DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,324,897

Trần Doãn Nho - “Tiểu luận (của/về) Phùng Nguyễn”

Tuesday, November 13, 201811:19 AM(View: 1384)
Trần Doãn Nho - “Tiểu luận (của/về) Phùng Nguyễn”
“Tiểu luận (của/về) Phùng Nguyễn”

 

clip_image002

Nhà văn Phùng Nguyễn
(Hình TDN 2013)




Ba năm sau khi nhà văn Phùng Nguyễn qua đời (11/2015), Tạp Chí Da Màu vừa cho xuất bản một tác phẩm mới của anh, “Tiểu luận (của/về) Phùng Nguyễn”. Với những bài tiểu luận bàn về nhiều đề tài khác nhau vừa văn học vừa chính trị và vừa xã hội, thay vì là “nhà văn”, tác phẩm cho chúng ta thấy một Phùng Nguyễn khác, một “nhà chính luận” sắc sảo. Tập tiểu luận được chia làm hai phần: phần I là những tiểu luận “do Phùng Nguyễn viết”, chiếm 2/3 cuốn sách và phần II là những tiểu luận “viết về văn chương Phùng Nguyễn” của một số các cây bút hải ngoại. Ngoài ra, còn có phần cuối sách, ghi lại những đoạn ngắn trích từ các bài viết của các nhà văn, nhà thơ, nhà biên khảo và bằng hữu tưởng niệm Phùng Nguyễn sau cái chết đột ngột của anh.

Phần Một: gồm 17 tiểu luận, hầu hết đều đã được đăng tải trên Da Màu, tờ tạp chí mạng mà Phùng Nguyễn là một trong những người sáng lập và điều hành chính cho đến lúc qua đời. Bằng một giọng văn sắc bén, anh phân tích, nhận định và đặc biệt, tranh cãi về nhiều đề tài khác nhau, xuất phát từ những sự kiện văn học hay sự kiện xã hội nóng hổi đang diễn ra ở bên ngoài hay trong báo chí, từ cuộc cách mạng sách điện tử (ebooks) cho đến văn học Miền Nam và văn học Hải Ngoại, từ thơ cho đến văn và chuyện dịch thuât, từ những khuôn mặt nổi tiếng như Trịnh Công Sơn, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Võ Phiến cho đến cuộc triển lãm do Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VALAA) tổ chức ở quận Cam, vân vân. Ở đề tài nào, Phùng Nguyễn cũng chứng tỏ anh là một cây bút lý luận chuyên nghiệp, với một cái nhìn khách quan, khi bênh vực cũng như khi phê phán một quan điểm hay một thái độ nào đó. Tuy luôn luôn đứng trên lập trường của một người ủng hộ chế độ VNCH (mà anh đã từng phục vụ) và trên lập trường của một nhà văn hải ngoại, nhưng phải nói là anh rất sòng phẳng khi trưng dẫn các tài liệu và sự kiện để chứng minh cho các luận điểm của mình, dù là ở phía “địch” hay phía “ta”. Khi viết những bài này, rõ ràng là “nhà chính luận” Phùng Nguyễn đã hoàn toàn tạm gác “nhà văn” Phùng Nguyễn sang một bên, để luôn giữ “tay gõ” của mình không bị những cảm xúc đời thường chi phối.

Đề cập đến sức sống của văn học miền Nam sau ngày Cộng Sản chiến thắng, anh viết:

