DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,463,539

Lê Hữu - Ngày xuân, đọc chơi vài bài thơ tháng Giêng

Sunday, February 21, 20218:37 AM(View: 140)
Lê Hữu - Ngày xuân, đọc chơi vài bài thơ tháng Giêng

Ngày xuân, đọc chơi
vài bài thơ tháng Giêng
 
Image result for hoa đào ngày tết
 
 
Tháng Giêng ăn Tết ở nhà…

Chưa bao giờ câu ca dao ấy lại đúng hơn thế và cho ta lời khuyên đúng đắn, thiết thực nhất trong mùa đại dịch này. Cho dù tháng Giêng có “là tháng ăn chơi”, như một câu ca dao khác, thì cũng chỉ nên “ăn” và “chơi” ở trong nhà hoặc “ta dại ta tìm nơi vắng vẻ” hơn là du Xuân đến những chốn lao xao hội hè, đình đám.

Một trong những “chốn vắng” ấy là dạo chơi trên cánh đồng thơ mùa xuân để hái về những bông hoa tươi thắm là những bài thơ, câu thơ tháng Giêng khoe sắc trong nắng xuân.

Thơ hay, một đôi câu cũng hay. Những câu thơ trích dẫn trong bài này chỉ là tiện tay gặp đâu ghi xuống đó, không phân biệt, phân loại thơ cũ thơ mới, thơ già thơ trẻ, thơ ngoài Bắc thơ trong Nam, thơ ngoài nước thơ trong nước. Một bài thơ, câu thơ hay không bao giờ cũ.

Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần
(“Vội vàng”, Xuân Diệu)

Câu thơ cũ nhưng vẫn cứ mới như mùa xuân chẳng bao giờ cũ, chẳng bao giờ già. “Tháng Giêng ngon”, không mới sao? Chẳng biết chơi Xuân, ăn Tết ngon, dở thế nào nhưng cứ nghe “tháng Giêng ngon” là đủ thấy ngon. Ngon đến độ “Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”
Nói “Tháng Giêng ngon như một cặp… bánh chưng” nghe cũng hay vậy nhưng vẫn không hay, không ngon bằng “một cặp môi gần”. Câu thơ không chỉ mới vào thời kỳ gọi là “phong trào thơ mới” ấy mà mãi đến nay nhiều người làm thơ vẫn chuộng cách ví von như thế.

Thuở ấy mây non với gió mềm
Nắng vừa ấm để mọng môi em
Nụ hôn mừng tuổi ngon như Tết
Anh bảo em rằng mới tháng Giêng
(“Niên thiếu”, Duyên Anh)

Tết ngon, tháng Giêng ngon, mùa xuân cũng ngon ngon. Đến cả điếu thuốc lá của ngày đầu một năm cũng ngon nữa khi ta nghe Nguyên Sa kể chuyện tháng Giêng bằng giọng thân mật.

Tháng Giêng và anh rủ nhau châm điếu thuốc
Điếu thuốc đầu năm và điếu thuốc đầu ngày
(“Tháng Giêng và anh”, Nguyên Sa)

Tháng Giêng không chỉ thật ngon mà còn thật hiền. Tháng Giêng không chỉ ướt như mắt, hồng như môi mà còn trắng như cúc, biếc như lá…

Tháng Giêng hiền như cỏ
và tóc mềm như mây
Tóc bay qua bến lạ
Sông thương ai, sông đầy
Tháng Giêng biếc như lá
và tình ấm như tay
Tình rẽ sang lối nọ
Vai nhớ ai, vai gầy
(“Tháng Giêng hát”, Mường Mán)

Thế nhưng, vẫn có những tháng Giêng không “hiền như cỏ”, vẫn có những mùa xuân không là “xuân hiền”. Tháng Giêng theo chân người lính về giữa lòng cố đô hoang tàn một thời nào binh lửa.

