DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,164,126

Vũ Hạnh hay Vô Hạnh - Trần Yên Hòa

Tuesday, November 2, 201012:00 AM(View: 29028)
Vũ Hạnh hay Vô Hạnh - Trần Yên Hòa

Trần Yên Hòa

 

Vũ Hạnh hay Vô Hạnh

 

1272111764_i60_173151_1_-thumbnail


Tôi từ trước đến bây giờ, vốn yêu thích những nhà văn, nhà thơ, hơn những nhà làm chính trị.

Đó có lẽ là do tôi cảm tính, tại tôi yêu văn chương nên có tâm lý vậy chăng? Lúc còn học trung học đệ nhất cấp, còn ở Quảng Nam, tôi đã biết đến, một nhà văn Nhất Linh, Hoàng Đạo, Thạch Lam với nhóm Tự Lực Văn Đoàn, một nhà văn Nguyễn Văn Xuân với Bão Rừng, với Khi Người Lưu Dân trở lại, một nhà văn Xuân Tùng với Cái Phèng La, một nhà văn Vũ Hạnh với Lửa Rừng, Vượt Thác...Tôi đọc tất cả, thán phục và qúi mến. Nhất là Vũ Hạnh, khi ông cộng tác với tạp chí Bách Khoa và khi ông làm chủ biên tờ Tin Văn, tôi đã đọc ông nhiều và rất quý con người nhà văn ấy qua văn chương ông, các truyện ngắn, truyện dài của ông.“”

Tuy nhiên, sau này, khi đọc lại toàn bộ tác phẩm của Vũ Hạnh, đọc về những bài viết của các tác giả cùng thời với ông, viết về ông, về con người ông, về tư cách ông, tôi thấy tôi có một nhận định sai lầm nghiệm trọng, đó là vì sự yêu mến văn chương đã làm tôi tôi có một nhìn sai về con người Vũ Hạnh. Gần đây, khi đọc truyện Lạc Đường của Đào Hiếu, một "đồng chí" của ông đã gọi Vũ Hạnh là Vô Hạnh (theo ý của nhà văn Ngụy Ngữ) . Chúng ta hãy thử phân tích nhận định này có đúng không?

 

*

Vũ Hạnh tên thật là Nguyễn Đức Dũng. Sinh năm 1926 tại huyện Thăng Bình - Quảng Nam. Bút danh thường dùng là Vũ Hạnh, cô Phương Thảo, Nguyên Phủ, Minh Hữu, Hoàng Thanh Kỳ. Nhưng Vũ Hạnh vẫn là bút danh chính khi ông viết văn.

Theo trong một lời kể của Vũ Hạnh về bút hiệu này, đó là thời kỳ quốc gia tiếp thu ở Quảng Nam, ông hoạt động nằm vùng cho Việt cộng, sau khi bị lộ, bị bắt ở tù tại nhà lao Hội An, Nguyễn Đức Dũng ở tù chung với một đồng chí có tên Vũ Hạnh, hai người sống trong tù rất thân thiết, sau đó người bạn tù có tên Vũ Hạnh bị chết, Nguyễn Đức Dũng ra tù thương tiếc người bạn kia nên lấy tên người bạn là Vũ Hạnh đặt làm bút danh cho mình.“”

Trước khi đi vào câu chuyện Đào Hiếu gọi Vũ Hạnh là Vô Hạnh, tôi xin đưa ra vài sự kiện Vũ Hạnh đã ăn cháo đá bát đối với văn nghệ miền Nam trước bảy lăm:“”

- Vũ Hạnh hoạt động năm vùng cho Việt Cộng, len lỏi trong danh xưng văn nghệ sĩ, trong Hội Văn Bút Việt Nam, lúc đó nhà văn linh mục Thanh Lãng làm chủ tịch văn bút Việt Nam Cộng Hòa. Khi an ninh điều tra biết Vũ Hạnh là Việt cộng nằm vùng, ông bị bắt giam ở Suối Máu Biên Hòa. Ông đã dùng danh nghĩa Hội viên hội Văn Bút Việt Nam, nhờ Linh Mục Thanh Lãng vận động cho ông được thả ra. Sau ngày 30 tháng tư năm 1975, ông đã dùng ngoài bút mình đánh phá văn nghệ miền Nam, lên án và chửi rủa tất cả c1c nhà văn miền Nam , gọi đó là nền văn hóa phản động đồi trụy.