“…nhà cầm quyền Cộng sản đã không hoàn toàn thành công trong ý đồ ngăn chặn sự lan tỏa của văn hóa miền Nam, đặc biệt là âm nhạc và văn chương. Việc “những cuốn tiểu thuyết, những tập thơ mang nội dung phản động hoặc đồi trụy vẫn được chuyền tay nhau, không những ở các tỉnh miền Nam mà ngay cả ở một số thành phố miền Bắc” cho thấy trong số chiến lợi phẩm mang về từ miền Nam trong những ngày tháng đầu tiên sau chiến tranh không chỉ có đài, đồng hồ không người lái, và xe đạp mà còn có một món hàng quý hiếm khác, đó là những tác phẩm của nền văn chương đa dạng và dựa trên nền tảng tự do sáng tạo của miền Nam. Tôi tin chắc các độc giả hiếm hoi và may mắn ở phía Bắc đã nhanh chóng làm một cuộc so sánh văn chương giữa hai miền dựa trên những trải nghiệm mới mẻ họ có được sau khi đọc một số tác phẩm của các ngòi bút miền Nam. Điều đáng tiếc là họ phải đọc trong lén lút, và nhận định của họ có nhiều phần đã được giữ lại cho chính mình!

Ở miền Nam, sau khi các khu chợ trời mọc ra trên vỉa hè các con đường nằm gần trung tâm Sài gòn như Tôn Thất Thuyết, Huỳnh Thúc Kháng,v.v.. một thời gian, các sách báo bị cấm đoán của miền Nam bắt đầu xuất hiện trở lại một cách rải rác dưới dạng ngụy trang. Nằm khép nép bên dưới các tạp chí tiếng Anh tiếng Pháp vô hại có khi là một tập truyện xuất bản trước tháng 4/75, quăn queo, bìa trước bìa sau bị lột sạch. Nhưng bất kể hình dạng thảm hại của nó, một tác phẩm được tìm đọc là một tác phẩm còn sống.”

(Văn Học Miền Nam 1954-1975: đường về gian nan)


Phần Hai: gồm có những nhận định và phân tích về văn chương Phùng Nguyễn của sáu cây bút hải ngoại: Đinh Từ Bích Thúy, Đặng Thơ Thơ, Nguyễn Vy Khanh, Bùi Vĩnh Phúc, Trần Hữu Thục và Khánh Phương. Xin dẫn sau đây một vài trích đoạn từ các bài viết nói trên để độc giả có thể có một cái nhìn khái quát về sự nghiệp của anh:

– “Nói chung, dù băt đầu sự nghiệp văn chương khá muộn, nhưng so với một số cây bút khác cùng độ tuổi, cách viết của Phùng Nguyễn khá tân kỳ và sắc sảo.” (Trần Hữu Thục)

– “Trong những truyện ngắn của anh, Phùng Nguyễn đã cho thấy những khát vọng, những tìm về và những khắc khoải của mình trước cuộc đời đang mở ra trước mắt, cùng với những kỷ niệm, những vết cắt, những chấn động của những vết thương vẫn còn đang mở miệng. Tất cả những khổ đau day dứt đó đưa đến những câu hỏi dầy đặc về đời sống, về ý nghĩa của nó, về hy vọng, về niềm tin. Từ những ưu tư khắc khoải ấy, Phùng có nhiều khi tìm về với kỷ niệm, qua một số truyện ngắn pha dạng hồi ức của anh.” (Bùi Vĩnh Phúc)

– “Ngoại trừ một số truyện ngắn mà người đọc nhận thấy được viết cũng với chủ đề và cấu tứ tương tự nhưng có lẽ hơi thiếu lửa, các truyện ngắn của Phùng Nguyễn cho thấy bút lực mạnh mẽ trong việc khai phá những góc nhìn vào tâm tưởng và các vấn đề bản thể của con người, từ mỗi “bài tập” nhỏ cho đến những công trình của tâm huyết và sáng tạo nghệ thuật.” (Khánh Phương)

– “Tôi nghĩ Phùng Nguyễn khó khăn với chính anh, và những đồng nghiệp viết văn của anh, vì anh tôn trọng trách nhiệm sáng tạo, độc lập và quân bình của nhà văn. Trách nhiệm này chính là “đạo luật vàng” của một người viết. Cho dù anh có thể chỉ trích những hành động lạm dụng trách nhiệm của người khác, anh luôn luôn tôn trọng quyền tự do phát biểu của họ.” (Đinh Từ Bích Thúy)

