DANH SÁCH TÁC GIẢ
KHÁCH THĂM VIẾNG
2,461,610

Trần Yên Hòa - Mẫu Hệ (Chương 5)

Saturday, January 30, 20217:31 AM(View: 312)
Trần Yên Hòa - Mẫu Hệ (Chương 5)

Mẫu Hệ

 

 

 mẫu hệ mới

 

 

Bạn Văn Nghệ

2015
(Tái bản, có sửa chữa)

 

 

Mẫu Hệ

Truyện dài

Tranh và trình bày bìa:

                                                                                                  Uyên Nguyên

Bạn Văn Nghệ

Tái bản

2015

 

 

Lời Mở

 

Ngó đất ngó trời
Ngó trước ngó sau
Ngó trên ngó dưới
Ngó quanh ngó quẩn
Chạnh lòng viết chơi

Chuyện là hư cấu

mọi nhân vật, không gian, thời gian trong truyện đều là sản phẩm của tưởng tượng.


                                                                                     Chương Năm
 
 
Chiếc xe đò Minh Trung chạy Sài Gòn - Đà Nẵng đã ra đến Long Khánh. Xe chạy trên quốc lộ 1 đầy những ổ gà. Những trận đánh xảy ra tại đây khoảng hai, ba tháng trước còn để lại những vết sẹo chưa lành hẳn. Xe chạy nhấp nhô trên đoạn đường xấu, dằn lên dằn xuống như đi trên một chiếc thuyền giữa cơn sóng lớn. Nại Hiên một tay bế Anh Chi, tay kia cầm bình sữa cho Anh Chi bú. Hai bé Anh Thư và Đông Nghi ngồi chung một ghế đang lim dim ngủ. Trời nắng chói chan bên ngoài nên bên trong xe sức nóng càng hừng hực hơn, dù xe đã mở những cánh cửa chung quanh để cho gió thông vào, nhưng cũng không làm tan đi sức nóng của buổi trưa mặt trời đứng bóng. Ngồi bên Nại Hiên là một người bộ đội quần áo màu cứt ngựa, đầu đội nón cối xanh cùng màu. Người bộ đội mới đón xe ở ngã ba Vũng Tàu.
Khi xe chạy đến Ngã Ba Vũng Tàu, thì có người đứng bên lề đường ngoắc tay. Xe dừng lại. Người lơ hỏi:

- Anh đi đâu?
- Tam Kỳ
-Một ngàn hai.
- Tám trăm đi không?
- Lên đi.
Người bộ đội nhảy lên. Người lơ chỉ vào chỗ của Nại Hiên và nói:
- Anh lên chỗ chị có ba đứa con, còn trống một chỗ, hai đứa nhỏ chỉ ngồi chung một ghế thôi, anh nói họ sắp lại dùm.
Người bộ đội đi dọc theo khoảng trống giữa xe, thấy ghế đã có hai đứa bé ngồi, anh nói với Nại Hiên:
- Tôi ngồi chỗ ghế này, chị làm ơn cho hai cháu vào ngồi một ghế dùm.
Nại Hiên khi lên xe thấy ghế còn trống nên nàng để cho con Anh Thư ngồi một ghế, Đông Nghi ngồi một ghế, còn nàng ngồi ghế giữa để trông hai con, nàng mong không có hành khách nào lên nữa để cho mẹ con nàng ngồi rộng rãi một chút. Nhưng nàng mừng hụt, bây giờ đã có người lên, nàng đành nói:
- Tôi mắc bế con bé, anh làm ơn bồng cháu để vào chung một ghế dùm.
Người bộ đội bế Đông Nghi đặt vào chung ghế với Anh Thư rồi ngồi xuống ghế trống cạnh Nại Hiên. Nại Hiên nói tiếng cảm ơn nho nhỏ trong miệng rồi ngồi im. Nàng không có cảm tình với bộ đội. Hình như từ ngày giải phóng đến nay, nàng chưa tiếp xúc lần nào với những người lính được gọi là bộ đội này. Danh từ bộ đội lạ hoắc. Ngày Soại còn trong quân đội, nàng đã mê màu áo trận, áo hoa rừng. Màu sắc ấy có một cái gì hùng hồn và lãng mạn nữa. Còn từ ngày giải phóng, bộ đội thay thế quân đội miền Nam, là những người bận quần aó xốc xếch, đội nón cối, mang dép râu. Hình ảnh này trông luộm thuộm thế nào ấy, không ra dáng vẻ của một đoàn quân chiến thắng.
Nại Hiên ngồi im và lơ mơ trong cơn mệt mỏi, hai tay nàng rã rời. Suốt hơn ba tiếng đồng hồ ngồi trên xe, nàng phải bế Anh Chi trên tay nên hai tay nàng rã rời. Anh Chi bú xong bình sữa đang thiu thiu ngủ. Nại Hiên muốn nhắm mắt một chút thì người bộ đội quay sang hỏi nàng:
- Chị về đâu?
Nại Hiên mở mắt nhìn người bộ đội, trông anh ta có vẻ ngố ngố, vừa quê mùa, vừa chất phát. Nại Hiên trả lời:
- An Tân.
- An Tân chị ở chỗ mô?
Nại Hiên bực mình, nàng sẳng giọng:
- Ở An Tân là An Tân chớ còn ở mô nữa.
Người bộ đội cười trông thật ngớ ngẩn, anh nói:
- Tôi người Tam Kỳ nhưng chiến đấu ở An Tân suốt mấy năm liền, tôi biết nhiều người ở An Tân lắm, sao tôi không biết chị?

