DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
1,707,443

Sơn Núi và Phương Bối - Nguyễn T. Long

25 Tháng Ba 201612:00 SA(Xem: 4197)
Sơn Núi và Phương Bối - Nguyễn T. Long

Sơn Núi và Phương Bối

 

 

nguyen_duc_son-dinh_cuong-2014
Nguyễn Đức Sơn
dinhcuong



Trong giới văn học miền Nam trước 1975, ngoài Bùi Giáng, có lẽ hiếm người có nhiều giai thoại như ông Sơn Núi.

Đó là nhà thơ Nguyễn đức Sơn (sinh năm 1937), được coi là một trong ba kỳ nhân của thời đại cùng với Bùi Giáng và Phạm công Thiện. Họa sĩ Đinh Cường đã vẽ nhiều chân dung của ông này, có bức như “họa hồn”, thật tuyệt vời !

Năm 2007, nhân tham dự chuyến về Việt Nam làm Lễ Trai đàn Chẩn tế của Thầy Nhất Hạnh (NH) tại cả 3 miền, tôi có dịp về Việt Nam và cư trú tại Tu viện Bát Nhã (Lâm Đồng, Bảo Lộc) một thời gian.

Đọc sách “Nẻo về của ý” của Thầy Nhất Hạnh trong thập niên 60 (thế kỷ trước) khi còn học Trung học ở Saigon, tôi bị “ám ảnh” vì cái tên nơi chốn đó mà Bảo Lộc thì cách Phương Bối không xa.


***


Nhớ lại cái thời một chân trong sân trường, một chân trong quân trường, phong trào “Về nguồn” của Phật giáo (sau bao nhiêu năm bị khống chế, đàn áp) đã nở rộ và ảnh hưởng đến các thế hệ đi sau như thế nào sau 1963.

Viện Đại học Vạn Hạnh (thành lập năm 1964) với Bản thệ do thầy Thích Minh Châu biên soạn (khi còn là Thượng tọa) năm 1970 nhấn mạnh về cuộc cách mạng nội tâm của cá thể sáng tạo, cuộc cách mạng của ý thức, của tư tưởng toàn diện trong con người.

Cho tới nay, ít ra là ở Việt Nam, chưa bao giờ nó vẫn đúng như thế.


***


Nghe tôi ngỏ ý muốn ghé thăm Phương Bối, một vị thầy trẻ ở Bát Nhã (thầy PB) nói hôm nào ông sẽ dẫn đi, ông có gặp nhà thơ Sơn Núi ở đó rồi.

Chỉ là độc giả ham đọc sách, thích xem tranh, thỉnh thoảng vẽ vời vớ vẩn… , tôi không bao giờ cảm thấy có nhu cầu gặp gỡ các vị “nổi tiếng” cả. Giới nghệ sĩ có môi trường sinh hoạt riêng của họ, có những giao cảm cá nhân riêng tư với nhau mà tôi chẳng muốn phiền, trừ lần gặp gỡ Phạm thiên Thư vì ông mở quán cà phê (“Hoa vàng” thì phải?) ở đường Bắc Hải, Chí Hòa, nên tò mò muốn biết (nay chắc cũng đã đóng cửa từ lâu như tiệm ăn ở Hà Nội của Nguyễn huy Thiệp ngày nào.) Chỉ có mộ của Trịnh công Sơn là tôi chưa thăm viếng được.

Trong bản đồ không có địa danh Phương Bối. Nó chỉ là một cái tên (1) do Thầy Nhất Hạnh và các cộng sự viên đặt ra cho một nơi chốn tu tập gọi là Phương Bối Am, cách rừng Đại Lão khoảng 3km. 

Hôm thầy PB chở tôi đi bằng xe gắn máy, ra tới chợ Bảo Lộc thì thầy quên cái ngã rẽ đi về Phương Bối. Hỏi mãi chả ai biết ông Sơn Núi là ai, ở đâu… , nhưng rồi cũng có người chỉ cho đường lên Đại Lão, nghe cái tên quen thuộc, thật là mừng húm! Quanh co một hồi thì thầy PB nhận ra đường cũ, cứ thế mà thẳng tiến.

Ngọn đồi cao, xe chạy thật mệt nhọc giữa nắng trưa, không dám quay cổ lại nhìn. Mãi lên tận đỉnh đồi (mà Phương Bối thì có nhiều đồi, không biết là đồi nào), có một cái chòi, một ông già ngồi võng ở phía trước. À ra đây là ông Sơn Núi! Một cái mũ ni, một khuôn mặt đen đủi, khắc khổ, quần áo xuềnh xoàng nhưng cặp mắt lúc lờ đờ, lúc trợn chừng của ổng bỗng chợt có thể trở nên tinh quái lạ thường!