– “…với Phùng Nguyễn, siêu hư cấu (metafiction) là một thể loại có khả năng giúp anh thương lượng với đời sống, và với văn chương, cùng lúc. Đây là một giả định và tôi sẽ tìm cách chứng minh trong bài viết này. Trước tiên, viết là cách giúp Phùng Nguyễn giữ thăng bằng với đời sống, như anh đã giải thích lý do tìm đến chuyện viết: “Ở vào một thời điểm không lấy gì làm vui vẻ trong đời sống của mình, tôi cho rằng mình cần phải làm một điều gì đó, bất cứ điều gì, bên cạnh chuyện sinh nhai nhàm chán mà tôi vẫn phải làm hàng ngày.”  Kế đó, siêu hư cấu là công cụ hữu hiệu để giữ anh thăng bằng với những giấc mơ.(…) Phùng Nguyễn luôn băn khoăn về vai trò người viết, về sự có mặt của tác giả trong tác phẩm, về một nhân vật viết văn, một tình huống mang tính nguỵ tạo, hoặc truyện trong truyện, truyện về truyện, truyện mang trong nó hai luồng tự sự khác nhau.” (Đặng Thơ Thơ)

Phần cuối cùng: gồm 34 trích đoạn của các bạn văn trong và ngoài nước. Xin được trích ra đây một đoạn thơ ngắn tiêu biểu của một nhà văn trong nước, Nguyễn Đạt, gửi ra tưởng niệm Phùng Nguyễn:

Tôi còn đây. Trong xà-lim-quê-hương
Tưởng niệm anh. Thắp một nén nhang
Là thắp cho tôi. Thắp cho tất cả
Điêu linh thấm đẫm đã vô vàn.

Nhà văn Phùng Nguyễn sinh năm 1950 ở Quảng Nam. Định cư ở Hoa Kỳ từ tháng 5 năm 1984, tốt nghiệp Cử Nhân Quản Trị Kinh Doanh và Tin Học và Thạc sĩ Quản Trị Kinh Doanh (MBA) tại California State University. Các sáng tác văn học và tiểu luận của anh xuất hiện trong các tạp chí giấy hải ngoại như Văn, Văn Học, Hợp Lưu, Việt, Thế Kỷ 21 và các tạp chí mạng như Talawas, Tiền Vệ, Da Màu. Anh là chủ bút tạp chí Hợp Lưu (2002-2003) và là đồng sáng lập tạp chí văn chương mạng Da Màu (tháng 8 năm 2006) cùng với nhà văn Đặng Thơ Thơ & nhà thơ Đỗ Lê Anhdao. Ngoài ra, anh cũng là người sáng lập và xây dựng “Thư viện Kệ Sách eBook” tháng 5, 2008. Trong mấy tháng cuối đời, anh phụ trách “Blog Phùng Nguyễn: Rừng và Cây” trên Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) chương trình tiếng Việt. Đã xuất bản hai tập truyện ngắn, Tháp Ký Ức (1988) và Đêm Oakland Và Những Truyện Khác (2001).




Trần Doãn Nho
(từ: da mau.org)



*

Mời tìm đọc:

Hơn Năm Mươi Lăm Năm Thơ Trần Yên Hòa
Click vào:

(từ: Sấp Ngửa)

Amazon Mẫu Hệ



*


Quảng Cáo


Acacia Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

 

Cindy Y. TranPharm. D

(con gái Trần Yên Hòa)

 

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (vùng Orange County, Los Angeles) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

 

scan_pic0035_0-content

 

 3 con gai TYH3 con gái của TYH, từ trái, Trần Yên Đông Nghi , Trần Yên Thư và Trần Yên Quế Chi, (Ô Mai - Cindy Y. Trần) áo trắng




