DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,344,988

Văn Hóa Nguyệt San: Một bảo tàng viện văn hóa - TRẦN HOÀI THƯ

Saturday, January 14, 20172:58 PM(View: 4133)
Văn Hóa Nguyệt San: Một bảo tàng viện văn hóa - TRẦN HOÀI THƯ

Văn Hóa Nguyệt San: Một bảo tàng viện vãn hóa

 

blank

Tạp chí Văn Hóa Nguyệt San (VHNS) được xuất bản do nghị định ngày 23 tháng 5 năm 1952. Ngoài bìa số 1 có hàng chữ: Cơ quan truyền bá giáo dục, khoa học và văn hóa. Tạp chí do Bộ quốc gia giáo dục xuất bản. số đầu tiên phát hành vào tháng 5 năm 1952.


Thời gian này, vua Bảo Đại là Quốc trưởng.


VHNS chia làm 2 thời kỳ. Từ năm 1952 đến năm 1954, với 17 số, gọi là Bộ Cũ.

Từ năm 1955 đến năm 1974, gọi là Bộ Mới.


Là một công cụ của Bộ Quốc gia Giáo dục, chủ trương không hề thay đổi, lấy việc giáo dục văn hóa lên làm hàng đầu, áp dụng ba nguyện tắc:

... Về nội dung cũng như về thể tài, tập “văn hóa nguyệt san” áp dụng ba nguyên tắc: đại chúng hóa, dân tộc hóa và khoa học hóa...

(trích Lời nói đầu số 1 tháng 5-1952)

Sau 1954, tạp chí cùng vận nước nổi trôi di cư vào miền Nam. Vào năm 1955, tạp chí tục bản tại Saigon. Trong lá thư “Cùng bạn đọc thân mến”, đăng trên VHNS số 1 bộ mới phát hành tháng 4-1955, tòa soạn viết:

CÙNG BẠN BỌC THÂN-MẾN


Đề liên-lạc một cách sâu xa với toàn thể quốc-dán từ Nam chí Bắc và đề góp phần xây dựng một nền văn-hóa mới, hoàn tcàn Việt-Nam, Bộ Quốc-Gia Giáo-Dục đã cho xuất-bản tại Hà-nội tập VĂN-HÓA NGUYệT-SAN từ tháng 5 năm 1952.


Từ ngày đó, tạp-chí V.H.N.S. hàng tháng vẫn ra đều đều. Đến hồi tháng 7 năm 1954, vi cuộc biến-chuyển ở Bắc-Việt, Bộ Q.G.G.D. di-chuyển sở Văn-Hóa vào Sài-gòn, nên tập V.H.N.S. phải tạm đình-bản trong một thời gian.


Nay mọi công việc đã tạm ổn-định, nên Bộ Q.G.G.D. lại cho tục-bản tạp-chí đó và trước sau vẫn theo đuổi mục-đícb nói trên.


Ước mong các độc-giả thân mến thể lượng điều này và tiếp-tục sốt-sắng đọc và cổ-động giúp tạp-chí V.H.N.S. Có thế, ban biên tập V.H.N.S. càng thêm phấn-khởi để phụng-sự VĂN-HÓA trong việc bảo-vệ CHÍNH-NGHĨA.


BAN BIÊN-TẬP

V.H.N.S. KÍNH-CÁO

Kể từ đó, mặc dù bao biến cố của lịch sử chụp xuống đất nước; trong khi đó càng lúc chiến tranh càng khốc liệt, thì tạp chí VHNS vẫn tiếp tục mang cái tư tưởng Khổng Mạnh làm nề nếp được biểu hiện bằng mấy chữ Nho đăng ở ngoài bìa, hay thỉnh thoảng đăng lời hiệu triệu thông điệp của các vị lảnh đạo nhân ngày đản sinh của Khổng Tử, lấy nền đạo đức luân lý Khổng Mạnh làm kim chỉ nam soi đường chỉ lối. Ngay cả một người được tiếng là “mới” như Nguyễn Cao Kỳ, khi giữ Chủ tịch Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương cũng gởi thông điệp nhân ngày đản sinh của Khổng Tử (VHNS tháng 8 &9, 1965).