- Ở trong nước, khi nhà văn Nguyễn Ngọc Tư viết cuốn Cánh Đồng Bất Tận, một tác phẩm được đánh giá từ nhiều phía, phần đông được cho là có giá trị. Sau đó Cánh Đồng Bất Tận được Nan Hàn dịch ra tiếng Hàn và có ý định quay thành phim. Vũ Hạnh là nhà văn lên tiếng phản đối sự việc này. Báo trong nước kể lại sự việc này như sau: Mở đầu buổi hội thảo là tiếng nói của nhà văn Vũ Hạnh, ông không "góp ý" cho tờ báo mà xoay qua phê phán việc Hàn Quốc dịch cuốn Cánh Đồng Bất Tận, dịch một cốt truyện phản động như thế mà báo chí lại ca ngợi, lại phê luôn phim Áo Lụa Hà Đông có cảnh Việt Cộng pháo kích làm chết dân thường mà được nhiều giải thưởng.”

- Rồi đến chuyện nhà xuất bản - công ty Phương Nam xuất bản các sách của nhà văn miền Nam trước bảy lăm là Dương Nghiễm Mậu, Vũ Hạnh cũng đem sự việc này lên bàn mổ. Báo trong nước thuật lại sự việc này, Vũ Hạnh đã lên tiếng phản đối với những lời lẽ như sau:

“Khi đem in lại 4 quyển sách của ông Dương Nghiễm Mậu, Giám đốc Công ty Phương Nam cho rằng điều đó "đáp ứng tiêu chí của người xuất bản", vì trải qua những thăng trầm, đổi thay, các sách này vẫn giá trị và vẫn bán được.

Những tác phẩm này giá trị ra sao, đa số bạn đọc sống ở miền Nam trong thời chống Mỹ đều đã biết rõ. Bởi lẽ, những quyển sách này không chỉ là các sản phẩm văn hóa mà vốn là những vũ khí độc hại về mặt tinh thần.

Chúng ta đều biết phản động và đồi trụy là những đặc điểm nổi bật mà chế độ cũ vận dụng để làm tha hóa lớp trẻ hầu đưa đẩy họ vào sự chống phá cách mạng, chống lại sự nghiệp giải phóng đất nước khỏi sự thống trị của bọn đế quốc xâm lược. Nếu nhiều quyển sách của Dương Nghiễm Mậu nổi bật là tính phản động thì sách Lê Xuyên là tính đồi trụy. Phải nhìn nhận rằng, thời chế độ cũ, không ai quan niệm sách của Lê Xuyên thuộc loại văn chương, bởi sự dễ dãi về mặt bút pháp và sự tồi tệ về mặt nội dung.

Hơn ba mươi năm trôi qua, những thứ sản phẩm, gọi rằng văn hóa, rất độc hại ấy đã được xếp xó cùng với bao khối bom, mìn, súng ống đủ loại từng gây chết chóc, thương tật cho những con người yêu nước và tưởng rằng sự yên nghỉ ngàn thu của các sản phẩm như thế là chuyện lịch sử đã an bài rồi... "

Vũ Hạnh đã phá luôn nhà nghiên cứu phê bình trong nước là Phạm Xuân Nguyên, khi ông Nguyện viết có ý khen nhà văn Dương Nghiễm Mâu. Vũ Hạnh viết tiếp:

'Và rất nhiều người đã thực sự giật mình khi đọc những dòng sau đây của Phạm Xuân Nguyên trên tờ Thể thao và Văn hóa (ngày 13-4-2007): "Đọc Dương Nghiễm Mậu là đọc những day dứt, lựa chọn của người trí thức, người sĩ phu trước một hiện tại lịch sử: hành động hay không hành động, hành động vì cái gì, hành động theo hướng nào...'.

Ông Dương Nghiễm Mậu hành động vì cái gì, hành động theo hướng nào thì chúng ta đã rõ, ngoại trừ ông Phạm Xuân Nguyên và những người chủ trương đưa sách của ông Dương Nghiễm Mậu đến với đông đảo bạn đọc.

*

Vũ Hạnh hay Vô Hạnh!

Những hành động hận thù nền văn hóa miền Nam trước bảy lăm khiến Vũ Hạnh, sau ngày 30 tháng tư bảy lăm đã lồng lên, như con chó điên lên những tiếng khủng khiếp, nào là đó là nền văn hóa phản động, đồi trụy, tàn dư của Mỹ Ngụy. Ông đã cùng một số văn nô của chế độ như Trần Trọng Đăng Đàn, Hoàng Vũ Ngọc Tường gầm thét kết án nền văn học miền Nam, nơi mà ông đã được nuôi dưỡng ông, ông được dạy học, được viết một cách tự do và nổi tiếng. 