Hòa 70
TYH và ba cô con gái tại Acacia Pharmacy









Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Tuesday, July 7, 20202:14 PM(View: 65)
Tôi xin tự giới thiệu tôi tên là Nguyễn Tường Thiết, tác giả của cuốn sách Nhất Linh Cha Tôi. Tôi rất vinh dự hôm nay được nói chuyện với quý vị, những độc giả ở trong nước đang quan tâm đến cuốn sách Nhất Linh Cha Tôi vừa được tái bản và phát hành ở Việt Nam, để giới thiệu cuốn sách này, đồng thời cũng để trình bầy một vài nét đặc biệt về con người Nhất Linh, Nguyễn Tường Tam. Cách đây 14 năm, tuyển tập hồi ký Nhất Linh Cha Tôi được xuất bản lần đầu ở Hoa Kỳ vào đúng dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của thân phụ tôi, ngày 25 tháng 7 năm 2006. Hôm nay, cũng vào dịp kỷ niệm 57 năm ngày mất của ông, ngày 7 tháng 7 năm 2020, cuốn sách Nhất Linh Cha Tôi được tái bản và phát hành lần đầu tiên ở Việt Nam; và nếu không xẩy ra vụ dịch Covid-19 thì chắc hẳn giờ đây tôi đã hiện diện trong buổi ra mắt sách này để trực tiếp nói chuyện với quý vị. Bài nói chuyện của tôi gồm hai phần. Trong phần đầu tôi giới thiệu cuốn sách Nhất Linh Cha Tôi, trong phần sau tôi giới thiệu con người Nguyễn
Monday, July 6, 20202:34 PM(View: 33)
Đúng thế. Nhưng tôi không phải là người đầu tiên nói về vấn đề này. Trong tập sách kể trên, Hồ Xuân Hương - bà chúa thơ Nôm là bài viết tiêu biểu hơn cả. Xuân Diệu đã viết và sửa công phu chuyên luận 83 trang này liên tục 22 năm từ 1958 đến 1980. Thực ra thì Xuân Diệu không phải là người đầu tiên đưa ra khái niệm này. Trước ông từ 8 đến 30 năm, từ năm 1950, Lê Tâm đã gọi Hồ Xuân Hương là Bà chúa thơ Nôm rồi. Bạn sẽ thấy rõ điều đó trong tập sách mỏng có tên là Thân thế và thi ca Hồ Xuân Hương của Lê Tâm, do Nhà xuất bản Cây Thông, Hà Nội, ấn hành năm 1950. Đây là một vấn đề rất lớn và rất phức tạp, tồn tại nhiều chục năm, cũng có cơ sở để kết thúc được rồi, nếu người ta muốn kết thúc, muốn mọi sự rõ ràng. Mà bạch hóa là cái rất khó được thực hiện ở Việt Nam ta. Từ thời Lê, cụ Nguyễn Gia Thiều đã viết: Cái quay búng sẵn trên trời Mờ mờ nhân ảnh như người đi đêm Ý cụ Nguyễn có độ bao quát lớn về triết học và nhân sinh, nhưng trong trường hợp này, tôi thấy cụ Nguyễn như (TNM)
Saturday, July 4, 20202:11 PM(View: 60)
“Trai khôn tìm vợ chợ đông / Gái khôn tìm chồng giữa chốn ba quân”. Câu dạy khôn này ngày nay đã lỗi thời. Từ lâu rồi. Chốn “ba quân” ngày xưa, trước 1975, tại Việt Nam đã có bóng hồng. Đó là các nữ quân nhân. Nhưng hoạt động của những anh thư của đảng kaki ngày đó chỉ giới hạn trong phạm vi xã hội và y tế. Không ai nỡ mang hoa ra chiến trường. Ngày nay, chị em phụ nữ Việt chúng ta ở bên Mỹ cũng mang đồng phục