DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
1,869,703

Trần Doãn Nho - “Tiểu luận (của/về) Phùng Nguyễn”

13 Tháng Mười Một 201811:19 SA(Xem: 152)
Trần Doãn Nho - “Tiểu luận (của/về) Phùng Nguyễn”
“Tiểu luận (của/về) Phùng Nguyễn”

 

clip_image002

Nhà văn Phùng Nguyễn
(Hình TDN 2013)




Ba năm sau khi nhà văn Phùng Nguyễn qua đời (11/2015), Tạp Chí Da Màu vừa cho xuất bản một tác phẩm mới của anh, “Tiểu luận (của/về) Phùng Nguyễn”. Với những bài tiểu luận bàn về nhiều đề tài khác nhau vừa văn học vừa chính trị và vừa xã hội, thay vì là “nhà văn”, tác phẩm cho chúng ta thấy một Phùng Nguyễn khác, một “nhà chính luận” sắc sảo. Tập tiểu luận được chia làm hai phần: phần I là những tiểu luận “do Phùng Nguyễn viết”, chiếm 2/3 cuốn sách và phần II là những tiểu luận “viết về văn chương Phùng Nguyễn” của một số các cây bút hải ngoại. Ngoài ra, còn có phần cuối sách, ghi lại những đoạn ngắn trích từ các bài viết của các nhà văn, nhà thơ, nhà biên khảo và bằng hữu tưởng niệm Phùng Nguyễn sau cái chết đột ngột của anh.

Phần Một: gồm 17 tiểu luận, hầu hết đều đã được đăng tải trên Da Màu, tờ tạp chí mạng mà Phùng Nguyễn là một trong những người sáng lập và điều hành chính cho đến lúc qua đời. Bằng một giọng văn sắc bén, anh phân tích, nhận định và đặc biệt, tranh cãi về nhiều đề tài khác nhau, xuất phát từ những sự kiện văn học hay sự kiện xã hội nóng hổi đang diễn ra ở bên ngoài hay trong báo chí, từ cuộc cách mạng sách điện tử (ebooks) cho đến văn học Miền Nam và văn học Hải Ngoại, từ thơ cho đến văn và chuyện dịch thuât, từ những khuôn mặt nổi tiếng như Trịnh Công Sơn, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Võ Phiến cho đến cuộc triển lãm do Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VALAA) tổ chức ở quận Cam, vân vân. Ở đề tài nào, Phùng Nguyễn cũng chứng tỏ anh là một cây bút lý luận chuyên nghiệp, với một cái nhìn khách quan, khi bênh vực cũng như khi phê phán một quan điểm hay một thái độ nào đó. Tuy luôn luôn đứng trên lập trường của một người ủng hộ chế độ VNCH (mà anh đã từng phục vụ) và trên lập trường của một nhà văn hải ngoại, nhưng phải nói là anh rất sòng phẳng khi trưng dẫn các tài liệu và sự kiện để chứng minh cho các luận điểm của mình, dù là ở phía “địch” hay phía “ta”. Khi viết những bài này, rõ ràng là “nhà chính luận” Phùng Nguyễn đã hoàn toàn tạm gác “nhà văn” Phùng Nguyễn sang một bên, để luôn giữ “tay gõ” của mình không bị những cảm xúc đời thường chi phối.

Đề cập đến sức sống của văn học miền Nam sau ngày Cộng Sản chiến thắng, anh viết:

“…nhà cầm quyền Cộng sản đã không hoàn toàn thành công trong ý đồ ngăn chặn sự lan tỏa của văn hóa miền Nam, đặc biệt là âm nhạc và văn chương. Việc “những cuốn tiểu thuyết, những tập thơ mang nội dung phản động hoặc đồi trụy vẫn được chuyền tay nhau, không những ở các tỉnh miền Nam mà ngay cả ở một số thành phố miền Bắc” cho thấy trong số chiến lợi phẩm mang về từ miền Nam trong những ngày tháng đầu tiên sau chiến tranh không chỉ có đài, đồng hồ không người lái, và xe đạp mà còn có một món hàng quý hiếm khác, đó là những tác phẩm của nền văn chương đa dạng và dựa trên nền tảng tự do sáng tạo của miền Nam. Tôi tin chắc các độc giả hiếm hoi và may mắn ở phía Bắc đã nhanh chóng làm một cuộc so sánh văn chương giữa hai miền dựa trên những trải nghiệm mới mẻ họ có được sau khi đọc một số tác phẩm của các ngòi bút miền Nam. Điều đáng tiếc là họ phải đọc trong lén lút, và nhận định của họ có nhiều phần đã được giữ lại cho chính mình!

