DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
1,775,700

Những bài thơ cuối đời của Thu Bồn - Phan Đắc Lữ

19 Tháng Sáu 20177:20 CH(Xem: 1001)
Những bài thơ cuối đời của Thu Bồn - Phan Đắc Lữ
Những bài thơ cuối đời của Thu Bồn


Image result for nhà thơ thu bồn
thu bồn
 
 
Nhịp cầu cong và con đường
thẳng
Một đời anh đi mãi chẳng về
đâu
 Hai câu thơ trên trong bài thơ Tạm biệt Huế được Thu Bồn sáng tác năm 1980, in trong tập “Trăm bài thơ tình nhờ em đặt tên” nghe có vẻ mâu thuẫn với cuộc đời và thơ anh.
Cuộc đời và thơ của một người lính từng xông pha trong khói lửa chiến tranh.
Nhưng nếu ai đã từng gần gũi, tâm sự với Thu Bồn và được đọc những bài thơ anh
sáng tác trong những năm sau cùng sẽ cảm nhận được hai câu thơ trên là một dự cảm linh nghiệm đầy hoài nghi và trăn trở của đời anh những năm cuối cùng.

 Sau khi lên Tây Nguyên bị đột quỵ trở về, sức khỏe của anh không còn như xưa nữa.
Quanh quẩn vào ra trong ngôi nhà ở suối Lồ Ồ, không còn được tung hoành đó đây, làm cho anh phiền muộn. Thời gian này anh sáng tác ít, nhưng lúc nào anh cũng tâm niệm là phải làm một cái gì đó “để đời”, một tác phẩm văn học vượt lên
trên những cái đã có, khác những cái đã có… Nhưng “lực bất tòng tâm”.
Có lẽ, trong thâm tâm, anh cảm nhận được những cái đã có của anh chỉ là những sản phẩm phuc vụ nhất thời, sau chẳng ai còn nhớ và đọc nữa.
Những bài thơ anh viết trong ba năm trên giường bệnh, theo tôi, đó là những bài thơ có thể “để đời” trong lòng người đọc lâu dài. Những bài thơ đó anh viết theo một phong cách khác trước: tứ thơ mới lạ, ý thơ dồi dào cảm xúc, lời thơ cô đọng, ít ngôn từ, không có hình ảnh chiến tranh, bom đạn, hận thù…
 Khi nhận ra mình không thể chiến thắng với định mệnh, quỹ thời gian không còn được bao lâu nữa, trong bài thơ Tự bạch anh thốt lên một cách buồn thương:
 “tôi đâu còn thời gian để giận hờn buồn
tủi
  trái tim
này còn lại chút yêu thương

Tâm hồn anh giằng co giữa quá khứ và hiện tại, giữa hư và thực, anh “đánh đu cùng dâu bể”. Những điều gì chưa hài lòng ở cuộc đời này anh đổ lỗi cho thượng đế:
 “Thượng đế của tôi ơi
  Người khó tính nơi
này
 Người dễ tính nơi
kia
       (Tự
bạch
)

Có thể đó là tính ẩn dụ trong thơ anh. Tính ẩn dụ trong thi ca cũng thuộc phạm trù của triết học. Tính triết học trong thi ca làm cho thi ca thêm sâu sắc ấn tượng. Khi bước đến gần bờ hư vô anh mới nhận ra những điều không thuận thảo trong quá khứ của đời mình:
  “Đời là
thơ
     Thơ là đời
       Nhưng có
khóa
   Bạn bè ơi hãy mở cánh tôi
bay”
       (Tự
bạch
)

 Ít có nhà thơ nào làm cả trăm bài thơ tình tặng vợ và nhờ vợ đặt tên cho những bài thơ tình nồng nàng yêu thương đó và cũng ít có nhà thơ nào ở vào tuổi “cổ lai hy” làm thơ tình mượt mà, lãng mạn đến thể.
Bài thơ Hát đi em anh viết tặng Lý Bạch Huệ, khi chị đi biểu diễn dân ca bên Úc đằm thắm mà nồng nàn:
  “Căn phòng mình hồng
lên
  Khi em ngồi trang điểm
   Ngoài kia sân khấu sáng
bừng
  Màng đã mở rồi em
       Khúc đàn
bầu réo rắt
  Điệu dân ca em nhóm lửa phía chân
trời”
      (Hát đi em)

