DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,247,741

Vương Trí Nhàn - Tại sao hôm nay chúng ta chậm chạp trong việc nghiên cứu Phan Châu Trinh?

Saturday, March 11, 20174:23 PM(View: 2710)
Vương Trí Nhàn - Tại sao hôm nay chúng ta chậm chạp trong việc nghiên cứu Phan Châu Trinh?

Tại sao hôm nay chúng ta chậm chạp
trong việc nghiên cứu Phan Châu Trinh?


blank
Chí sĩ Phan Châu Trinh

Dù đã nhất trí với nhau trong nhận định rằng Phan Châu Trinh xứng đáng là nhân vật “đinh và đỉnh” của lịch sử hiện đại, nhưng hầu như chúng ta vẫn chưa tìm được câu trả lời tại sao như vậy và nếu thế thì tư tưởng chủ đạo ở Phan là gì, tại sao lại nói rằng có tìm ra câu trả lời này, may ra chúng ta mới tìm ra lối thoát cho dân tộc.
Nhưng trước hết tôi thử tìm hiểu lý do khiến chúng ta khó chấp nhận cụ Phan đến vậy.
MỘT TRONG NHỮNG NHẬN ĐỊNH KHÓ CHỊU NHẤT
Trong tất cả tư tưởng mà Phan đã phát biểu, có thể không phải quan trọng nhất, nhưng gây ấn tượng bậc nhất, theo tôi là cái câu viết trong “Đầu Pháp chính phủ thư” 1906:
“[...] Nước Nam đã lâu nay học thuyết sai lầm, phong tục hư hỏng, không có liêm sỉ, không có kiến thức... Trong một làng một ấp cũng cấu xé lẫn nhau, cùng nòi cùng giống vẫn coi nhau như thù hằn, có dẫu ai có muốn lo toan việc lớn, chưa kể rằng không có chỗ mà nương thân, không có khí giới mà dùng, không có tiền của mà tiêu, giá phỏng Chính phủ cho mượn trăm nghìn khẩu súng, cấp đất vài tỉnh cho ở, không thèm hỏi đến, tha hồ muốn làm gì thì làm, chẳng qua vài năm nếu không báo thù lẫn nhau thì cũng tranh giành địa vị với nhau, nếu không cướp đoạt tiền tài thì cũng giành giật tước vị, tự chém giết nhau đến chết hết mới thôi, quyết không thể sống nổi trong thế giới này, lại còn chống cự ai được nữa”.
Tôi muốn mạnh dạn mà nghĩ rằng cái đoạn văn rất chua này giống như một sự dằn mặt thô bạo. 
Theo nghĩa nghiêm túc nhất, phải nói chúng ta không có gì cả, nói đúng hơn cũng có một vài thứ đấy, nhưng nhiều cái không dùng được. 
Chẳng những ta không có tư tưởng, mà dân ta còn đang sống theo những phong tục hôm qua tuy có tốt đẹp nhưng nay lại là một sự ràng buộc con người vào với quá khứ hoang dại. 
Liêm sỉ là cái tối thiểu làm nên tư cách một cá nhân ta đã không có thì làm sao để nên người. 
Mà kiến thức với tư cách nền tảng của trí tuệ không thì làm sao đi tới tương lai cho được.
Người mình trước thời hiện đại vốn không thích nghĩ, nhất là nghĩ ngược. Cái ý nói trên có đến trong đầu thì họ lại gạt đi cho nhanh.
HAI CÁCH PHẢN ỨNG 
Vào thời Phan viết những dòng trên, những đầu óc ưu tú nhất của đất nước còn đang chăm chăm hy vọng rằng nếu như có được ít súng ống cần thiết thì sẽ lấy ngay lại nước và người dân sẽ biết sống với nhau thuận hòa vui vẻ.