nhưng oai phong hơn nhiều. Họ cũng xông pha ra chỗ mũi tên hòn đạn ngang ngửa với các nam nhi. Nam nhi người Việt cũng như nam nhi người Mỹ, to như những ông hộ pháp. Cạnh tranh trong một tình thế lép vế như vậy nhưng chị em phụ nữ oai hùng chẳng kém chi ai. Chẳng phải là ngày phụ nữ, chẳng lễ mẹ chi, tự nhiên tôi muốn nhắc tới những bậc anh thư Việt Nam lỗi lạc này bởi vì tôi ngợp với những con cháu bà Trưng bà Triệu nơi xứ người. Tướng gốc Việt trong quân đội Mỹ có năm vị. Dẫn đầu là Thiếu Tướng Lương Xuân Việt của Lục quân. Vệ Binh Quốc Gia có Chuẩn Tướng Lập Thể Flora.
Thursday, July 2, 202012:35 PM(View: 93)
Ngay từ thuở nhỏ ta được dạy nói cảm ơn khi ai đó giúp mình. Lời cảm ơn không phải để xã giao mà thật sự biểu lộ lòng biết ơn chân thành của mình đối với người đó. Thế nhưng có lẽ chưa bao giờ ta được dạy nói cảm ơn ta vì nhiều khi ta coi chuyện cảm ơn mình là một điều gì đó lố bịch, kỳ cục, không cần thiết! Trái lại nhiều khi ta còn có khuynh hướng nói xấu mình, bất mãn với mình, thậm chí… nguyền rủa mình. Nhiều người lớn tuổi nhìn vào gương mỗi ngày thấy mình già đi với những dấu chân chim ở đuôi mắt, vết hằn ở khóe miệng, nếp nhăn nhúm ở bàn tay… đã không thể chấp nhận được mình, đã âu sầu buồn bã, có người phải căng da mặt, bơm xóa vết nhăn hy vọng giữ mãi vẻ trẻ trung nhưng chỉ được một thời gian ngắn rồi cũng “hiện nguyên hình”, có khi tệ hơn! Xây dựng hình ảnh về chính mình (self image) rất quan trọng. Nếu đó là một hình ảnh tích cực, nó sẽ giúp cho mình tự tin hơn và từ đó ảnh hưởng đến “môi trường” xung quanh, còn nếu là một hình ảnh tiêu cực thì sẽ rất không hay.
Tuesday, June 30, 20208:37 AM(View: 91)
Năm 1993, Nhà xuất bản Tân Thư in tập truyện Thằng Bắt Quỷ, gồm các truyện của tôi đã đăng trên tạp chí Hợp Lưu cùng vài truyện viết trước 1975. Ngay sau đó xuất hiện bài viết của Dịch giả Phan Huy Đường, ký tên Trần Đạo, tựa đề Thằng Bắt Quỷ, Ba mươi năm nung nấu một ngọn lửa [bài đăng trên tạp chí Hợp Lưu, số đặc biệt về nhà văn Mai Thảo]. Gần một năm sau tôi mới nhận được một thư tay, từ Paris của ông. Sau thủ tục thăm hỏi, ông đề nghị, và đã dịch tác phẩm của tôi sang Pháp ngữ. Trải mấy mươi năm, rất mong được gặp mặt nhau, dzô một ly rượu, ông đã qua đời năm 2019 tại Paris. Tháng Ba năm 2008, tôi nhận được một thư của một Kẻ Xa Lạ, nhà văn Đặng Thơ Thơ. Cô thông báo với tôi là Ban Biên tập tuần báo mạng Văn chương Không biên giới Da Màu sẽ thực hiện một số Đặc biệt Văn chương Cung Tích Biền. Số đặc biệt này khá phong phú, từ 23 đến 28 tháng 8-2008. Cô là chủ biên, viết bài nhận định, có thêm một bài phỏng vấn 4 [bốn] triền miên phiêu bồng dài dặc. Hai năm sau, nhân dịp cô từ Mỹ