DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,402,993

Trịnh Cung - Gửi Du Tử Lê: Chút Khói Cho Ngày Giỗ Đầu

Sunday, October 11, 20203:27 PM(View: 227)
Trịnh Cung - Gửi Du Tử Lê: Chút Khói Cho Ngày Giỗ Đầu

                                                                      Gửi Du Tử Lê 
                           Chút Khói Cho Ngày Giỗ Đầu


Thi sĩ Du Tử Lê qua đời

1. Cây Cọ Vẽ Cũ
Vậy mà Lê mất đã một năm...

Giờ này năm trước, tôi đang ở Việt Nam có chút việc, và cứ tưởng mình sẽ không đến dự kịp lễ tang của anh tại nhà quàn Peak Family. Nhưng may thay, cuối cùng công việc lại êm xuôi và tôi trở về Bolsa kịp đúng vào buổi sáng ngày di quan linh cữu của anh - nhà thơ của hằng ngàn bài thơ tình trong số đó có nhiều bài thuộc loại nằm lòng của rất nhiều bạn đọc Việt Nam, nhất là phái nữ.

Dù phải trải qua chuyến bay dài, tôi cũng dễ dàng bỏ qua sự mệt mỏi để đến dự tang lễ và nhất là đến để đưa tận tay chị Hạnh Tuyền, vợ anh, chiếc cọ vẽ cũ của tôi. Trong một buổi sáng cà phê nào đó ở Little SG, anh đã từng ngỏ ý muốn tôi tặng một cây cọ đã dùng của mình cho bộ sưu tập những cây cọ vẽ cũ của các hoạ sĩ Việt Nam nổi tiếng mà chị cất công sưu tập bấy lâu. Và đó là lúc mà tôi thực hiện lời hứa với bạn mình, chỉ là không ngờ phải thực hiện ngay trước linh cữu bạn.

Tầm 11 am, sau khi tìm được chỗ đậu xe, tôi đến nơi đang có rất nhiều người trong trang phục màu xẫm, họ đứng tràn ra trước cửa nhà tang lễ. Đưa tay vẫy nhẹ vài người quen, tôi đi thẳng tới chỗ những người thân nhà thơ Du Tử Lê đang đứng cạnh chiếc quan tài phủ hoa và nến. Họ đều mặc y phục đen và mang băng trắng. Tôi gặp chị Hạnh Tuyền, người đứng cuối cùng, đưa chị cây cọ cũ được bọc trong giấy bìa trắng và nói khẽ: “Đây là món quà mà tôi tặng chị như đã hứa trước kia với anh ấy.” Tôi quay lại nhìn lần cuối bạn mình, nhà thơ của những tình khúc trác tuyệt giờ đây đang nằm an lạc trong chiếc áo quan chờ đến giờ trở về làm tro bụi, rồi đi vội ra về với một âm vang trong đầu: “Rồi chẳng mấy chốc nữa...”



blank
Du Tử Lê và bằng hữu tại cà phê Hạt Ngò
2. Những Dự Án
Quen biết nhau từ những thập niên trước 1975, thời tôi còn là “hoạ sĩ trẻ” và Du Tử Lê là nhà thơ tình, ngôi sao đang toả sáng, sau nữa là vài lần gặp ở Little Sài Gòn khi tôi có dịp qua Mỹ triển lãm. Nhưng tôi thật sự chỉ mới gần gũi Du Tử Lê những năm gần đây thôi, là những năm tôi chính thức định cư ở vùng Little Sài Gòn, quận Cam.

Little SG là thành phố số 1 của người Việt lưu vong trên toàn nước Mỹ, nơi có cộng đồng người Việt đông nhất, có hệ thống thương mại, văn hoá mang bản sắc Việt phong phú và sầm uất nhất. Đặc biệt hơn, đó là nơi có nhiều văn nghệ sĩ cư trú hơn cả trên nước Mỹ. Do đó, tôi đã chọn nơi đây làm chỗ tạm trú vì nghĩ rằng mình sẽ có được một môi trường thích hợp. Nhưng thực tế không phải vậy, lớp bạn cũ, không mấy ai còn đủ máu nóng văn nghệ để “đầu đường xó chợ” với mình, họ vắng bóng hầu hết trên đường phố ở đây do giàu có nên vui thú điền viên trong những cơ ngơi sang trọng trên núi hoặc trên các ngọn đồi nhìn xuống biển, hoặc già yếu đang nằm trong các viện dưỡng lão và hoặc đã nằm yên ở nghĩa trang. Lớp trẻ thì họ đã Mỹ hoá, nếu không thì họ cũng không cần biết đến lớp già nua như mình, thế mới oái ăm, mới chán nản. Tôi trở nên một kẻ lạc lõng trong thế giới tự do không biên giới của Hoa Kỳ. 