Trong những lời kêu gọi của nhóm các nhà nho yêu nước kiểu cũ, bao gồm cả những người chân thành tưởng mình là theo mới lắm rồi, bao giờ người ta cũng nghe một niềm lạc quan kỳ lạ. 
Những nhận định loại như dẫn trên của cụ Phan hẳn làm cho ai đó cười khẩy.
Giá như thời nay, cái tiếng nói thẳng thắn chân thành ấy sẽ bị coi không những là lạc lõng mà còn là đáng lên án.
Nhưng đầu thế kỷ XX, người Việt còn sáng suốt lắm. Cả những người chủ trương ngược với cụ Tây Hồ như cụ Sào Nam cũng lắng nghe, và trong cả nước nhiều người cảm thấy cùng với thời gian, Tây Hồ không chừng có lý hơn Sào Nam. 
Đám tang cụ Phan năm 1926 là một minh chứng mà tất cả các bộ sử viết về Việt Nam thời hiện đại viết ở trong nước cũng như nước ngoài đều ghi nhận là một sự kiện lớn, trừ các bộ sử được dạy trong nhà trường phổ thông hiện nay.
Sự lạnh lẽo khó chấp nhận Phan của người Việt hôm nay cũng rất dễ hiểu.
Nửa cuối thế kỷ XX chúng ta sống bằng những lý lẽ ngược hẳn với Phan. 
Ta nói với nhau ta có tư tưởng yêu nước nồng nàn và nền văn hóa rực rỡ. Để đánh Pháp, ta đã có vũ khí của người khác. 
Và không cần suy nghĩ gì về quá khứ tương lai, mỗi người hãy lo tiến lên là đủ. 
40 năm nay lòng chúng ta đầy tin tưởng, tin rằng sau khi độc lập, chúng ta sẽ sống một đời sống mà cách miêu tả tốt nhất là mang câu “nếu không báo thù lẫn nhau thì cũng tranh giành địa vị với nhau, nếu không cướp đoạt tiền tài thì cũng giành giật tước vị, tự chém giết nhau đến chết hết mới thôi, quyết không thể sống nổi trong thế giới này” đảo ngược.
Thế cho nên, chúng ta lảng tránh cụ Phan là phải.
Kịp đến khi đời sống hậu chiến người Việt bày ra đầy đủ cái tình trạng thoái hóa của nó, đoạn văn của Phan Châu Trinh vang lên như một lời tiên tri, ĐÚNG ĐẾN TỪNG CHỮ thì vốn sợ sự thật ta lại càng lảng tránh. 
Ta thích tìm hiểu những lời Phan khuyến khích ta tự học duy tân “đổi mới” hơn là những câu những đoạn gợi ý tự nhận thức nghiêm túc như câu dẫn ở trên. 
Kể thêm một chuyện nhỏ. Tôi biết được câu trên là nhờ đọc cuốn sách của Đặng Thai Mai – Văn thơ cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX – bản in lần thứ ba, H. 1974, trong bụng chỉ nghĩ, thời ấy phi cụ Mai ra không ai dám dẫn câu đó ra trên mặt giấy. Cái cách nghiên cứu quá khứ của các nhà nghiên cứu sử học cũng như văn học ở Hà Nội là thế, thấy cái gì ngờ ngợ thì không bao giờ cho mọi người biết, coi như là không có. Gần đây câu nói có được trích dẫn nhiều hơn, nhưng phần nhiều không phải là các tài liệu chính thống như các luận án chẳng hạn.



