DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,481,526

Nguyên Khai, người chụp ảnh tâm cảm mình, bằng sắc mầu và, đường nét - Du Tử Lê

Saturday, November 2, 201312:00 AM(View: 13177)
Nguyên Khai, người chụp ảnh tâm cảm mình, bằng sắc mầu và, đường nét - Du Tử Lê

Nguyên Khai, người chụp ảnh tâm cảm mình,

bằng sắc mầu và, đường nét


Vào sâu hơn cõi-giới hội họa của Nguyên Khai / Nguyễn Bửu Khải, tôi muốn lập lại ghi nhận của một họa sĩ hiện cư ngụ tại miền bắc California, như sau: “Tranh Nguyên Khai vừa thể hiện sự chuyên nghiệp, điêu luyện, vừa đẹp, đa dạng, nhiều thể loại và không chú tâm vào một đề tài nhất định nào.” (5)


blank


Tôi cho nhận định trên rất đúng với trường hợp Nguyên Khai. Từ những chạm mặt đầu tiên với sắc màu và đường nét, thổn thức trên lụa; ông chuyển qua tình yêu thao thiết dành cho sơn dầu. Những năm tháng ở quê người, họ Nguyễn say mê thực hiện loạt tranh sơn mài bằng loại sơn dùng cho xe hơi. Sau đó, ông lại tạo những “trận bão trong tách trà” dư luận; khi sáng tác và triển lãm một loạt tranh có tên “mixed media”. Là loạt tranh được hoàn tất bởi tất cả những vật liệu phế thải, từ con chip của thời điện toán, tới những miểng đồng, miểng sắt, thép gai, thiếc vụn…Hay một vỏ bom, miểng vỡ lựu đạn, nhắc nhở người thưởng ngoạn sự hiện diện của chiến tranh vẫn còn đâu đó trên mặt địa cầu này; quyện với sơn dầu hoặc acrylic…

Ở giai đoạn nào, thời kỳ nào, Nguyên Khai cũng cháy cạn đam mê mình, trong những phiêu lưu tìm kiếm, tưởng chừng không ngày chấm dứt; như chính ông từng phát biểu. (6)

Tuy nhiên, với tôi, người nghệ sĩ dù thường trực ném mình vào những tìm kiếm mới lạ, với những khao khát phiêu lưu đi về chân trời, thì lắng, sâu nơi tiềm thức, y vẫn nghiêng nặng một cảm thức bất khả tư nghì nào đấy.


blank



Tôi muốn cụ thể hóa ý niệm này, tựa như sự quay lại ngôi nhà, chốn nghỉ chân của kẻ một đời khát khao truy tìm cái khác… Đó là ngôi nhà tương thích nhất với vô thức của y.

Đó là nơi chốn y tạm dừng chân giữa hai cột mốc lao tác sáng tạo trong cuộc trường chinh đường nét và sắc màu.

Đó là nơi chốn y trút bỏ quần áo (kiến thức); khu trừ kinh nghiệm thụ đắc, tích lũy từ thời trường ốc hay, năm tháng khỏi tư duy đóng khung, xi măng định kiến… Để y được tự do trở thành con bướm trong giấc mơ Trang Chu, thỏa chí bình sinh bay bổng giữa không bờ, bến.

Bằng hình ảnh con bướm của Trang Chu, ta có thể liên tưởng bướm trong tranh Nguyên Khai vốn cẩn, thếp những màu sáng thi ca, trong trẻo suối xanh đầu nguồn. Nó tươi mát như tâm hồn mơ mộng của ông.


blank



Tôi trộm nghĩ, có dễ Nguyên Khai không hề vẽ tự những lập trình định trước; hay từ vào những kỹ năng trường ốc đã hấp thụ. Ông vẽ từ những mách bảo của trái tim. Hoặc chính nhịp đập của trái tim đã dắt tay ông tới những gam màu, những đường nét, tự thân thanh thoát, bay lên. Như những thiếu nữ bay trong cảm xúc đằm đằm thương yêu con người và vạn vật của tâm hồn ông.

Những vạt áo, những mái tóc, những mắt, môi thiếu nữ, thiên nhiên bay giữa không bến, bờ trong tranh Nguyên Khai, là những giấc mơ thiếu nữ? Hay giấc mơ của chính họ Nguyễn?

Tôi không biết, nhưng dù trường hợp nào thì, tôi cũng vẫn thấy:

- Chúng ta có nhiều họa sĩ chọn đề tài thiếu nữ…

- Chúng ta cũng có không ít họa sĩ chủ tâm đem vào tác phẩm của họ mối tương giao thắm thiết giữa thiên nhiên và vạn vật…

Nhưng tôi e, chúng ta không có nhiều họa sĩ trút bỏ được cái nặng nề, trì kéo của từ-trường-kinh-nghiệm bản thân và, tâm thái nhân sinh, đời thường… Khiến chúng ta đã không có nhiều họa sĩ đạt được thành công ở cả hai mặt: Sắc màu và đường nét. Như Nguyễn Khai / Nguyễn Bửu Khải.

Nói thế, tôi không có ý nhấn mạnh họ Nguyễn thành công ở tất cả mọi đam mê, thử nghiệm trong cuộc trường chinh hội họa của ông.

Với cá nhân tôi, đỉnh điểm sự nghiệp tạo hình của Nguyên Khai, là sơn dầu.


blank



Nhưng nếu cần phải rọi sáng thành tựu vừa kể của tác giả tài hoa này, thì những câu hỏi cụ thể hơn, có thể cần được cất lên. Thí dụ:

- Sơn dầu, đã đành, nhưng với những sắc màu nào?

- Sơn dầu, chính thế, nhưng với những hình tượng nào?

Hoặc:

- Đâu là những chỉ dấu riêng ghi nơi thẻ nhận dạng / ID tranh Nguyên Khai?

Theo tôi, “bản thể” hay thẻ nhận dạng tranh Nguyên Khai / Nguyễn Bửu Khải, là ngựa và thiếu nữ, ở phần hình tượng. Những gam màu xanh / vàng tiêu biểu cho sắc màu của riêng ông. Hai cặp đôi này, vốn là những biểu thị nổi trội nhất trong cõi-giới tranh họ Nguyễn.

Nếu thiếu nữ và ngựa trong tranh Nguyên Khai, tượng trưng cho tương quan có tính hữu cơ giữa con người và thiên nhiên - - Thì “vàng” hoài niệm quá khứ. Trong khi “Xanh” tự tình với tương lai… Là những đường song song. Những con đường song song sẽ gặp nhau ở vô cực! Như sự gặp nhau rất sớm, và bất khả phân ly giữa một Nguyên Khai, họa sĩ và, một Nguyên Khai, thi sĩ.

Chính gặp gỡ mang tính định mệnh nơi tài hoa Nguyên Khai kia, mà tôi muốn được kết luận một cách ngắn, gọn về ông:

“Nguyên Khai, người chụp ảnh tâm cảm mình, bằng sắc mầu và, đường nét.”


Du Tử Lê

(Calif. 10. 2013)

(từ dutule.com)

__________

Chú Thích:

(5) Ngọc Lan, viết về Nguyên Khai, báo Người Việt tháng 7-2012. (Wikipedia – Tiếng Việt)

(6) Bđd.

 

Thư Tình Cuối Mùa Thu - Cẩm Ly & Quốc Đại

Thơ Tình Cuối Mùa Thu - Bảo Yến


______________________________________________________




Mời đọc Quảng cáo


Mua Bán Nhà



blank



blank

 


Nha Khoa

 


blank