Ở miền Nam, sau khi các khu chợ trời mọc ra trên vỉa hè các con đường nằm gần trung tâm Sài gòn như Tôn Thất Thuyết, Huỳnh Thúc Kháng,v.v.. một thời gian, các sách báo bị cấm đoán của miền Nam bắt đầu xuất hiện trở lại một cách rải rác dưới dạng ngụy trang. Nằm khép nép bên dưới các tạp chí tiếng Anh tiếng Pháp vô hại có khi là một tập truyện xuất bản trước tháng 4/75, quăn queo, bìa trước bìa sau bị lột sạch. Nhưng bất kể hình dạng thảm hại của nó, một tác phẩm được tìm đọc là một tác phẩm còn sống.”

(Văn Học Miền Nam 1954-1975: đường về gian nan)


Phần Hai: gồm có những nhận định và phân tích về văn chương Phùng Nguyễn của sáu cây bút hải ngoại: Đinh Từ Bích Thúy, Đặng Thơ Thơ, Nguyễn Vy Khanh, Bùi Vĩnh Phúc, Trần Hữu Thục và Khánh Phương. Xin dẫn sau đây một vài trích đoạn từ các bài viết nói trên để độc giả có thể có một cái nhìn khái quát về sự nghiệp của anh:

– “Nói chung, dù băt đầu sự nghiệp văn chương khá muộn, nhưng so với một số cây bút khác cùng độ tuổi, cách viết của Phùng Nguyễn khá tân kỳ và sắc sảo.” (Trần Hữu Thục)

– “Trong những truyện ngắn của anh, Phùng Nguyễn đã cho thấy những khát vọng, những tìm về và những khắc khoải của mình trước cuộc đời đang mở ra trước mắt, cùng với những kỷ niệm, những vết cắt, những chấn động của những vết thương vẫn còn đang mở miệng. Tất cả những khổ đau day dứt đó đưa đến những câu hỏi dầy đặc về đời sống, về ý nghĩa của nó, về hy vọng, về niềm tin. Từ những ưu tư khắc khoải ấy, Phùng có nhiều khi tìm về với kỷ niệm, qua một số truyện ngắn pha dạng hồi ức của anh.” (Bùi Vĩnh Phúc)

– “Ngoại trừ một số truyện ngắn mà người đọc nhận thấy được viết cũng với chủ đề và cấu tứ tương tự nhưng có lẽ hơi thiếu lửa, các truyện ngắn của Phùng Nguyễn cho thấy bút lực mạnh mẽ trong việc khai phá những góc nhìn vào tâm tưởng và các vấn đề bản thể của con người, từ mỗi “bài tập” nhỏ cho đến những công trình của tâm huyết và sáng tạo nghệ thuật.” (Khánh Phương)

– “Tôi nghĩ Phùng Nguyễn khó khăn với chính anh, và những đồng nghiệp viết văn của anh, vì anh tôn trọng trách nhiệm sáng tạo, độc lập và quân bình của nhà văn. Trách nhiệm này chính là “đạo luật vàng” của một người viết. Cho dù anh có thể chỉ trích những hành động lạm dụng trách nhiệm của người khác, anh luôn luôn tôn trọng quyền tự do phát biểu của họ.” (Đinh Từ Bích Thúy)

– “…với Phùng Nguyễn, siêu hư cấu (metafiction) là một thể loại có khả năng giúp anh thương lượng với đời sống, và với văn chương, cùng lúc. Đây là một giả định và tôi sẽ tìm cách chứng minh trong bài viết này. Trước tiên, viết là cách giúp Phùng Nguyễn giữ thăng bằng với đời sống, như anh đã giải thích lý do tìm đến chuyện viết: “Ở vào một thời điểm không lấy gì làm vui vẻ trong đời sống của mình, tôi cho rằng mình cần phải làm một điều gì đó, bất cứ điều gì, bên cạnh chuyện sinh nhai nhàm chán mà tôi vẫn phải làm hàng ngày.”  Kế đó, siêu hư cấu là công cụ hữu hiệu để giữ anh thăng bằng với những giấc mơ.(…) Phùng Nguyễn luôn băn khoăn về vai trò người viết, về sự có mặt của tác giả trong tác phẩm, về một nhân vật viết văn, một tình huống mang tính nguỵ tạo, hoặc truyện trong truyện, truyện về truyện, truyện mang trong nó hai luồng tự sự khác nhau.” (Đặng Thơ Thơ)

Phần cuối cùng: gồm 34 trích đoạn của các bạn văn trong và ngoài nước. Xin được trích ra đây một đoạn thơ ngắn tiêu biểu của một nhà văn trong nước, Nguyễn Đạt, gửi ra tưởng niệm Phùng Nguyễn:

Tôi còn đây. Trong xà-lim-quê-hương
Tưởng niệm anh. Thắp một nén nhang
Là thắp cho tôi. Thắp cho tất cả
Điêu linh thấm đẫm đã vô vàn.