Vương Trí Nhàn
(từ: DĐTK)





Gặp Gỡ Bạn Văn


Sáng Chủ Nhật ngày 11-3-2017, nhân dịp nhà văn Cung Tích Biền từ VN sang định cư tại Hoa Kỳ được khoảng 3 tháng, nhà thơ Thành Tôn có nhã ý mời vợ chồng anh chị Cung Tích Biền đến nhà chơi. Buổi họp mặt có thêm nhà văn Phạm Phú Minh, Trần Yên Hòa, Trần Văn Nam và Trần Dzoãn Nho (lai rai ba sợi). Sau đây là một số hình ảnh:



THành Tôn 2Từ trái: Trần Dzoãn Nho, Trần Văn Nam, Thành Tôn, chị TT, Trần Yên Hòa, Phạm Phú Minh, Cung Tích Biền

Thành Tôn 3Từ trái: Trần Yên Hòa, Phạm Phú Minh, Cung Tích Biền, Trần Dzoãn Nho.

THành Tôn 1Từ trái: Trần Yên Hòa, Phạm Phú Minh




*



Acacia Pharmacy

 

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. TranPharm. D

(con gái Trần Yên Hòa, gia đình H.O)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

 

scan_pic0035_0-content

 



Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Friday, April 3, 20206:55 AM(View: 64)
Bước vào năm con chuột, tìm đề tài liên quan đến con giáp nầy trong văn chương cho Giai Phẩm Xuân Canh Tý 2020 báo Saigon Nhỏ, mỗi năm tìm đề tài con giáp thích ứng cho giai phẩm hơi khó vì cứ 12 năm lại xoay vần, có nhiều bài viết trong quá khứ nên khó nhất là tránh sự trùng hợp. Năm con chuột, tôi đề cập đến tác phẩm Dịch Hạch (La Peste) của nhà văn Pháp Albert Camus (1913-1960), ấn hành năm 1947, góp phần trong sự nghiệp sáng tác mang đến niềm vinh dự cho Albert Camus với giải Nobel Văn Chương năm 1957. Tác phẩm Của Chuột & Người (Of Mice And Men) của nhà văn Mỹ John Steinbeck (1902-1968) ấn hành năm 1937, Nobel Văn Chương năm 1962 và Ông Năm Chuột (truyện/ký) trên báo Văn năm 1958 của Phan Khôi (1887-1959)… Với con người thì loài vật nầy không được thiện cảm nên khi viết liên quan đến nó mang hình ảnh u ám. Nhà văn Pháp Albert Camus (1913-1960) gốc Algérie (sinh ở Mondovi, tổ tiên là người Tây Ban Nha và Pháp) nên viết về trận dịch xảy ra trên quê hương của ông trong thời
Wednesday, April 1, 20202:43 PM(View: 41)
Các quan chức càng cao cấp giàu có lắm tiền, chẳng may phòng nhất chỉ sinh hai con gái, càng khát khao kiếm thằng chống gậy. Nhưng rất kín đáo. Để còn giữ ghế kiếm ăn. Cơ mà khổ nỗi xưa đàn ông thoải mái thê thiếp phòng nhì phòng ba chả pháp luật nào cấm. Nay chế độ một vợ hai con, nhiều lúc khó khăn gay go phết. Gay thì phải tính. Khó thì phải tìm đường vượt khó, mới xứng đáng là người tiên phong. Luôn tiên phong đi đầu. Các bậc tiền bối đã dạy thế rồi, cứ thế mà theo. Các quan ta nay lại có điều kiện, nghĩ ngay ra kế lập phòng nhì, tại thành phố, khỏi đi đâu xa cho mệt. Bởi thực ra thành phố giờ phát triển mở rộng mênh mông với hàng chục triệu dân, nhà cửa san sát như rừng, ngoài đường xe pháo như nêm cối. Ra ngoài phút mốt là mất hút con mẹ hàng lươn, giời tìm. Nên cứ ngay trong thành phố cho tiện. Chỉ là cách xa nhau ra, lập đủ khoảng cách an toàn giữa phòng nhất với phòng nhì ấy. Cứ luật đăng đối Đông - Tây, Nam - Bắc mà duyệt. Đấy là nghị quyết truyền miệng của các quan, nhưng
Monday, March 30, 20209:33 AM(View: 108)