Tháng Giêng xuôi quân ra Huế
Cố đô hoang vu điêu tàn
Bãi học chiều em vắng bóng
Tóc thề đã quấn khăn tang
(“Hành trình Thủy Quân Lục Chiến”, Phạm Văn Bình)

Cho dù Huế có đổi thay qua bao mùa tang thương dâu bể, Huế của thôn Vỹ Dạ, bến Văn Lâu, của cầu Tràng Tiền, dốc Nam Giao vẫn đẹp mãi, thơ mãi trong những bài thơ tình tháng Giêng gửi về chốn cũ, một nơi chốn người ta đã sống đã yêu, đã hạnh phúc đã khổ đau.

Gió ướt còn bay giữa tháng Giêng
Phố Huế còn mây áo lụa ai mềm
Mưa khói còn xanh một trời thôn Vỹ
Huế còn trong lòng một người yêu em
(“Chốn cũ”, Vũ Hữu Định)

Nhiều lắm, những lời hẹn thề với Huế mộng mơ, với dòng sông Hương lững lờ êm đềm xuôi chảy.

Tháng Giêng còn mộng mơ
Sông Hương còn gương lược
Tôi hẹn về chải tóc
Cho người tình năm xưa
(“Món nợ mùa xuân”, Trần Dzạ Lữ)

Huế tháng Giêng là vậy, Sài Gòn tháng Giêng cũng đâu có khác, cũng là những nỗi niềm vời vợi gửi vào bài thơ tình, cũng là những cơn mưa chiều về ngang thành phố và nỗi nhớ dạt dào như “hàng cây nhớ gió đứng bên đường”.

Tháng Giêng Sài Gòn anh làm thơ yêu em
Buổi chiều mù mưa bay xa trời thành phố
Tháng Giêng Sài Gòn – nỗi lòng anh thế đó
Rất nồng nàn khi nghĩ đến em yêu
Tháng Giêng Sài Gòn tha thiết biết bao nhiêu
Như anh đến cùng em, cầm tay mà chẳng nói
Như lúc anh xa em, nỗi sầu lên vòi vọi
Như hàng cây nhớ gió đứng bên đường
(“Tháng Giêng Sài Gòn anh làm thơ yêu em”, Kim Tuấn)

Sài Gòn tháng Giêng đầy nắng và gió. Sài Gòn của những đường phố quen tên đầy ắp những kỷ niệm và của những câu thơ đượm hương vị Tết như là những hoài niệm đẹp về một thời để yêu và một thời để bâng khuâng tiếc nhớ.

Rét lợt mùa Giêng Sài Gòn nắng

Gió nồng Bà Chiểu đậm cây xanh
Nhang khói Lăng Ông chừng gợi nhắn
Mạch đời nghĩa đất những nghìn năm…
Mùa Giêng Nguyên đán Sài Gòn gió
Mát dịu đường trưa lá ngủ quên
Muốn gửi theo người không hẹn trước
Chút lòng hương Tết gió Hàng Xanh
(“Mùa Giêng ở Sài Gòn”, Nguyễn Bạch Dương)

Mùa Giêng ở Đà Lạt thì sao? Đà Lạt mùa xuân như cô gái xuân thì, xinh tươi và mơ mộng. Đà Lạt mùa xuân về trên những đóa quỳ vàng rực phủ kín lưng đồi và trên những lối đi quen.

Đà Lạt chiều xuống thấp
bóng ai bên hàng cây
Chắc nỗi buồn đứng nấp
cho trời chiều đầy mây…
Đà Lạt em không đến
e tháng Giêng bớt hồng
Hoa quỳ không còn nở
giữa vô cùng mênh mông 
(“Tháng Giêng hoa quỳ nở”, Huỳnh Hữu Võ)

Lại còn những thành phố nào nữa khi tháng Giêng về trên những con đường ngập nắng dẫn đến trường và áo trắng như từng đàn bướm trắng nhẹ bay trong làn gió xuân.