*

Chuyện Vũ Hạnh là Vô Hạnh được nhà văn Đào Hiếu viết trong Lạc Đường như sau:

“Ông là nhà văn nổi tiếng và đã từng bị vài tờ báo của chính quyền Sài Gòn nêu đích danh là "cộng sản nằm vùng".

Tuy nhiên chúng tôi không thường gặp nhau vì tờ Tin Văn đã bị đóng cửa, không có môi trường để sinh hoạt.

Có một nhà văn thường xuyên quan hệ với ông Vô Hạnh, đó là Lữ Phương. Hồi đó anh là giáo viên cấp 3 dạy văn. Anh nổi tiếng qua những bài chính luận sắc bén đăng trên tờ Tin Văn. Càng nổi tiếng anh càng bị chính quyền Sài Gòn để ý và tôi cũng không hiểu tình hình đun đẩy thế nào mà anh lại vào chiến khu, tham gia vào chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam với chức vụ Thứ trưởng Bộ Văn hóa. Đến thời điểm đó tôi vẫn chưa được gặp mặt anh dù đã đọc anh khá nhiều.

Những ngày đầu “giải phóng” tôi có dịp làm việc chung với Lữ Phương trong Hội đồng Đánh giá Văn học miền Nam tại Thư viện Quốc gia...

Nhưng điều làm tôi bất ngờ nhất là anh luôn luôn bị ông Vô Hạnh ngắt lời. Ông lớn tiếng, khoa tay múa chân khi nói, và thường dùng những lời lẽ đao to búa lớn để phủ nhận những ý kiến của Lữ Phương. Thái độ đó làm mọi người khó chịu. Lữ Phương thì im lặng theo cái cách của một người cha nhìn cơn bốc đồng của đứa con mình và chờ cho nó hạ xuống. Sau đó anh lại tiếp tục nói.

Trong giờ nghỉ giải lao, Vô Hạnh nói oang oang ngoài hành lang của thư viện:

"Đầu óc tiểu tư sản của anh ta vẫn còn. Anh ta là Thứ trưởng hả? Chỉ đáng là học trò của tôi."

Tôi thì ngỡ ngàng. Lúc đó tôi nghĩ chắc trước đây ông và Lữ Phương có lục đục với nhau, nhưng về sau khi ông Vô Hạnh về làm việc ở Hội Văn nghệ Sài Gòn thì tôi mới biết ông là một tên chỉ điểm văn nghệ.

Thực ra, nhận xét về ông Vô Hạnh như thế chỉ đúng có một phần.

Phải định nghĩa về nhà văn Vô Hạnh như thế này: Một cá thể phức tạp bị dồn nén và đầy mặc cảm.

Ông hoạt động “cách mạng” trong nội thành nhưng khi ở tù, ông cộng tác với phe quc gia lộ liễu đến nỗi bạn tù đặt cho ông cái tên là "Vô Hạnh chui lỗ chó", vì thế "“giải phóng”" xong ông không được tin dùng nên ông "hận" những anh em văn nghệ sĩ ở rừng về, nỗi căm hận biến thành cao ngạo, chửi bới vung vít.

Mặt khác, đối với anh em văn nghệ tại chỗ (nhất là những người không biết lý lịch của ông) thì ông lại tỏ ra mình là một ngự sử văn đàn, một nhà văn cách mạng chánh hiệu con nai vàng, vì thế ông phê phán người này, lên lớp người kia, lúc nào cũng đưa quan điểm lập trường chuyên chính vô sản, giai cấp công nhân... ra làm thước đo, hù doạ mấy anh em nhà văn trẻ, nhà văn chế độ cũ đang được "lưu dung". Còn đối với các nhà văn nổi tiếng tài năng khác như Thanh Tâm Tuyền, Tô Thuỳ Yên, Lê Tất Điều, Dương Nghiễm Mậu... thì ông mạt sát họ bằng ngôn ngữ dao phay, mã tấu...

Sau này, khi đã ngoài bảy mươi tuổi, ông vẫn chứng nào tật nấy, vẫn giở giọng chuyên chính ra truy đuổi những nhà văn tài năng đã được đưa vào Từ điển Văn học như Dương Nghiễm Mậu.

Ông làm như vậy để làm gì?

Trước đây thì có thể động cơ của ông là tâng công với Đảng. Nhưng nịnh bợ mấy mươi năm có được gì đâu. Thế thì ở cái năm 2007 này ông còn lên giọng làm gì?