THÔNG-ĐIỆP
của
Thiếu Tướng Chủ Tịch Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương gởi Quốc
dân Đồng-bào nhân ngày Lễ Thánh-Đản Đức Khổng-Tử
(ngày 28-9-1965)

Đồng bào thân mến,
Hôm nay, ngày kỷ-niệm Thánh-Đản đức Khổng-Tử, chúng ta cùng nhau tò lòng thành kính tri-ân một bực Đại Thánh-Hiền Á-Châu đã từng gây ảnh-hưởng sâu xa trong đời sống tinh-thần và cơ-cấu xã-hội Việt-Nam từ ngàn xưa.

Đạo-lý đo Ngài đề-xướng đã là nền móng của nền văn-hóa truyền thống hầu hết các dân-tộc Á-châu. Đó chính là đạo làm người, lấy đức Nhân làm căn-bản.

Điều này chứng tỏ về ưu thế của nhóm bảo thủ trong bộ phận văn hóa của chính quyền.


blank


Nội dung tạp chí


Nội dung VHNS thường dựa vào mục đề như sau:


II. Văn chương

III. Khảo cứu

IV. Khoa học

V. Mỹ thuật

VI. Văn hóa các nước

VII. Phê bình thời sự

VIII. Tin tức văn hóa


Sau 1955, mặc dù chính thể thay đổi, nhưng nội dung không mấy thay đổi. Chỉ có thêm mục mới là đăng những bài vở hay tài liệu viết bằng tiếng ngoại quốc.


Những mục đề này có thể được tóm lược thành bốn phần:


Phần I: Thỉnh thoảng đăng những bài hiệu triệu quốc dân đồng bào, thông điệp của các vị lãnh đạo chính quyền trong ngày Tết, ngày đản sinh Khổng Tử, ngày sinh của Nguyễn Du, ngày Giáo chức, ngày Phụ nữ v.v... Phần này không ghi số trang.


Phần II: Bài vở nghiên cứu, khảo luận, biên khảo.


Phần III: Thi ca đăng hầu hết là thơ cổ điển như vịnh, họa, hành, Đường thi... Phần này không có gì đặc sắc trừ một số bài của Vũ Hoàng Chương, Đông Hồ, Mộng Tuyết Thất Tiểu Muội...


Phần IV: Phụ trương. Gồm những bài viết bằng tiếng Anh, hay tiếng Pháp có liên quan đến văn hóa VN...


Văn Hóa Nguyệt San và NET


Văn hóa nguyệt san là một tạp chí với nhiều bài vở về nghiên cứu văn hóa giá trị nhưng ít người biết.


Trước 1975, nó không hề thấy bày trên sạp báo như các tạp chí khác.


Bởi vậy, rất khó khăn cho chúng tôi khi đi tìm những tài liệu để tham khảo hoặc trích dẫn.


Chúng tôi không thể tin cậy một số bài được phổ biến trên NET. Tại sao?


Đây là những bài chúng tôi tìm thấy trên NET:


- Bài Văn hóa đình làng của giáo sư Nguyễn Đăng Thục (đăng trong số này). Tuy nhiên bài chỉ post một nửa, còn nửa kia có dính dáng đến chế độ VNCH thì không thấy!


- Bài “Lịch sử và giai thoại buu trạm Việt Nam” của Hương Giàng (VHNS số tháng" 9-1964) thì trên NET đăng lại 100% nhưng không thấy tên Hương Giang, chẳng thấy trích dẫn hay nguồn từ đâu.


- Bài Giá trị triết học tôn giáo trong truyện Kiều của Thượng Tọa Thích Thiên Ân đăng trên Văn Hóa Nguyệt San số đặc biệt kỷ niệm Đệ nhị bách chu niên thi hào Nguyễn Du tháng 10&11 năm 1965 nhưng hầu như 90 % kể cả nhan đề của bài lại được ký bởi Thích nữ Huệ Nguyệt!