Phan Thiết ra Giêng đường phượng nắng
Hoa còn sợ gió trốn môi em
Thị xã xưa, xưa tràn áo trắng
Mái lầu Tháp Nước đỏ dần lên
Phan Thiết ra Giêng em ôm cặp
Tụm ba tụm bảy nụ cười xuân
Em thầm nghiêng nón trên cầu sắt
Hỏi sông Mường Mán những bâng khuâng
(“Phan Thiết ra Giêng”, Nguyễn Như Mây)

Hà Nội mùa xuân về trên những cành đào nở sớm. Chiến tranh đã đi qua, chàng trai trẻ xa rời Hà Nội năm xưa cũng đã đi hết một thời tuổi trẻ. Người tìm về những đường xưa lối cũ. Những con đường nay đã khác, những hàng cây nay đã lớn, biết lòng ai có đổi thay?...  

Ngã năm rộng, cỏ ven hồ xanh mướt
Năm nay đào nở sớm, tháng Giêng sang
Tháng Giêng bỡ ngỡ búp bàng non
Nhiều trẻ con và nhiều chim sẻ
Những con đường đông vui như tuổi trẻ
Như cuộc đời, bao kỷ niệm đi qua
Anh trở về sau những tháng năm xa
Cây đã lớn, lòng ta nhiều đổi khác
(“Những con đường tháng Giêng”, Xuân Quỳnh)

Người về hay chưa? Có thực người đã trở về như tiếng chân ai, tiếng giầy nào quen thuộc chạm những bậc thềm cửa hay chỉ là tiếng động mơ hồ của tiếng lá rơi bên thềm nhà vắng. Người đi vẫn biệt tăm, người ở lại cố níu chân tháng Giêng “không cho Rằm trôi qua” để kịp đón bước chân người về trong nỗi khắc khoải đợi chờ.

Rằm tháng Giêng rồi đấy
anh đã về hay chưa?
Tiếng giầy ai giẫm nhẹ
bực thềm buổi xuân trưa
Tháng Giêng thơm trong tóc
hồn em cài mảnh Rằm
Anh có về hái lộc
tháng Giêng đang gọi thầm
Tháng Giêng ngày giòn lắm
em níu chặt cành hoa
Anh về đi em đợi
không cho Rằm trôi qua
(“Tháng Giêng thơm trong tóc”, Trần Mộng Tú)


Những hạnh phúc đầu xuân hay những mùa xuân cách chia vẫn là nguồn nhạc hứng, thi hứng để người nhạc sĩ và chàng thi sĩ viết thành câu hát, lời thơ trong những bài thơ tình muôn thuở và những bản tình ca ngọt ngào.

Thời gian nói điều gì

mà mùa xuân trói buộc
Câu thơ đi nửa bước
Nỗi buồn dài mười năm
Đời gọi thức trăng rằm
Em về vui bếp nhỏ
Gió qua mùa thương khó
Tháng Giêng tìm môi ai
(“Tình ca mùa xuân”, Tần Hoài Dạ Vũ)

Nguồn thi hứng tháng Giêng ấy cũng róc rách chảy xuôi về dòng thơ lục bát. Tình không là tình xanh vì nỗi phụ phàng. Tình không là tình bền vì những đổi thay. Tháng Giêng ngắn, nỗi buồn thì dài dằng dặc.

Tháng Giêng đang ở quê nhà
và em đang với mù sa phố chiều
Đã vàng bóng áo cô liêu
chắc chi giữ được ít nhiều ngày xưa?
Tôi đi cuối buổi mong chờ
viết không xong nổi bài thơ bạc tình
Quá nhiều những tháng Giêng xanh
đã như phấn bụi đời mình gió bay
Đổi thay, đã từng đổi thay
Tháng Giêng ngắn, nỗi buồn dài phải không?
(“Gửi tháng Giêng”, Hoàng Lộc)

Tháng Giêng ngày mỏng, mưa cũng mỏng. Cơn mưa phùn lất phất tháng Giêng đánh thức những nhớ thương dịu dàng.

Tháng Giêng mưa ngoài phố
Mưa như là sương thôi
Những bóng cây dáng khói
như mộng du bên trời
Tháng Giêng ngày mỏng quá
Nỗi buồn nghe cũ rồi
mà bên kia tờ lịch
nỗi niềm mưa xót rơi
(“Mưa tháng Giêng”, Nguyễn Việt Chiến)

Tháng Giêng mưa phùn không đủ làm ướt áo. Mưa giăng, gió nhẹ chỉ đủ vừa nhớ thương. Nhìn mưa rơi phương này mà nhớ mưa phương nào nơi chốn xa quê nhà.