Ôi thôi, đó là chuyện có liên quan tới cái mà khoa tâm phân học gọi là refoulement, gọi là transfer du complex, gọi là loi de compensation...

Cho đến khi nằm ngáp ngáp chờ chết, có lẽ ông cũng còn bị những quy luật tâm lý phức tạp ấy dẫn dắt như một thằng khùng.”"

TYH

 

 

 

 

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Friday, November 19, 201012:00 AM(View: 32267)
Sinh năm 1956 tại Đà Nẵng lớn lên tại Nha Trang. Hiện định cư tại Toronto Canada từng làm chủ bút : tạp chí Bạn Việt, tại Canada tạp chí Trăm Con, tại Canada. Cọng tác với nhiều tạp chí văn học tại hải ngoại. Tác phẩm đã xuất bản: Thơ Trân Sa (Tập Hợp, Úc 1989) Điểm Tâm Cho Người Tình (thơ,Tân Thư , Hoa Kỳ 1990) Cung Thức Cùng Thơ Mộng (thơ,in chung với Lê Thị Huệ và Vũ Quỳnh Hương, Lũy Tre Xanh xuất bản 1996
Saturday, November 13, 201012:00 AM(View: 27985)
Sinh năm 1948 tại Nại Hiên Tây, Đà Nẵng. Cựu Sĩ quan VNCH. Định cư tại Hoa Kỳ 1990. Hiện sống tại thành phố Houston, Texas, Hoa Kỳ. Sách đã xuất bản: - Chén rượu mời người (thơ) 1996. - Đứng dưới trời đổ nát (thơ) 2000 - Bơi trên dòng nước ngược (văn) 2004. - Khi tình đang ru đời (thơ) 2008 - Sống với thời quá vãng (văn) 2009.
Wednesday, November 10, 201012:00 AM(View: 32652)
Tôi đọc bài thơ và thích tác giả, thơ Đạm Thạch có cái chân chất nhưng không đơn điệu, vẫn giọng điệu và từ ngữ miền Nam nhưng anh không làm bài thơ khô khan hay quá mộc mạc. Rồi tiếp theo đó, anh có bài thơ “"Con cá lưu vong”" như để giải thích tại sao con cá cháy nay đã tuyệt chủng ở khúc sông Trà Ôn-Đại Ngãi mà đã sang tân Hoa Kỳ: Tôi sửng sót nhìn con cá cháy. Nửa thế kỷ qua nó tuyệt chủng rồi. Cá biệt tăm theo dòng thời gian nước chảy. Sao bây giờ xuất hiện ở nơi đây?
Tuesday, November 9, 201012:00 AM(View: 26183)
tên thật Lê Thành Tôn. Sinh ngày 09.9.1943 tại Lộc Phước, Đại Lộc, Quảng Nam. Cựu sĩ quan VNCH. Tù cộng sản từ 1975-1982. Định cư tại California từ 15.01.1997 Tác phẩm đã xuất bản: * Người Tình Sông Thu (thơ, cùng Thái Tú Hạp, Hoàng Quy - phổ biến hạn chế) * Thắp Tình (thơ, 1969, Ngưỡng Cửa). Trên xứ sở xanh xao từng tiếng súng, Trong hồn người dấu đạn đã chia phe, Con ôm ngực từng đêm đau tiếng động, Và từng đêm đường máu muốn lui về
Saturday, November 6, 201012:00 AM(View: 31397)
Tên khai sinh: Nguyễn Văn Sinh Các bút hiệu khác: Văn Sinh - Minh Sinh - Thượng Sỹ Mờ - Khánh Phiên - Tường Vy - Đại lão Thất Tình. Quê hương: Hội An, Quảng Nam . * Giải thưởng: Giải Xuất Sắc thơ Văn Nghệ Tinh Thần năm 1973 tại Sài Gòn Giải Nhất thơ QNĐN năm 1982 Giải KK thơ Tứ Tuyệt BCH Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đồng Nai năm 2007 * Tác phẩm : Cố quân ngày về - Thơ - Sài Gòn 1973 Những bậc tam cấp - Văn - Sài Gòn 1974 Tình yêu và mầu nắng - Thơ - NXB Đồng Nai 1995 Phố rêu lục bát - Thơ song ngữ Anh Việt - NXB Mũi Cà Mau 1998 Cây thất tình - Thơ - NXB Văn Nghệ Châu Đốc 2003 101 bài thơ tình tứ tuyệt - Thơ - NXB Thanh Niên 2005 Ngọt đắng đời tình - Thơ - NXB Văn Học 2007