May thay, cuối cùng tôi cũng tìm được một người bạn già cùng máu me như mình, một nhà thơ lừng tiếng, anh ấy là Du Tử Lê.

Anh là người làm văn nghệ cũ mà tôi được chào đón thân tình, ấm áp nhất, cũng có thể là duy nhất qua những buổi sáng ngồi cạnh nhau cùng một số bạn trẻ thân quí anh tại những quán cà phê như Tài Bửu (nay đã đóng) và Hạt Ngò cho đến ngày anh ra đi đột ngột.

Đối với thế hệ văn nghệ sĩ chúng tôi, những người sinh những năm 30-40 thế kỷ trước, ở vùng này không mấy ai còn giữ được máu văn nghệ trong sáng tác cũng như trong gặp gỡ hàn huyên cởi mở ngoài Du Tử Lê cho dù sức khoẻ anh không còn tốt nếu không muốn nói là ốm yếu. Vẫn viết báo, làm thơ, viết bình luận và đúc kết văn học hải ngoại, tiếp tục cho ra mắt những tập thơ mới và thường đi Việt Nam để ra mắt sách cũng như gặp gỡ bạn đọc. Du Tử Lê là như thế cho đến ngày trút hơi thở cuối cùng.

Nhờ thế, chúng tôi thường bàn luận về tình hình văn nghệ và trao đổi về những ý tưởng muốn làm sống lại không khí văn nghệ sôi nổi như thời Sài Gòn cũ cho vùng Little Sài Gòn. Tôi làm triển lãm Studio Open tại chỗ ở, tự xuất bản vài cuốn sách về mỹ thuật, về thơ,... những việc làm ấy Du Tử Lê đều đến dự và rất quan tâm. Anh viết nhiều bài trên báo “NV“ ở đây và cả trong sách 20 Năm Văn Học & Nghệ Thuật Việt Nam ở Hải Ngoại về tôi và những hoạt động nghệ thuật của tôi một cách nghiêm túc, sâu sắc. Nhờ vậy, tôi chẳng những đỡ thấy mình lẻ loi ở đây mà còn hơn thế nữa, cách nào đó, Du Tử Lê đã tiếp nạp cho tôi một nguồn năng lượng quan trọng để tôi tiếp tục cho ra đời những sáng tác mới, và cuộc triển lãm cá nhân năm 2019 của tôi được tổ chức tại báo Người Việt, một dấu ấn hội hoạ mới của tôi đã được đón nhận, là một kết quả từ cái nhân đó.

Trong một dịp tôi đưa anh về nhà sau buổi cà phê sáng vì hôm ấy anh không có xe. Đó là một ngôi nhà lớn và đẹp nằm ở thành phố Garden Grove, Du Tử Lê đưa tôi vào nhà. Ôi cái kiến trúc dành cho living room quá hay, tôi thích những đà gỗ mạnh mẽ nổi bật trên nền trắng của trần nhà, khiến nó làm cho căn phòng trở nên rất nghệ thuật, rất táo bạo và cũng rất hiện đại, thích hợp cho bộ sưu tập tranh và kệ sách được treo và sắp đặt ở đây. Căn phòng này rộng theo chiều dài, có thể dùng làm triển lãm tranh hay những buổi giới thiệu sách, đọc thơ hoặc nói chuyện chuyên đề về văn học nghệ thuật với số lượng người tham dự từ 20-30 thì rất vừa. Tôi nghĩ thế và đem ý này bàn với Du Tử Lê và bạn mình nghe xong, mặt vui hẳn lên và nói: “Ý này hay lắm, nhà cũng đang làm mới cái vườn sau, để tôi bàn lại với bà xã.”

Những buổi cà phê sau đó, câu chuyện này được chúng tôi coi như một dự án khả thi, chỉ chờ hoàn tất việc tân trang lại cái vườn sau nhà là tiến hành khai trương. Buổi ra mắt đầu tiên, dự định thực hiện vào cuối năm 2019, Du Tử Lê muốn tôi mở màn bằng giới thiệu những tranh mới của mình và kèm theo một câu chuyện về hội hoạ. Tất nhiên là tôi nhận lời.

Nhưng trời đã không cho, tôi được tin Du Tử Lê đột ngột qua đời sau bữa tối vào một ngày đầu của tháng 10-2019.

Dự án ấy đã đi theo bạn mình về bên kia thế giới và cũng từ đó tôi bỏ dở việc sáng tác cho buổi ra mắt cái nơi tạm gọi là Điểm Hẹn Của Văn Học & Nghệ Thuật Hải Ngoại cho đến hôm nay.


blank
Du Tử Lê cà phê với Từ Công Phụng và Trịnh Cung tại Little SG (hình Lê Giáp)


3. Những Điếu Thuốc Được Mồi Rồi Để Bên Bia Mộ 

Họ là những người bạn trẻ (hơn chúng tôi), khoảng từ 45 - 70, có người làm thơ, phần lớn không dính gì đến văn nghệ nhưng rất yêu quí Du Tử Lê. Mỗi sáng họ thường ngồi cùng bàn và luôn coi nhà thơ như một ông anh, một ông anh lúc nào cũng có một bộ mặt trầm tư, một đôi mắt buồn bí ẩn và một nụ cười hiền hậu, bao dung.