Ông nheo mắt cười khi thấy thầy PB (người quen), nhưng không cười với tôi (người lạ) mà chắc người lạ thì đã xuất hiện nơi ông ở hà rầm! Với một “ẩn sĩ” như ông, đó không phải là điều đáng khích lệ. Ông mời ngồi trên mấy khúc cây cưa thành ghế và đun nước pha trà. Khay, tách, bình trà… , cái gì cũng cũ kỹ, bụi bậm. Sau hồi chuyện trò thăm hỏi, thầy PB giới thiệu tôi đến từ phương xa, muốn thăm Phương Bối. Ông vui vẻ nhận lời.

Cuốc bộ khá dài. Đây là cái cốc xưa của Thầy Nhất Hạnh, đây là Thiền thất… , tôi chỉ thấy mấy căn chòi xiêu vẹo, gạch, gỗ lỏng chỏng, chỉ có cái hồ chứa nước đường kính có đến 5 mét là “trơ gan cùng tuế nguyệt” vì nó bằng xi măng! Toàn bộ, chỉ còn lại ít nền đất đá. Tôi có cảm tưởng như khi đi xem Phật tích ở Ấn Độ hay đền Parthenon ở Athens cũng chẳng khác gì.

Sơn Núi dẫn qua nhà gia đình ông, đắp gạch trần, không có vôi vữa gì cả. Chung quanh nhà trồng rau, sống tự túc. Bà vợ ông xuất hiện, khó đoán được tuổi tác, có khuôn mặt hao hao giống Francoise Hardy thời 60’s (năm ấy (2007), ca sĩ này cũng ngoài 60 rồi!). Cậu con trai khoảng 18, 20 tuổi được ông gọi ra, giao việc gì đó, người dong dỏng cao, nhìn mặt thì biết là Tây lai ngay lập tức. Ông bảo con ông không đi học trường nào cả, ở nhà, ông dậy học. Sau này, đọc tiểu sử, mới biết ông có 9 người con mà phần lớn đều nương náu nơi cửa Chùa (2).


***


Liên hệ của ông Sơn Núi với Làng Mai về Phương Bối như thế nào tôi không rõ, tư liệu cho biết ông lên đây lập cư từ 1979 và cái khó khăn rõ ràng nhất là với chính quyền sở tại thì không phải chuyện nhỏ. Không “điên” như ông thì khó lòng đương đầu nổi với cường quyền và cũng chưa tới lúc mà các quan chức, đại gia cần thu hồi đất đai cho người ngoại quốc thuê mướn, lúc đó ông có thể đồng hành với Đoàn văn Vươn sớm!


***


Lên đến đỉnh đồi, chả biết có phải là đồi Thượng như Thầy Nhất Hạnh đã tả ngày xưa đó chăng, tôi thấy một toàn cảnh (panorama), chụp hơn 180 độ cũng chưa đủ, thật là hùng vĩ với các đồi thông xen lẫn các thảm cỏ xanh, vàng xa tuốt cuối chân trời. Cái yên lặng, bất động, trầm tĩnh của buổi trưa khiến thời gian và không gian như cô đọng lại. Thiên nhiên có sự cuốn hút của nó không thể cưỡng lại được. Tôi thấy choáng ngợp như một điều kỳ ảo vì (lỡ) quen sống trong thành phố.

Trân đường về, ông chỉ cho những kỳ hoa dị thảo ông đã trồng. Có cây (mà kiến thức thực vật học rất là khiêm nhường của tôi) trông như một loại thông, cao đến khoảng hai thước, có một bông hoa trên ngọn. Ông bảo đó là hoa vông vang. Tôi buột miệng nhắc truyện “Hoa vông vang” của Đỗ Tốn. Ông nói, dzậy sao? Sau này đọc lại văn phong thời Tự lực Văn đoàn của Đỗ Tốn tôi thấy nhận thức và cảm xúc mỗi thời mỗi khác, có thể thời ông bà già tôi đọc thấy… mê!

Đã có nhiều người viết nghiêm túc về thơ của tác giả “Sao trên rừng”, tôi không rành về cái mục này lắm, chỉ có vài nhận xét thô thiển: thơ ông nhiều khi ngôn từ ngắn gọn, chữ nghiã cộc lốc nhưng khá là triết lý siêu hình, gọi là Thiền cũng được! Dù sao thì tôi thấy cũng “dễ tiêu” hơn là nhiều bài thơ của Bùi Giáng!