Bây giờ ra Giêng rồi em
Mà sao mưa chưa ướt áo
Em ngồi thu mình áo não
Sầu lên tím ngát chân thềm

Ra Giêng có mưa phùn nhẹ
Mùa này quê mình cũng mưa
Cây dâu đất còn sai trái?
Em về bên liếp rào thưa…

Ra Giêng em đi xuống phố
Anh nghe gió mát qua lòng
(“Ra Giêng”, Trần Yên Hòa)



thêm nhà                                                                     thềm nhà


Quê hương là những thành phố, những làng quê, là mảnh vườn thửa ruộng, luống cày liếp rau, là bụi chuối buồng cau, bờ tre khóm trúc, là hoa gạo đỏ nở ven sông. Quê hương là chốn người ta luôn muốn tìm về mỗi mùa xuân tha hương vì biết rằng nơi ấy vẫn có bóng người mẹ già tựa cửa mỏi mòn ngóng tin con. Ôi, nỗi nhớ quê hương quặn thắt.

Ngoài ấy bây giờ chưa nắng lắm
Nhiều hoa gạo đỏ nở bên sông
Tháng Giêng có tiếng chim tu hú
Khung biếc trời mai én liệng vòng…
Bóng mẹ vào ra lối ngõ quen
Tóc sương dần xóa tóc màu đen
Nhớ con xa nhẩm lời kinh nguyện
Khuya nối nghìn khuya một ngọn đèn
(“Quê hương”, Tường Linh)

“Thơ Tường Linh ra đi từ gốc rạ, để cuối cùng quay về lại với gốc rạ, trở thành máu thịt của quê hương.” (Tần Hoài Dạ Vũ). Không lời nào đúng hơn để nói về một nhà thơ của tình tự dân tộc, về một trái tim nặng trĩu nỗi niềm hoài hương. Trái tim ấy vừa ngừng đập để về với lòng đất Mẹ, về lại với gốc rạ quê hương vào những ngày cận Tết, trước ngưỡng cửa tháng Giêng này.
Một nhà thơ khác, nhác trông những bông cúc dại nở ven đường bỗng dưng cảm khái nhân vật truyện Kim Dung giang hồ bôn ba hành hiệp với hào khí ngất trời và nỗi bi tráng trời đất bao la mà không có chỗ dung thân.

Tháng Giêng ngồi quán, quán thu phong
Gió Nhạn Môn Quan thổi chạnh lòng
Chuyện cũ nghe đau hồn tứ xứ
Thương Kiều Phong, nhớ tiếc Kiều Phong…
Tháng Giêng có kẻ đi tìm cúc
Nhưng cõi đời không có Cúc Hoa
Thấy đám phù bình trên mặt nước
Biết mình đi lộn nẻo bao la
(“Một ngày nhàn rỗi”, Nguyễn Bắc Sơn)

Tháng Giêng là tháng làm mới lại tình yêu của những lứa đôi, như lá yêu hoa, như nắng yêu gió, như đất yêu trời, như người yêu nhau suốt từ mùng một Tết tới ra Giêng.

Yêu người yêu khắp lá cây
Yêu thêm ngọn cỏ từ ngày ra đêm
Yêu từ mùng một ra Giêng
Thành thân Nguyên Đán ngọc tuyền sơ khai
(“Thành thân”, Bùi Giáng)

“Mau với chứ, vội vàng lên với chứ!” Tháng Giêng ngắn, tháng Giêng qua mau lắm, vừa mới ra Giêng là đã sắp hết tháng Giêng. Lời yêu chưa kịp ngỏ thì tháng Giêng đã như cơn gió vụt bay.