Đôi khi họ dành nhau trả tiền cà phê, tặng một gói thuốc hoặc đi mua một tô cháo cá, khúc bánh mì kẹp thịt cho anh. Những lúc anh không có xe, Giáp hay Phong luôn sẵn sàng đưa anh về nhà hay chở đi khi bạn tôi cần đi đâu đó. Cho đến bây giờ những người bạn trẻ ấy vẫn thường ghé thăm mộ anh mỗi khi nhớ, rồi mồi cho anh một điếu thuốc để lên bia mộ, như thể anh vẫn luôn còn hiện diện bên họ những sáng nào bên bàn cafe. Với tôi, anh và họ đẹp như những nhân vật trong một truyện cổ tích nào đó nói về mối tình thân trong sáng,ấm áp và đẹp kỳ diệu. Phần tôi, họ hôm nay, cũng coi tôi như một người anh. Tôi và họ, vẫn tiếp tục những sáng cà phê như ngày nào còn Du Tử Lê và không quên mồi cho anh một điếu thuốc để ngắm những sợi khói bay lên, đan vào nhau rồi để gió mang đi, mang đi về trời.


                                                                                                      Bolsa, Oct. 5-2020

                                                                     Trịnh Cung
                                                                                                                                     (từ: DĐTK)


                                 *
                                    Acacia  Pharmacy

11033 Acacia Parkway

Garden Grove, CA 92840

Tel: 714 982-6979

Fax: 714 - 982-9307

Cindy Y. Tran, Pharm. D

Trân Trọng Kính Mời

Quý độc giả và thân hữu (Orange County) đến mua thuốc ủng hộ

Thanks

scan_pic0035_0-content
hoa_72-content

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Tuesday, September 1, 20208:06 AM(View: 620)
Những ngày huấn nhục tôi và Ng. cũng có những kỷ niệm vui. Là sau khi bị quần thảo cả tuần, SVSQ nào cũng mồ hôi mồ kê đổ ra suốt ngày, mà nhà trường thì không có máy tắm nước nóng, nên chúng tôi cứ để vậy mà ngủ. Đến cuối tuần, thì được "giải phóng", đó là được cán bộ dẫn ra phố "tắm nước nóng". Đà Lạt lúc này dịch vụ tắm nước nóng mở ra rất nhiều. Tôi và Ng. lợi dụng "tranh thủ" tắm trước, tắm lẹ, trong lúc các "bạn ta" còn tuần tự tắm sau, cũng một tiếng đồng hồ nữa, tụi tôi bèn lén bỏ đi qua quán Phở Bằng, gần đó, ăn phở. Ơi, với đời sống kham khổ lúc này, được ăn một tô phở Bằng thì không có gì ngon hơn nữa. Ăn phở xong, nếu còn thời gian, tụi tôi còn mò qua đường Duy Tân, "xổ bầu tâm sự". May mà mọi chuyện trót lọt, chứ nếu cán bộ biết được, thì chắc là bị phạt dã chiến ngay. Amen, cảm ơn trời Phật! Mọi chuyện đều bình an vô sự. Thật ra, tôi vốn nhát gan, sợ bị phạt, bị quần thảo suốt đêm dã chiến với bao trò chơi của các cán bộ. Nhưng đi theo Ng., tôi trở nên lì
Thursday, August 27, 20206:59 AM(View: 710)
Trường Đại học Chiến Tranh Chính Trị tọa lạc trên đường Võ Tánh, số 78. Thị xã Đà Lạt. Nhưng khi chúng tôi viết thư về thăm nhà được các sĩ quan cán bộ hướng dẫn ghi là, Khu Bưu Chính (KBC) 4648. Có bạn muốn thi vị hóa trong các thư gởi về gia đình, về "người yêu bé nhỏ" ở quê, là từ đồi 4648. Thật ra, khu này có trồng thông, nhưng thế đất không cao, nên gọi là đồi thì cũng hơi cường điệu. Nhưng là cái cường điệu vui, không làm hại ai cả. Nơi đây chính là trung tâm huấn luyện hiến binh của quân đội Pháp ngày cũ. Sau khi bàn giao cho chính phủ VNCH, quân đội cũng giữ tên là Trung Tâm Huấn Luyện Hiến Binh. Rồi sau đó, lực lượng Hiến Binh cũng thay đổi, không dùng hiến binh nữa, tất cả quân nhân trong lực lượng hiến binh đổi qua Quân Cảnh. Đến năm 1966, theo sắc lệnh số 48/SL/QP ngày 18/3/1966, thành lập trường Đại Học/Chiến Tranh Chính Trị. Theo tài liệu, người ký Sắc lệnh thành lập này thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ, lúc đó đang là Chủ Tịch Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương. Nói thật, tôi