Xin cống hiến bạn đọc bài thơ có ghi trong nhật ký ngày 15/02/2007 (nếu không thì làm sao mà còn nhớ nổi?!), nghe ông ngẫu hứng đọc khi dẫn thầy PB và tôi đi ngược dốc về nhà:

Đường lên Sơn Núi,
bên thơm bên thúi.
Trí thức không cần,
đầu ngẩng, đầu cúi.


***


Hóa ra đi thăm Phương Bối (ngày xưa) nhưng lại gặp Sơn Núi (ngày nay), mà không có ông dẫn đường thì chẳng thể nào biết Phương Bối là gì?!

Thế thì Sơn Núi có lập dị, có điên hay không chứ?

Trong một đất nước điên loạn về cuộc nội-chiến-quốc-tế-hoá 20 năm trường rồi sau đó tiếp tục 40 năm điên loạn về một thứ chủ nghiã không tưởng, đảng CSVN tiêu thổ (đốt trụi) (3) hết lịch sử, đạo đức, luân lý, truyền thống dân tộc… như thế, biết ai điên hơn ai ?

Sau cùng hết, Phương Bối có thật không?

Nó không thật mà nó cũng chẳng ảo. Nó chỉ là một quê hương tâm linh, một hải đảo để chúng ta nuôi dưỡng thân tâm, chuyển hóa khổ đau và trị liệu trước khi xuống núi mà sau này Thầy Nhất Hạnh gọi là “Hải đảo tự thân”, nơi nương tựa, như Bụt dậy, từ chính mình.

Năm mươi năm sống trên quê người (1966-2016), Thầy cũng không làm gì khác hơn là khai mở và làm sáng tỏ ý thức đầu đời về Phương Bối.


Nguyễn T. Long
22/03/2016

(từ: sangtao.org)

 

 

CHÚ THÍCH

(1) Phương là thơm, là qúy, Bối là lá bối đa, một thứ palmier lá dài. Ngày xưa chưa có giấy người ta viết kinh trên thứ lá ấy. Phương Bối nói lên được ý hướng qúy trọng và nền văn hóa đạo Phật… (xem trang 18 – “Nẻo về của ý” – Nhất Hạnh, viết xong năm 1966 – Nhà XB Lá Bối – USA – không ghi năm XB hay tái bản)

(2) Nguyễn Đức Sơn – Lão quái dị trên đồi Phương Bối – Tác giả: Ban Mai – 27/10/2015 – Blog Phùng Nguyễn

(3) Đại vệ Chí dị – Tiêu thổ đạo đức – Tác giả: Người buôn gió – 24/08/2015 – Web Sáng Tạo

 

 

 

 

*






Truyện dài


 

Mẫu Hệ



tác giả


Trần Yên Hòa
 


(tái bản, 2016)


đã phát hành toàn cầu



Nhà Xuất Bản Bạn Văn Nghệ (tái bản) 2016, phát hành

trên hệ thống Amazon

428 trang, bìa màu láng.

Giá:

$17 USD


Quý độc giả khắp nơi muốn mua sách xin click vào:




Amazon Mẫu Hệ






Tran Triet's photo.

 


*


 

 

Acacia Pharmacy

 

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. Tran, Pharm. D

(con gái Trần Yên Hòa, gia đình H.O)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

 

scan_pic0035_0-content



hoa_72-content

 

