Viện Bảo Tàng Louvre; Điển nói tại cặp mắt Mona Lisa, cặp mắt nhìn theo ta mãi dù ta xoay trở thế nào mặc lòng.) Cuối cùng Con Đuông bự (Trung tá Nguyễn Cao Uyên, phi đoàn trưởng vận tải) bàn tới Thi Ca, chê Bà Huyện Thanh Quan không biết màu sắc là gì: cả bài thơ tả cảnh Đèo Ngang không tim thấy một tí màu nào hết trọi.

23 Tháng Hai, 1974

Tại tòa soạn Thời Tập, chúng tôi bàn với nhau: sẽ thay phiên về các tỉnh tham dự những buổi họp mặt văn nghệ, những đêm đọc thơ được tổ chức tại các địa phương. Gần nhất: Đà Lạt, Huế, Đà Nẵng, Qui Nhơm hay Nha Trang nhắn gọi. Thế nào cũng có mặt.

 

Viên Linh

(từ: NV)

Chú thích:
(1) Sách Con Đuông chỉ in có chữ bìa, còn tranh vẽ tay từng cái một của Lê Triều Điển, ruột quay ro néo trên giấy trắng dầy, mỹ thuật và đứng đắn. Mỗi tác phẩm chỉ ấn hành từ 60 tới 100 bản không bán. Có bài giới thiệu của Ngy Cao Uyên, có tiểu sử và chân dung tác giả (hình chụp dán vào bìa) do chính tác giả viết lẩy.




Đời Đá Vàng - Tuấn Ngọc

 

 

*



 


Mời đọc Quảng cáo


Mua Bán Nhà

 

 


L/l: Marvin Tran

(714) 768 - 8810




blank

 


Nha Khoa

 


blank