Bạn có thể đọc bản gốc của Thượng tọa Thích Thiên Ân trên trang nhà hocxa.com

http://www.hocxa.com/TieuLuan/ThichThienAn_GiaTriTrietHocTonGiaoTrongTruyenKieu.php


Và bản của ni sinh Huệ Nguyệt đăng trên trang nhàTuvienQuangDuc:

http://www.tuvienquangduc.com.au/tho/208triethoc-kieu.html


Để biết rõ bao nhiêu phần trăm “chôm” hay là chúng tôi đặt điều!!!


- Bài “Những nhà xưa ở Quảng Nam” của Nguyễn Bạt Tụy (VHNS số 59&60). Tuy nhiên, bài post bỏ nhiều đoạn, nhất là không đăng những hình vẽ, trong khi người viết viện dẫn hình vẽ rất nhiều lần!


Tại sao Sáng Tạo lại bị bức tử

“Vào đầu năm 1960, Sáng Tạo tự ý ngưng lại vì xét thấy tình hình và hoàn cảnh không còn thích hợp, vì không khí tự do đang bị bao vây bằng hàng rào quyền lực mới. Chính quyền đã dùng những tên hề văn nghệ thay cho những người làm văn học nghệ thuật chân chính.”

(Nguồn: www.nguoi-viet.com/)


Luật sư Trần Thanh Hiệp cho biết cái hàng rào quyền lực mới do từ những kẻ được chính quyền ưu đãi. Chúng ta hiểu ngay là ông nhắm vào những vị ngồi trong Nha văn hóa, với tờ báo là Văn Hóa Nguyệt San trong tay.


blank

Cuối cùng, mặt trận ngã ngũ. Sáng Tạo bị knock-out và địch thủ Văn Hóa Nguyệt San vẫn ung dung tiến khỏe tiến mạnh với mấy chữ Nho in đậm trên bìa báo. (Thú thật tôi không hiểu là chữ gì) Và mỗi kỳ những bài thơ mà Mai Thảo gọi là “chơi chữ, thù tạc, diễm tình” vẫn tiếp tục “nở bề bộn như nấm dại cỏ độc”.


Vậy mà Sáng Tạo lại chết, và Văn Hóa Nguyệt San lại sống dài dài. Có người sẽ bảo: “Văn Hóa Nguyệt san là tờ báo của chính quyền. Chính quyền bỏ vốn và nuôi dưỡng.”


Nhưng Sáng Tạo không được tài trợ hay sao? Nhất là được tài trợ bởi Phòng Thông Tin Hoa Kỳ, ê hề dư dật. Hay như Hiện Đại của Nguyên Sa từ Phủ Tình báo trung ương của bác sĩ Trần Kim Tuyến hay như Nghệ Thuật của Mai Thảo do chính Phó Tổng thống Nguyễn Cao Kỳ giúp cả triệu đồng... vậy mà trước sau các tạp chí này lại không sống nổi...


Điều này chứng tỏ về giá trị của tạp chí. Chúng tôi xin mượn nhận định của tác giả Nguyễn Tuấn Cường trong bài Giới thiệu về tạp chí Văn Hóa Nguyệt San mà chúng tôi đăng lại ở trang sau. Tác giả Nguyễn Tuấn Cường sinh năm 1980 hiện là giảng sư đại học tại Hà Nội:

... Trong lịch sử báo chí Saigon giai đoạn 1955 - 1975, có lẽ VHNS chính là tờ báo thành công trên cả ba bình diện: tính đa dạng về nội dung; giá trị khoa học cao; thời gian tồn tại lâu dài. Với tư cách là cơ quan ngôn luận cùa Nha văn hóa, Bộ Quốc gia Giáo dục, VHNS đã hoàn thành tốt nhiệm vụ cùa nó là nghiên cứu, giới thiệu và truyền bá những kiến thức văn hóa và giáo dục cùa Việt Nam và thế giới.

Đó là lý do thôi thúc chúng tôi phải thực hiện cho bằng được số báo này.