Chưa kịp mê tam cúc
Xuân hồng đã trôi mau
Chưa kịp hôn môi Tết
Tháng Giêng son phấn sầu
(“Bấy giờ, em ơi”, Duyên Anh)

Nhiều lắm, không làm sao kể hết được những câu chuyện và những bài thơ hay tháng Giêng, đành hẹn lại mùa sau. Xin cám ơn tác giả những câu thơ trích dẫn mang đến chút thi vị cho những ngày đầu xuân.
Tháng Giêng luôn là bước khởi đầu cho những ngày tháng năm rộng mở, thênh thang trước mắt. Mùa đông dài ảm đạm đã đi qua, cầu chúc mùa xuân mới an vui, tươi sáng đến cho mọi nhà.
 

Lê Hữu
(Seattle, WA)
(Tác giả gởi)
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Thursday, January 7, 20216:28 PM(View: 359)
Quốc hội Mỹ vào rạng sáng thứ Năm 7/1/2021 xác nhận ông Joe Biden thuộc đảng Dân chủ là người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống, sau khi những người đầy bạo lực trung thành với Tổng thống Donald Trump xông vào Điện Capitol, với nỗ lực đáng kinh ngạc nhằm đảo ngược cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, vô hiệu hóa nền dân chủ của đất nước và giúp ông Trump ở lại Nhà Trắng. Các nhà lập pháp quyết tâm hoàn thành việc phê chuẩn kết quả kiểm phiếu đại cử tri để nước Mỹ và thế giới thấy rằng Mỹ từ trước đến nay không bao giờ từ bỏ cam kết đối với việc bảo đảm ý nguyện của cử tri và sự chuyển giao quyền lực một cách hòa bình. Họ làm việc suốt đêm dù có những căng thẳng dâng cao và giữa lúc thủ đô nước Mỹ ở trong tình trạng báo động. Trước buổi bình minh của thứ Năm 7/1, các nhà lập pháp hoàn thành công việc và xác nhận ông Biden thắng cử. Phó Tổng thống Mike Pence, chủ trì phiên họp chung của hai viện, công bố cuộc kiểm phiếu, với 306 phiếu đại cử tri thuộc về ông Biden so với 232
Saturday, January 2, 20214:12 PM(View: 400)
Mỗi buổi sáng thức dậy, bước khỏi giường là tôi mở máy. Một không gian ảo hiển hiện trước mắt tôi, nền hình là mùa thu tuyệt đẹp . Mặc dù bên ngoài đang hè, bên ngoài nắng đang lên, ánh sáng chói lòa vào tận căn phòng tôi. Tôi rê chuột tìm trang web báo mạng, tin nóng , tin cập nhật. Một tin nóng hổi vừa đập vào mắt tôi . Án mạng nghiêm trọng xảy ra ở bưu điện y, thị trấn X. Tin này được đăng ở đầu trang . Một vụ án mạng cực kỳ nghiêm trọng xảy ra hồi tối hôm qua ở bưu điện y. Nạn nhân là hai cô gái độ khoản 23 tuổi, là nhân viên bưu điện. Hai nạn nhân bị giết bởi một dụng cụ đặc biệt, hung thủ đã cao bay xa chạy. Cơ quan chức năng đang điều tra để làm rõ sự việc vụ án. Tôi đến nơi có vụ án xảy ra hồi tối hôm qua, nơi đã được che chắn kín nhắm bảo vệ dấu vết hiện trường . Có đông người đang tụ tập trước cổng ra vào, cấp tập qua lại . Một vài người cố nhoài vào trong cổng, cố nhìn cho được gương mặt của kẻ bị hại. Tôi đứng ở bên ngoài hàng rào che chắn. Tôi ngóng tin tức sốt
Sunday, December 27, 20208:40 AM(View: 393)