 Ý thơ rất mới lạ, tân kỳ, pha một chút siêu thực:
  “anh gói
vần điệu câu thơ như gói bánh
  Vo vầng trăng cho trong suốt những ngôn
từ

Trong bài thơ, anh cảm nhận về chiến tranh qua môt lăng kính khác, một quan điểm có tính nhân văn hơn:
  “Bên kia địa
cầu em hát
  Anh nghe đại dương sóng
lặng
  Điệu đân ca – sứ giả màu
xanh
  Hát nưã đi em xóa hết chiến
tranh
      (Hát đi
em
)

 Ai cũng biết anh thiệt thòi về đường con cái: Hai người con trai với đời vợ trước sinh ra trong chiến tranh, bị ảnh hưởng chất độc da cam, một người đã mất, một người còn sống nhưng không đủ lớn khôn. Đó là điều
bất hạnh lớn nhất trong đờì anh:
  “Mười sáu
trăng tròn lẻ
   Có sớm quá không
con
  Chất độc da cam
  Ba chôn sâu trong lòng
đất
  Kỷ niệm đau buồn cuộc chiến đấu của
ba

Vì thế, anh rất yêu trẻ. Tình yêu thương ấy anh dồn hết cho đứa cháu ngoại (con của con gái Lý Bạch Huệ), Hãy lắng nghe hai ông cháu thủ thỉ với nhau:
 
  “Chiều nay
bếp nhà mình không đỏ lửa
   Nồi cơm không
cười
       Hoa cải lửa thôi
bay
   Ngoại nhớ lắm ngọn mồng tơi
xanh mướt
   Rau cần rễ trắng như râu ông già
tuyết
   Dền đỏ, dền xanh thơm phức bát
riêu cua

Bà ngoại đi vắng. Hai ông cháu ở nhà cùng chờ: ông chờ vợ, cháu chờ bà:
                   “Cuốc gọi bờ ao
                   Cháu
đứng chờ
                  
ngoại chưa về đâu
            Sương mờ như khói
                   Tội
nghiệp cháu tôi
                                        Cứ khuỳnh chân tựa
cửa
                   Để
cây si trước nhà râu đỏ… lửa hoàng hôn
                                      (Chiều
nay bếp nhà mình không đỏ lửa
)

Là một nhà thơ, một người lính, thời trai trẻ từng dọc ngang sông hồ, lúc về già ốm đau cảm thấy cô đơn, anh luôn luôn hướng tâm hồn mình quay về quá khứ với những hoài niệm về thời tuổi trẻ, về bạn bè đồng chí, Trịnh Công Sơn mất, anh thương tiếc vô cùng:
                   “Trịnh Công Sơn ơi chiều nay tôi
đến
                   Thiên
kỷ đã giao thừa
                   Cuộc
du ca đã đến hồi kết thúc
                   Ngày
tiễn đưa Sơn có triệu bông hồng
(Bông hồng lặng lẽ)

          Nghe tin nhà thơ Bế Kiến Quốc qua
đời, anh tiễn bạn:
                   “Chúng ta đi cùng trời chiến
đấu
                   Lại về cuối đất tiễn
đưa
                   Dịp may nhớ lại trận Kỳ
Cùng
                   Biên giới đỏ như màu hoa
gạo
                   Đồng Đăng ngày ấy hóa Kỳ
Lừa
                   Tạ
“đụng chén” thịt trâu chết vì trái phá
                   Hai chú lính nông dân nghèo chí tử
đánh nhau
(Sông Thương)
 
Nhà thơ có những phút xuất thần để viết nên những câu thơ tài hoa. Bài thơ Ông già và biển viết tặng Hồ Nghinh tứ thơ mới lạ, ý thơ độc đáo nhưng ngôn ngữ rất bình dị và trong sáng. Bài thơ như một ánh chớp lóa sáng lên trong đời thơ
anh.
                   “Có một ông già ngồi múc nước Tiên
Sa
                   Đổ
vào thau chậu
                   Rồi sớm mai ông
tắm
                   Sóng nước tự mình tạo
ra
                   Lũ trẻ đi ngang qua hồn nhiên cười
giỡn
                   Chúng có biết đâu núi Chúa ngắm Sơn
Trà
          Hay:
                   “Xưa ông lái thuyền giờ ông lái
sóng
                   Hai tay ghìm bờ cho bến bãi đừng
trôi
                                               