Saturday, August 22, 20207:56 PM(View: 792)
Lúc nào có sự di chuyển là cán bộ ra lệnh "gọn gàng". Lần này chúng tôi di chuyển từ Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung về Đà Lạt cũng được Đại úy Trần Thế Phong (lúc này ông đã lên đại úy dù khi chúng tôi tới đại đội 92, ông mới trung úy) ra lệnh cho chúng tôi gọn gàng. Trung úy Nguyễn Tâm Miên cũng đã xuất hiện, và trong buổi tập họp di chuyển ra phi trường Tân Sơn Nhất, trung úy Miên tiếp nhận chúng tôi và cùng lên xe ra phi trường. Tôi bỏ tất cả quân trang quân dụng vào trong cái xắc marin. Cái xắc nặng trịch vì có thêm những dụng cụ linh tinh của một người lính. Về cây súng Garant tôi đã theo lệnh lên kho trả lại cho kho vũ khí. Còn lại, tôi dồn hết vào túi xắc marin. Nên hành trang khi đi nhẹ hèo, bây giờ bắt đầu phồng lên nặng chịch. Trung úy Miên theo chiếc xe GMC chở chúng tôi lên phi trường. Đã 9 tuần ở chung nhau trong cùng một đại đội, nên chúng tôi đã quen mặt nhau, và có chút tình có thể gọi là "tình chiến hữu". Đà lạt đối với tôi lúc này chỉ là trong mơ, trong
Tuesday, August 18, 20208:29 PM(View: 767)
Tiểu đoàn Nguyễn Huệ được coi là tiểu đoàn hắc ám nhất TT/HL/QT. Và ĐĐ 92 là đại đội mẫu, nên dược cấp tiểu đoàn chiếu cố rất nhiều. Xin nói thêm là trước đây, Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung chỉ lo huấn luyện tân binh cho quân đội. Sau khi thụ huấn chín tuần, các tân binh có thể được phân phối về các đơn vị, là các sư đoàn bộ binh trên toàn miền nam. Đến tháng 1.1968, luật Tổng Động Viên chi phối nên động viên rất nhiều thanh niên vào Thủ Đức, Thủ Đức lại không đủ tài lực để đào tạo, nên các thanh niên phải qua lò Quang Trung học giai đọan 1/ 9 tuần. Qua đây chúng tôi được trang bị thêm một khẩu súng Garant và đạn. Chúng tôi bắt đầu học làm lính, qua xử dụng các loại vũ khí đơn giản, như học cách tác xạ súng, ngắm bắn nhìn theo đỉnh đầu ruồi, học cách đâm lưỡi lê, học bắn đạn thật ở các bãi tập. Về cơ bản thao diễn, học cách chào tay, đi đều hàng, cách cầm súng đi trong hàng. Mỗi sáng phải thức dậy lúc 5 giờ, chạy ra sân tập thể dục khoảng 15 phút, rồi mới vào phòng lãnh đồ
Thursday, August 13, 20207:45 PM(View: 717)
Trại tiếp chuyển Nguyễn Tri Phương là nơi chứa những tân khóa sinh như tụi tôi, sẽ được sống, sinh hoạt ở đây, để đợi đến ngày nhập khóa. (tân binh). Theo chỗ tôi biết, trong thời điểm này (1968), chỉ có các tân binh gia nhập vào trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt, mới được chuyển thẳng vào trường, và được huấn luyện ngay (huần nhục). Còn nếu tân binh vào các trường Đồng Đế, Thủ Đức, thì các tân khóa sinh phải thụ huấn ở Trung Tâm Huấn Luyện tân binh, 9 tuần, rồi mới được đưa đi Đồng Đế hay Thủ Đức. Còn Trường Đại Học Chiến Tranh Chính, khóa đàn anh, Khóa 1, thì được vào trường Thủ Đức học giai đoạn tân binh 9 tuần, rồi sau đó mới được di chuyển về Đà Lạt. Trại Nguyễn Tri Phương là những dãy nhà tôn dài. Mỗi nhà chứa được một đại đội, khoảng 200 tân khóa sinh. Trại kê những cái giường sắt đôi, trên một, dưới một (như ở TT1/TMNN). Về đây, chúng tôi có thêm những người bạn mới, từ Vùng 2 (Nha Trang và Cao Nguyên Trung Phần), Vùng 3 (Sài Gòn - Gia Định, Biên Hòa) , Vùng 4 (Cần Thơ...