Nhà văn Phùng Nguyễn sinh năm 1950 ở Quảng Nam. Định cư ở Hoa Kỳ từ tháng 5 năm 1984, tốt nghiệp Cử Nhân Quản Trị Kinh Doanh và Tin Học và Thạc sĩ Quản Trị Kinh Doanh (MBA) tại California State University. Các sáng tác văn học và tiểu luận của anh xuất hiện trong các tạp chí giấy hải ngoại như Văn, Văn Học, Hợp Lưu, Việt, Thế Kỷ 21 và các tạp chí mạng như Talawas, Tiền Vệ, Da Màu. Anh là chủ bút tạp chí Hợp Lưu (2002-2003) và là đồng sáng lập tạp chí văn chương mạng Da Màu (tháng 8 năm 2006) cùng với nhà văn Đặng Thơ Thơ & nhà thơ Đỗ Lê Anhdao. Ngoài ra, anh cũng là người sáng lập và xây dựng “Thư viện Kệ Sách eBook” tháng 5, 2008. Trong mấy tháng cuối đời, anh phụ trách “Blog Phùng Nguyễn: Rừng và Cây” trên Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) chương trình tiếng Việt. Đã xuất bản hai tập truyện ngắn, Tháp Ký Ức (1988) và Đêm Oakland Và Những Truyện Khác (2001).




Trần Doãn Nho
(từ: da mau.org)



*

Mời tìm đọc:

Hơn Năm Mươi Lăm Năm Thơ Trần Yên Hòa
Click vào:

(từ: Sấp Ngửa)

Amazon Mẫu Hệ



*


Quảng Cáo


Acacia Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. TranPharm. D

(con gái Trần Yên Hòa)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

 

scan_pic0035_0-content

 

 3 con gai TYH3 con gái của TYH, từ trái, Trần Yên Đông Nghi , Trần Yên Thư và Trần Yên Quế Chi, (Ô Mai - Cindy Y. Trần) áo trắng