(Ông già và biển)

Còn một bài thơ nữa – bài thơ anh viết mà chưa kịp đặt tên, chỉ trước ngày anh mất độ mười hôm. Đó là khi anh biết chắc chắn rằng con đường trần ai của đời anh đã khép lại để bước sang cõi hư vô. Bài thơ như một lời trăng trối với vợ con, bạn
bè nhân thế. Một lời giãi bày đượm chất hiện sinh. Tôi không đủ lời để bình luận, chỉ xin chép nguyên văn ra đây để bạn đọc thưởng thức, chiêm nghiệm và cảm nhận rằng: hai câu thơ trong bài Tạm biệt Huế mà tôi đã nêu ở đầu bài này, làm cách nhau 23 năm, có phải là lời dự cảm buồn của một đời thơ tài hoa mà cũng nhiều hoài nghi, trăn
trở:
Bài thơ chưa đăt tên:
                  
                    Về
đi em chợ chiều sắp vãn
                   Nhớ mua cho anh một gói nhân
tình
                   Non nước cách xa, bạn bè lận
đận
                   Anh nằm đây trò chuyện với riêng
mình
                   Dông bão đầy trời và chớp
giật
                   Cứ vào đây soi sáng “cuộc trường
chinh”
                   Em thân yêu thời gian còn đuổi
kịp
                   Nếu không trọn đời cũng xin trọn
kiếp
                   Làm sao mai thắp nến tiếp bình
minh.

(Bài thơ chưa đặt tên, viết ngày
1-6-2003)

Những bài thơ cuối đời của Thu Bồn có thể xem như một bước ngoặt trong đời thơ anh.
Một di cảo thơ anh để lại cho mai sau. Ta có thể nói mà không sợ ngoa rằng: Thu Bồn là một trong những nhà thơ lớn của nền thi ca đương đại của Việt Nam.

Kỷ niệm 10 năm ngày mất của
Nhà thơ THU BỒN
Phan Đắc Lữ
(từ: VV)

17/6/2003 – 17/6/2013
                                                           

Ông già và biển
 
(Kính tặng đồng chí Hồ Nghinh)
 
Có một ông già ngồi múc nước Tiên
Sa
Đổ vào thau chậu
Rồi sớm mai ông tắm
Sóng nước tự mình tạo ra
Lũ trẻ đi ngang qua hồn nhiên cười
giỡn
Chúng có biết đâu núi Chúa ngắm Sơn
Trà
 
Xưa đỉnh Ô Rây vun trồng mơ
ước
Có một ngày về gội tắm nước Trường
Giang
 
Nay sông đã cạn rồi
Còn lại biển
Sóng bao dung nhưng trò đời ai
biết?!
Lỡ bước sầy chân là biển nuốt phăng
đời
Xưa ông lái thuyền giờ ông lái
sóng
Hai tay ghìm bờ cho bến bãi đừng
trôi
                            
4-2003
Thu Bồn
                   “Nhan
đề bài thơ này do nhà thơ Thu Bồn nói
                   miệng tại bệnh viện Nguyễn Trãi
trước khi hôn mê”
 
 Chiều nay  Nhà
mình không đỏ lửa
(tặng cháu ngoại)
 
Chiều nay bếp nhà mình không đỏ
lửa
   Nồi cơm không
cười
       Hoa cải lửa thôi
bay
   Ngoại nhớ lắm ngọn mồng tơi
xanh mướt
   Rau cần rể trắng như râu ông
già tuyết
  Dền đỏ,
dền xanh thơm phức bác riêu cua
                   Gà gáy
thức
                             Báo hiệu ngày tần
tảo
                                      Ngoại dậy
sớm
                                                Nhen từng con chữ
                                                          Để nuôi
thơ
                   Những lời thơ như bữa cơm tiền
sử
                   Có cả rau mơ rau đắng rau
chua
                   Lời thơ ngoại sực mùi dân
                   Làm sao cháu
hiểu
                             Loại rau cải trời Ngoại nặng nợ với
đất đai
                   Cuốc gọi bờ
ao
                                      Sương mờ như
khói
                   Cháu đứng
chờ
                                      Bà ngoại chưa về
đâu
                   Tội nghiệp cháu
tôi
                                      Cứ khuỳnh chân tựa
cửa
                   Để cây si trước nhà râu đỏ…lửa
hoàng hôn
                                     