Trần Hoài Thư
Thư Quán Bản Thảo số 73, Tháng 1-2017
Giới thiệu Văn Hóa Nguyệt San(1952-1974)
(đăng lại từ: sangtao.com)




*

Acacia Pharmacy

 

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. TranPharm. D

(con gái Trần Yên Hòa, gia đình H.O)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

 

scan_pic0035_0-content













Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Saturday, August 8, 202011:05 AM(View: 205)
Khoảng 2 giờ chiều, vị sĩ quan coi chúng tôi 2 tuần nay, đến phòng và nói lớn: - Các anh chuẩn bị, tất cả gọn gàng quân trang quân dụng, 30 phút sau các anh ra sân tập họp và di chuyển lên phi trường Đà Nẵng, để vào Sài Gòn, đến nhập trại Nguyễn Tri Phương. Các anh sẽ thụ huấn quân sự 9 tuần, giai đoạn tân binh. Các anh nhớ 30 phút nữa, tôi sẽ trở lại và đưa các anh đi. Tất cả bọn chúng tôi đều hô to, tuân lệnh, rồi ai cũng nhảy xuống giường, lo sắp xếp mền, mùng, quân trang quân dụng. Tôi bỏ tất cả tư trang cá nhân vào cái xách marin, rồi ngồi tại giường của mình, đợi viên sĩ quan tới đưa đi. Thời gian đi qua thật chậm, tôi bèn kệ nệ xách cái xách morin, tới ngồi bên giường của Trần Thanh Ng. Trong lúc Ng. cũng vừa thu xếp đồ đạc xong. Tôi nói: - Vào Quang Trung, tôi với bạn nằm gần giường nghe. Ng: - Không biết vào trong đó họ có sắp cho mình nằm gần không? Sợ họ phân chia theo vần A, B, C quá. Tôi nói: - Nếu mình không nằm gần, thì cùng trung đội, hay cùng phòng cũng được.
Monday, August 3, 20205:04 PM(View: 226)
Tôi mang cái túi xách trên vai, nhẹ hèo. Bước khỏi chiếc xe vespa của anh Tôn. Chiếc xe kềnh càng, to đùng, nhưng chạy máy êm re. Anh Tôn làm việc ở nhà máy điện Quảng Ngãi, nay mới đổi về làm tại Đà Nẵng được khoảng một năm. Anh có nhà cửa đàng hoàng, vợ con bảy, tám đứa, nhưng anh sống rất bạt mạng, nhậu nhẹt lu bù. Tuy vậy, anh là người làm ra tiền, quảng đại, hào sảng. Tôi nói với anh Tôn: - Thôi em đi nghe anh Tôn. Cảm ơn anh đã giúp em, hồi hôm nhậu với anh một bữa đáng đời. Vui quá. Anh Tôn nói nhỏ bên tai tôi: - Thôi em đi vào đi. Khi nào được phép ra chơi, nhớ ghé nhà anh, đừng ngại gì hết, nhé. Em nhớ địa chỉ, đi xe ôm có mấy chục bạc. Tôi dạ nhỏ rồi bước vào chỗ bên phải cánh cổng của Trung Tâm 1 Tuyển Mộ Nhập Ngũ, có chòi canh với người lính gác đứng bên trong. Tôi lục túi lấy cái Thẻ Căn Cước và cái Sự Vụ Lệnh, cầm tay. Rồi đến gần nói với người lính gác: - Thưa anh, tôi có Sự Vụ Lệnh vào trình diện ở đây. Xin anh cho vào. Người lính gác đưa tay cầm lấy 2 tờ
Thursday, July 30, 20203:33 PM(View: 341)