(h. TMH) Sau vụ “Nhân Văn giai phẩm” (1955-1957), Phùng Quán (1932-1995) bị đuổi khỏi quân đội, đuổi khỏi Hội Nhà Văn, bị kiểm điểm quy tội đại phản động vì dám viết bài thơ “Lời mẹ dặn” in trên báo “Nhân Văn” năm 1956 và bài thơ “Chống tham ô lãng phí” viết năm 1957, cũng in trên báo “Nhân Văn”; cả gan dám quần tam tụ ngũ với bọn “đại phản động, đám chống đảng dòi bọ xấu xa, đám hút xách, đĩ điếm gián điệp cho Mỹ Diệm” (lời thóa mạ của báo “Nhân Dân”) gồm: Phan Khôi, Văn Cao, Nguyễn Hữu Đang, Thụy An, Trần Dần, Lê Đạt, Hoàng Cầm, Phùng Quán, Trần Đức Thảo…Khi bị đuổi ra khỏi ngôi nhà số 4 Lý Nam Đế, trụ sở của tạp chí “Văn nghệ quân đội” bây giờ, Phùng Quán đến ngồi bên một gốc cây ở đường Phùng Hưng hai tiếng đồng hồ. Ông không biết về đâu, ngủ đâu, ăn ở đâu vì không có gia đình bà con họ hàng. Phùng Quán bơ vơ, lẩm bẩm: chỉ còn nước đi ăn mày… Chú ruột Phùng Quán (tên hoạt động cách mạng là Nguyễn Vạn) đang là cán bộ cao cấp ở ngay Hà Nội đã từ ông vì tội chống đảng “nhân văn
Saturday, March 28, 202010:33 AM(View: 66)
Chiếc Toyota tay lái phải lượn sát hè, dừng lại rất êm. Máy vẫn nổ. Một người mở cửa bước ra. Mũ phớt, áo pôđơđanh lửng đến đùi, mặt tròn, da căng, miệng cười rất tươi. Người ấy giơ mũ chào hắn. Hắn biết ngay đấy là Đàm. Đúng, đấy chỉ có thể là vẻ mặt, là dáng người tự tin, thành đạt, là nụ cười rạng rỡ của các “sếp”. Cửa hàng ghế sau bật mở. Hắn bước lên. Đàm ngồi ghế trên, cạnh lái xe, “ghế thủ trưởng”. Ngồi cạnh hắn ở ghế sau, như Đàm giới thiệu là ông trưởng phòng tổ chức của Đàm. Xe hiện đại, đệm nhung màu huyết dụ, lún người. Những đèn xanh, những kim đồng hồ đưa đi đưa lại trên bảng phía trước. Những bao thuốc lá “ba số” vứt cẩu thả trên xe. Tự nhiên hắn cảm thấy mình là người quyền quý. Ông trưởng phòng tổ chức mời hắn hút thuốc và một cách kính trọng đưa cho hắn cái bật lửa manhêtô xinh đẹp như một đồ trang sức. Đàm đã giới thiệu hắn là bạn. Là bạn của giám đốc, hắn xứng đáng được hưởng như vậy. Hắn làm ra vẻ thân mật với Đàm. Thân mật và thông thạo: - Cái xe
Tuesday, March 24, 20208:31 AM(View: 92)
Trời Sydney mưa như thác đổ. Miên gọi điện thoại cho tôi, nói, “thằng” mô mà đòi trời không mưa anh cũng lạy trời mưa là em bắn bể đầu liền. Tôi phì cười. Nhưng chắc Miên không nghe tiếng tôi cười. Mưa ngoài khung cửa rộng mở át mọi thanh âm chung quanh tôi. Miên lặp lại phía bên kia đầu dây, em nói thiệt, trời như ri mà còn cầu trời mưa, không điên thì cũng khùng, không bắn không được. Và Miên chặc lưỡi, mưa chi mà mưa lạ mưa lùng, mưa kiểu ni, em không có nhà chừng hai tuần chắc cây khế của em chết quá. Tôi để cho Miên thở than. Cây khế Miên khuân từ tiểu bang này qua tiểu bang khác, cưng như cưng con. Lúc tôi mới về lại miền nam bán cầu, gặp nhau chưa kịp hết mừng, Miên đã khoe em có trồng cây khế, mai mốt chị tới nhà em cho coi. Vừa từ vùng trời lạnh lẽo Âu Châu qui cố hương, nghe nói đến cây khế, tôi thích quá, hớn hở theo Miên tới nhà xem. Sau thấy Miên cực khổ, tẩn mẩn như nuôi bịnh, tôi la làng. Tôi bảo: - Ngoài Cabramatta bán một ký khế mười hai đồng, tau đi mua