Suối Lồ Ô
1-2003
Thu Bồn

Hát đi em
          (Tặng vợ đi hát dân ca bên Úc)
 
Căn phòng mình hồng lên
Khi em ngồi trang điểm
Ngoài kia sân khấu sáng bừng
Màn đã mở rồi em
            Khúc đàn bầu réo
rắt
Điệu dân ca em nhóm lửa phía chân
trời…
Anh gói vần điệu câu thơ như gói
bánh
Vo vầng trăng cho trong suốt những ngôn
từ
Ký ức quê hương bập bùng lửa
đỏ
Trái đất này hoang vắng
                   Anh ngồi đếm sao
rơi
Bên kia địa cầu em hát
Anh nghe đại dương sóng lặng
Làn điệu dân ca – Sứ giả màu
xanh
Hát nữa đi em xóa hết chiến
tranh
 
Trái đất hồng lên
ấm như căn phòng em ngồi trang
điểm
                  
Suối Lồ Ô
1-2003
Thu Bồn
 
Tự bạch
 
Nhìn qua kẽ hở thi ca
Ngoài kia chợ trời xanh đẹp
quá
Đôi lúc muốn ra chơi
Nhưng sợ nghẽn lối về
 
Thượng đế của tôi ơi
Người khó tính nơi này
Người dễ chịu nơi kia
Thơ hãy nhớ đây là trần thế
Sổ tiết kiệm ta còn gửi chốn thiên
đường
Tôi đâu còn thời gian để giận hờn buồn
tủi
Trái tim này còn lại chút yêu
thương
                   Đời là
thơ
                             Thơ là
đời
                                      Nhưng có
khóa
                   Bạn bè ơi hãy mở cánh tôi bay….
Suối Lồ Ô 1-2003
Thu Bồn






*



Acacia Pharmacy

 

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. TranPharm. D

(con gái Trần Yên Hòa, gia đình H.O)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

 

scan_pic0035_0-content



Mua bán nhà


- Quí vị ở VN mới sang định cư ở Nam California.
- Quí vị ở các tiểu bang xa muốn về sống ở Nam California nắng ấm.
Muốn mua một căn nhà hợp với túi tiền và điều kiện của mình.

Xin gọi ngay cho:
Marvin Trần

(714) 768-8810

Quí vị sẽ được hướng dẫn và giúp đỡ tận tình
Quí vị sẽ có được căn nhà vừa ý


scan_pic0296-content





Phòng Khám Nha Khoa


Dream Dental Place


Hoàng Anh D.D.S


Làm mọi dịch vụ về Răng

Tận tâm, Vui vẻ, Kỹ lưỡng, Uy tín
Nhận Medicare, Medical, Obamacare, Bảo hiểm các loại
Gọi ngay:

Hoàng Anh


(714) 724-5699


scan_pic0035-content

hoang_anh_1_0-content








Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
20 Tháng Tám 20188:25 SA(Xem: 92)
Nhà thơ Nguyễn Đức Sơn tức Sơn núi, Sao Trên Rừng, năm nay 81 tuổi sức khỏe rất yếu. Hiện vẫn còn ở núi rừng Phương Bối.
05 Tháng Tám 20187:08 CH(Xem: 322)
Nhà văn Lê Văn Thiện qua đời ngày 30.7.2018 tại quê nhà, thôn Tân Dân
31 Tháng Bảy 20187:24 CH(Xem: 209)
Từng trang trong tiểu thuyết “Có Một Thời Nhân Chứng” khi lật qua trước mắt tôi, y hệt như tấm gương chiếu rọi về một thời kỳ nửa thế kỷ trước;
30 Tháng Bảy 201811:16 SA(Xem: 194)
Thơ Nguyễn Viện tất cả mọi thời kỳ… rất kinh và rong kinh. Xàm đến rất xàm.
27 Tháng Bảy 20188:30 SA(Xem: 599)
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông học tập cải tạo ở miền Bắc rồi cùng với gia đình định cư tại Hoa Kỳ. Ông vừa từ trần vào ngày 22.7.2018 tại Nam California.