Hòa 70
TYH và ba cô con gái tại Acacia Pharmacy









Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Mười Hai 20184:54 CH(Xem: 39)
Ngàn Cánh Hạc là một trong ba tác phẩm của Kawabata được giải thưởng Văn Chương Nobel năm 1968. Xứ Tuyết (Yukigun – Snow Country, 1937), Ngàn Cánh Hạc (Sembazuru - Thousand Cranes, 1949). Cố Đô (Kyoto – The Old Capital, 1962). Tiến Sĩ Tuyên dương của Viện Hàn lâm Thụy Điển tuyên dương nhà văn Kawabata Yasunari: “… Kawabata được đặc biệt ca ngợi như một nhà tâm lý phụ nữ thật tinh tế. Ông đã chứng tỏ sự điêu luyện bậc thầy của mình ở lĩnh vực này trong hai tiểu thuyết ngắn là Xứ Tuyết và Ngàn Cánh Hạc… … Tác phẩm gần đây nhất của Kawabata cũng là tiểu thuyết đặc sắc nhất của ông, Cố Đô, được hoàn tất cách đây sáu năm (1962-1968) và đã được dịch ra tiếng Thụy Điển… … Với tư cách nhà văn, ông truyền đạt một sự am hiểu văn hóa, đạo đức, mỹ học bằng một nghệ thuật
14 Tháng Mười Hai 201811:16 SA(Xem: 40)
Càng đi gần tới giai đoạn tường trình về điều tra của Công Tố Viên Robert Mueller (với đặc nhiệm điều tra liên hệ Trump-Putin trong tranh cử tổng thống 2016) càng thêm những tấn công tới tấp và trực tiếp vào các công tố viên trong Văn Phòng Công Tố Viên (SCO) từ Bạch Ốc và đồng minh bên ngoài—kể cả đe dọa đóng cửa SCO, và nỗ lực dùng tiền mua một số phụ nữ “tố cáo” ông Mueller đang được FBI điều tra. Có thể nói đã tới thời điểm hoàn tất tường trình, hoặc nhánh Tư Pháp (các tòa án liên bang) thấy cần phải xác định quyền giám sát trên nhánh Hành Pháp (chính quyền) nên SCO đưa ra một loạt những văn thư và tài liệu chứng minh đến các tòa án đang xét xử những nhân vật thân cận nhất với ứng viên và Tổng Thống Trump. Đây là thủ tục thông thường với công tố viên liệt kê bằng chứng buộc tội, cùng các khuyến cáo về tuyên án dựa trên mức độ và thiện chí hợp tác của các bị cáo. Công bố của SCO cho biết ứng viên tổng thống Trump “đã cho phép/authorized” Cohen thu xếp gập gỡ giữa mình và TT
09 Tháng Mười Hai 20187:27 CH(Xem: 125)
Ngay tự đầu thập niên 1970, tiếng thơ Phạm Cao Hoàng xuất hiện trên nhiều tạp chí văn học ở miền Nam, như Văn, Văn Học, Bách Khoa, Vấn Đề… đã tạo được sự chú ý đặc biệt từ văn giới. Với hai thi phẩm xuất bản lần lượt các năm 1972, là “Đời Như Một Khúc Nhạc Buồn,” rồi “Tạ Ơn Những Giọt Sương” năm 1974, tên tuổi Phạm Cao Hoàng trở thành một trong những thi sĩ được đông đảo độc giả thời đó, yêu thích. Không chạy theo xu hướng thời thượng ở thời điểm kể trên; thí dụ xu hướng chống chiến tranh, hay khuynh hướng mang “buồn nôn” (ảnh hưởng triết lý hiện sinh của Jean Paul Sartre) vào văn chương. Ông cũng không cho thấy có chút ý hướng biểu diễn chữ, nghĩa một cách khinh bạc (trong khi đời thường mưu cầu chức tước), với những ý niệm triết lý xào nấu, mang đầy tính khoe khoang… “đe dọa!” Họ Phạm lặng lẽ đem mình ra khỏi trào lưu, xốc nổi thời thế. Ông tự tin, thanh thản với những đường bay thi ca bình thường mà sâu sắc, giản dị mà cảm động, qua những chủ đề, tưởng như tầm thường mà,
06 Tháng Mười Hai 20186:42 CH(Xem: 202)
Tôi gặp nhà văn Thụy Vũ lần đầu tại nhà riêng của nhà thơ Ý Nhi nhân một dịp bà ghé qua Sài Gòn. Cuộc gặp mặt có nhiều người tham dự, có đồng nghiệp và có cả người là học trò của bà trước kia. Hôm ấy, khoảng tháng 9 năm 2017, bà nói nhiều chuyện, từ chuyện viết lách cho đến những giai thoại trong giới văn chương trước 1975 rồi dẫn đến cả những kỷ niệm đời sống riêng tư. Bà nói chuyện vui vẻ, hóm hỉnh cho dù trong tất cả những điều bà kể đều có bóng dáng những nỗi thất vọng, buồn bã, bất lực mà người nghe không khỏi cảm thấy ái ngại. Nghe bà kể bằng một giọng diễu cợt về những nỗi đau và số phận hẩm hiu của chính bà cứ như đang nghe bà nói về nỗi đau và số phận của một ai khác. Tôi nghĩ không dễ gì có thể tự trào được như vậy nếu bà không có một nghị lực phi thường để vượt qua nghịch cảnh và vượt qua cả chính mình. Sau cuộc gặp gỡ lần đó, bà phát hiện mình ung thư, bị cắt 2/3 dạ dày. Tôi vẫn thường tự hỏi cái gì làm cho một người thấy mình có nhu cầu phải cầm bút.
03 Tháng Mười Hai 20189:59 CH(Xem: 167)
Du Tử Lê đến với thơ tình từ thập niên 60, và trở thành khuôn mặt tên tuổi nơi hải ngoại. Với Du Tử Lê, ngôn ngữ, tình yêu là lẽ sống mầu nhiệm trong sáng tạo nghệ thuật. Với Hiến Chương Tình Yêu, thơ Du Tử Lê, "còn lời đường mật nào hay hơn, quyến rũ hơn"? được Nguyên Bích viết thành nhạc phẩm: "Khi em lạnh tôi biến thành ngọn lửa. Đốt yêu thương than nóng hực ân tình. Cả nghìn chương chỉ chép chuyện đôi ta. Khi em viết tôi biến thành giấy bút". Chàng Du Tử nòi tình nầy ru tình nhân qua Một đời Để Nhớ, nhạc của Song Ngọc "Chỉ nhớ người thôi đủ hết đời. Buổi chiều chăn gối thiếu hơi ai. Em đi để lại hồn thơ dại. Tôi vó câu buồn sâu sớm mai" Bên cạnh Song Ngọc, Trần Duy Đức phổ thành ca khúc Chỉ Nhớ người Thôi Đủ hết Đời. Từ nơi xa xôi, Thái Tú Hạp ngỏ lời thăm hỏi qua Chiều Nhớ Hoàng Thành, Khúc Lan đem dòng thơ vào nét nhạc: "Em vẫn giữ bài thơ trong chiếc nón. Dù cho đời mưa nắng đuc Kim Luông. Mưa có buồn trên đôi bờ thương bạc. Em vẫn còn thắp lửa đợi