Phải cám ơn anh Trạc đã mách cho tôi biết tới những nữ lưu Phần Lan, một đất nước nhỏ bé, diện tích chỉ có 338.144 cây số vuông với dân số vỏn vẹn có 5 triệu 300 ngàn người. Bé nhưng là thứ bé hạt tiêu. Đứng hạng 10 thế giới về số người tốt nghiệp đại học với tỷ lệ 37%. Nhân đây cũng tạt qua Canada của chúng tôi một chút vì đất nước này đứng đầu thế giới về trình độ trí thức với 50% dân số có bằng đại học. Sản lượng GDP của Canada, tính theo đầu người là 39.070 đô trong khi Phần Lan là 36.585 đô. Dân Phần Lan là dân đẻ bọc điều vì được hưởng những phúc lợi cao trong một xã hội dân chủ xã hội, lo cho dân chúng từ khi nhỏ tới lúc về già, không một thành phần dân chúng nào bị bỏ rơi bên lề xã hội. Tôi chưa bao giờ tới Phần Lan, đọc sách báo chỉ biết vậy. Muốn rõ hơn về đất nước này, lại phải nhờ tới anh bạn đang sống tại chỗ. “Theo xếp hạng của Liên Hiệp Quốc trong Báo Cáo Hạnh Phúc Thế Giới, mấy năm nay Phần Lan liên tiếp đứng nhất, sau đó là Na Uy, Đan mạch, Iceland và Thụy Sĩ.
Sunday, December 20, 20204:56 PM(View: 412)
- Từ đây tới nhà ông Trần Văn Có gần hay xa vậy thầy? Thầy xã trưởng đáp: - Ở xóm Cà Bây Ngọp lận! Để tôi ra lịnh cho phó hương ấp đòi tên đó tới công sở... Thầy phái viên nhà báo “Chim Trời” giựt mình. - Tôi là phái viên, đâu có quyền hạn đó đối với quý độc giả thân mến gần xa. Thầy xã hỏi: - Phái viên là gì vậy thầy? - Là người thay mặt cho tờ báo đi cổ động và thâu tiền. - À! Bây giờ tôi mới biết cái thằng Tư Có. Nó thiếu tiền của nhà báo hả? Hèn chi nó bơi xuồng lên công sở lãnh báo, đúng bảy bữa là có mặt nó. Nghèo không biết thân lại còn bày đặt làm sang mua báo không trả tiền! Thầy phái viên cố nén sự bực tức khi nghe người độc giả thân mến của mình bị thầy xã khinh khi; thầy hút thuốc suy nghĩ rồi lại hơi buồn buồn mà nhớ đến sự thất bại về tài chánh. Ông độc giả Trần Văn Có thiếu sáu tháng tiền báo tức là hai đồng sáu cắc rưỡi. Từ chợ Rạch Giá vô đây, thầy đã tốn gần ba cắc rưỡi tiền tàu, tiền thuốc hút. Chuyến về lại phải xuất thêm ba cắc
Tuesday, December 15, 20205:49 PM(View: 542)
Khi được tin nhà văn Hoàng Hải Thủy vừa qua đời ngày 6 tháng 12 trong mùa đại dịch 2020 ở tuổi 87, tôi nghĩ thầm lại thêm một chiếc lá của thế hệ mình vừa rụng. Và điều tôi nghĩ tới đầu tiên về anh, vì đây là dịp duy nhất chúng tôi làm việc với nhau, đó là tác phẩm lừng danh do anh dịch (không phải phóng tác như nhiều tác phẩm khác của anh), tựa là“Trăm Năm Hiu Quạnh,” bản Anh ngữ là “One Hundred Years of Solitude,”chuyển ngữ từ nguyên tác tiếng Tây Ban Nha là“Cienaños de soledad,”của văn hào Grabriel Garcia Marquez (1927-2014), giải Nobel Văn Chương năm 1982. Vào năm 1973, cơ sở nhật báo Sóng Thần thiết lập một chi nhánh xuất bản lấy tên là Nhân Chủ, và tôi được nhóm chủ trương giao cho việc điều hành. Một trong những tác phẩm đầu tiên nhà xuất bản dự tính in là bản dịch cuốn tiểu thuyết độc đáo này. Người chúng tôi nghĩ tới để giao dịch là anh Thủy vì khả năng ngoại ngữ điêu luyện và văn phong bay bướm của anh. Vì đây là một tác phẩm văn chương lớn, tự nó đã có chất thơ dù được