hinh_quang_o_dam_cuoi_o_mai_1-content

 Cindy Y. Tran

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
21 Tháng Năm 20182:23 CH(Xem: 158)
Một Đại Hội 21 của các cựu SVSQ Trường VBQGVN vừa được tổ chức vào những ngày 11, 12 và 13 tháng 5/2018 tại thành phố San Jose, miền Bắc Cali, đã thành công tốt đẹp. Xin được chúc mừng và ngợi ca ban tổ chức đã bỏ nhiều công sức để có được một Đại Hội với nhiều hình thức truyền thống Võ Bị đáng được tự hào. Đại Hội cũng đã bầu ra một vị Tân Tổng Hội Trưởng, tốt nghiệp Khóa 24, có đầy đủ khả năng để chu toàn trách nhiệm.Tuy nhiên bên cạnh sự thành công và niềm tự hào đó, dường như vẫn phảng phất điều gì làm người ta cảm thấy ít nhiều tiếc nuối, xót xa. Bởi chỉ hơn một tháng sau, vào các ngày 23-24 và 25 tháng 6 tới đây, cũng sẽ có một Đại Hội 21 nữa được tổ chức tại Westminster, miền Nam Cali, và cũng để bầu một Tân Tổng Hội Trưởng. Điều khó hiểu là cả hai Đại Hội cùng mang tên Đại Hội 21 này đều nhân danh Tổng Hội Cựu SVSQ Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam.
18 Tháng Năm 20186:49 CH(Xem: 291)
Luân Hoán với tôi (VTrD), đồng hương, cùng những ngày trong quân trường Bộ Binh Thủ Đức khi khóa tôi được gởi sang học quân sự giai đoạn I ở Trường BB Thủ Đức cùng với khóa 24. Lúc đó Khối Chiến Tranh Chính Trị thành lập Ban Biên Tập liên khóa 23 & 24 Sinh Viên Sĩ Quan cho nguyệt san Thủ Đức nên được gặp nhau. Tháng 5-1967, chúng tôi chia tay, Luân Hoán tiếp tục ở quân trường vào giai đoạn II, sau đó phục vụ đơn vị tác chiến ở Sư Đoàn 2 BB. Gần hai năm sau, tôi nhận được tin buồn của Phan Nhự Thức, Luân Hoán mất một bàn chân rồi!... Chiến trường ở Quảng Ngãi lúc đó rất khốc liệt, không còn gì ngoài lời an ủi “thôi đành, để còn sống với vợ con”. Trong cuộc hành quân vì đạp phải quả mình “ba râu” chôn sát dòng sông, mất đi bàn chân trái tại Thi Phổ ngày 11/2/ 1969.
16 Tháng Năm 20185:46 CH(Xem: 120)
Tôi gặp Trần Hữu Hội lần đầu là trong một buổi tối thật buồn: một bạn văn của chúng tôi, nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh vừa nằm xuống và đêm đó anh em Quán Văn đang tổ chức một buổi tưởng niệm đọc thơ văn để sáng hôm đưa tiễn anh về nơi an nghỉ cuối cùng. Khi tôi và Elena thắp nhang trước linh cửu và bước ra cửa thì thấy một người đàn ông gầy gò, chống nạng đứng hút thuốc, khép nép sát bức tường. Tôi nhìn anh mỉm cười, hỏi anh là bạn hay là người thân của anh CTNM. Anh đáp “bạn, mà như em!”. Giọng anh thật khẽ khàng, không biết có phải còn e dè với người lạ hay không muốn kinh động cái không gian nhuốm màu tiếc thương của người vừa rời cõi tạm. Nói xong anh rít một hơi thuốc thật sảng khoái và tôi nhìn anh, cười lần nữa, và lúc này tôi mới thấy người đàn này có khuôn mặt phúc hậu và nụ cười thật hiền. Và tự nhiên trong tôi phát sinh một thiện cảm đặc biệt.
11 Tháng Năm 20186:15 CH(Xem: 210)
Nhà thơ Trần Vàng Sao tên thật Nguyễn Đính, sinh năm 1941, quê quán làng Đông Xuyên, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế. Cả cuộc đời ông gắn liền với phường Vỹ Dạ, thành phố Huế. Năm 1962, ông đậu tú tài ở Huế và dạy học ở Truồi. Năm 1965 ông thoát ly lên rừng cho đến năm 1970 ông bị thương, được đưa ra miền Bắc chữa bệnh và an dưỡng. Theo lời kể lại của nhà thơ Thái Ngọc San - người cũng thoát ly ra Bắc và đã gặp nhà thơ Trần Vàng Sao, thì đây là quãng thời gian khổ ải nhất của nhà thơ vì gặp nhiều đố kỵ ghen ghét từ những người cùng chiến tuyến với ông. Tháng 5 năm 1975, ông trở về Huế được phân công làm liên lạc viên tức đưa thư, rồi công tác ở ban Văn Hóa Thông Tin xã và nghỉ hưu năm 1984. Theo Nguyễn Miên Thảo, người viết lời tựa cho tập thơ thì vào thời điểm này, bài thơ "Người đàn ông bốn mươi ba tuổi nói về mình" của ông được đăng trên Sông Hương, số kỷ niệm 5 năm ngày tạp chí ra đời. Bài thơ lập tức gặp phản ứng dữ dội của một số chức sắc địa phương
10 Tháng Năm 20186:11 CH(Xem: 184)
Tôi đọc bài thơ “Tau chưởi” dưới đây, và nghĩ rằng có lẽ trong văn học VN (và thế giới?!) khó tìm ra một bài thơ nào kinh dị, khốc liệt như bài thơ này. Điều gì làm cho tâm hồn con người – thi sĩ – phải đau đớn, quằn quại, căm hận, phẫn nộ đến vậy? Hai Bài thơ “Người đàn ông bốn mươi ba tuổi nói về mình” và “Bài thơ của một người yêu nước mình” làm cho Trần Vàng Sao nổi tiếng, nhưng theo tôi, bài “Tau chưởi” mới là bài đáng kể nhất trong thơ của ông.