Nói đến lính là nói đến sự cơ cực, nhọc nhằn, luôn luôn chạm mặt với cái chết, hoặc đỡ hơn thì bị thương, bỏ một phần thân xác nơi chiến trường...như bản nhạc "Ngày trở về" của Phạm Duy: "Ngày trở về, anh bước lê trên quãng đường đê đến bên lũy tre nắng vàng hoe..." và "Ngày trở về, có anh thương binh chống nạng cày bừa...". Lứa tuổi của chúng tôi trong khoảng thời gian thập niên 60, 70...thì miền nam không còn bình yên nữa, mà đúng là thời đại chiến tranh, nhất là dịp sau Tết Mậu Thân, 1968. Tôi nhớ, khoảng tháng 5/68, tôi đã nộp đơn thi vào cả 2 nơi: Trường Võ Bị Quốc Gia, khóa 25. Và trường Đại Học Chiến Tranh Chính Trị, Khóa 2. Tất cả 2 trường đều tổ chức thi (hình như) tại trường Kỹ Thuật, Đà Nẵng. Đà Nẵng, nơi tôi đến chỉ có 2 lần. Lần thi tú tài 1 và lần thi tú tài 2. Tôi không có bà con thân thiết ở Đà Nẵng. Hai lần thi tú tài 1 và 2, tôi đi (ăn) theo một người bạn học cùng lớp. Bạn tôi dẫn tôi ra cùng ở trọ nhà một người bà con của bạn ấy, ở đâu khoảng khu đường rầy
Saturday, July 25, 20207:28 AM(View: 420)
Đó cũng là những ngày Tết Mậu Thân, 1968. Tết Mậu Thân, tôi vê Tam Kỳ ăn Tết với cha mẹ. Lúc này cha mẹ tôi đã tản cư từ Quán Rường xuống Tam Kỳ. Cha mẹ xin dượng Liệu, một người bà con xa với mẹ tôi, một khoảnh đất nhỏ sau vườn nhà dượng, cùng cậu Tiến (em trai mẹ) làm cái nhà tranh nhỏ để có chỗ tạm trú cho gia đình. Cái nhà nhỏ làm chung, nhưng chia làm hai, bằng tấm vách là tấm cót tre. Cậu Tiến tôi lúc này đang làm xã trưởng xã Kỳ Mỹ, nên buổi sáng cậu về quê làm việc, buổi tối, cậu và các con trai cậu về đây ngủ. Tết Mậu Thân, tôi về ở đây, và trong đêm mùng một, nghe đạn bắn tứ tung, từ tiểu khu Quảng Tín, từ Bộ Chỉ Huy Trung Đoàn 6 BB, không biết địch tấn công ở đâu, mà từ nhà cha mẹ tôi, đạn bắn gần như sát sạt. Mẹ tôi hoảng quá, ra ngoài chạy lung tung, khiến tôi sợ quá, phải ra dẫn mẹ tôi vô nhà. Lúc đó tôi thấy chiến tranh thật quá gần kề. Cũng nửa tháng sau, tôi vào lại Quảng Ngãi định để thăm trường cũ. Tôi chưa vào Mộ Đức, vì tình hình trong đó nghe nói còn
Wednesday, July 22, 20206:35 AM(View: 493)
Không biết chữ "lính lác" có từ bao giờ? Có lẽ sau ngày 30 tháng tư bảy lăm. Thời gian đi qua lâu quá, tôi cũng không còn nhớ nổi. Chữ "lính lác" - lính là người gia nhập trong quân đội, lính bắc việt gọi là bộ đội. "Lác" theo tiếng bắc là bệnh hắc lào, theo tiếng miền nam, miền trung, là bị bịnh ngứa nổi lên như đồng tiền. Từ này dùng chỉ những anh lính lội rừng, lội núi, qua truông, qua khe, tháng này qua tháng khác, có lúc không có nước tắm rửa nên bị bịnh "lác". Từ này cũng nói lên với tính cách vui cười là, lính nghèo, lính cực khổ trăm bề, nên lính bị "lác". Tôi dùng từ này với tính cách vui cười, không chê bai hay làm xấu người lính. Chuyện lính thì trăm hình vạn trạng (lính miền nam hay bộ đội miền bắc...). Ý của tôi trong hồi ức này là muốn nói đến lính miền Nam, nơi tôi đã tham gia ở đó hơn bảy năm, từ ngày trình diện nhập ngũ (23-10-1968) đến ngày miền nam tan hàng, quân đội cũng tan theo (30-4-1975). Tôi đi lính ngày 23 tháng 10 năm 1968. Một buổi chiều từ Tam Kỳ chạy