Nại Hiên bật cười, nàng nói lại:
- Chẳng lẽ ở An Tân ai anh cũng biết hả?
Người bộ đội thấy mình hơi hố nên nói chữa:
- Không phải ai tôi cũng biết nhưng tôi biết nhiều lắm.
Nại Hiên nói:
- Tôi dạy học một trường trung học ở An Tân.
Người bộ đội nói:
- Như vậy thì tôi không biết là phải.

Nại Hiên cười, nhìn chàng bộ đội có những lời nói ngộ nghĩnh. Nàng không muốn nói nữa, dù sao sắc áo của anh chàng này mặc cũng đứng về phía bên kia của chồng nàng. Cũng có thể, trong những năm Soại đi hành quân trên vùng Sơn Tịnh, Nghĩa Hành, Trà Bồng, Tiên Phước, nếu họ gặp nhau chắc thế nào cũng bắn nhau ngay. Soại đã kể cho nàng nghe khi bắt được những tù binh của cộng sản, những khuôn mặt non choẹt đi nghĩa vụ quân sự đã van xin anh tha cho tội chết. Đến bây giờ, nàng đối diện với kẻ thù của chồng trên chuyến xe này, làm quen, thân thiện, sao được đây?

Xe đi ra đến Long Giao, những đồn đền cao su vẫn xanh lá, chạy theo hàng thẳng tắp như đến một nơi vô tận. Cao su, cà phê, chôm chôm, măng cụt, mảng cầu, là thổ sản của Long Khánh. Nhìn những vườn cây ngút mắt, Nại Hiên tự nhiên thấy lòng mình như nhẹ đi. Ước mơ ngày xưa của nàng chợt hiện về, khi đất nước thanh bình, nàng sẽ xin đổi về dạy ở Đà Lạt hoặc Long Khánh, nơi đó sẽ có những vườn rau cải xanh tốt, những vườn chôm chôm, sầu riêng trĩu quả. Và một cuộc sống bình lặng bên chồng bên con. Bây giờ cuộc đổi đời còn mới quá, để chồng ở lại Sài Gòn, nàng mang các con về quê một mình, nàng thấy mình cũng quyết định một cách vội vã quá. Nhưng nàng tin rằng ngoài đó còn có mẹ nàng. Đó như là một điểm tựa duy nhất. Sài Gòn thì muôn mặt quá nàng làm sao bon chen cho nổi.

Xe đang đi bỗng phải ngừng hẳn lại. Những mô đắp ngăn qua đường khiến cho tài xế phải dừng xe lại và nói với mọi người trên xe:
- Mời bà con xuống xe đi bộ qua phía bên kia cho, mô bị đắp chưa phá đi được, xe chạy trên đó rất nguy hiểm, mời bà con thông cảm xuống xe dùm.

Nại Hiên nghe câu nói bỗng ngớ người ra, nàng chưa dự tính có chuyện lên xuống xe bất thường này, với ba đứa con còn nhỏ dại quá, mỗi lần xuống xe đi bộ như thế này là một trở ngại, khó khăn lớn đối với nàng. Nàng vừa bế Anh Chi trên tay, còn hai đứa kia thì sao? Hai đứa đang ngồi trong một ghế, chúng tựa vào nhau như mê thiếp đi. Thật sự thì hai bé đã mỏi mệt vì ngồi trên xe quá chật, lại bị xóc lên xóc xuống, hai bé không khóc đòi mẹ là may. Nại Hiên nói với người lơ:
- Chú ơi! Tôi có ba đứa con nhỏ quá, xuống xe bế lên bế xuống sao nổi, cho tôi ngồi luôn trên xe được không?

Người lơ trả lời nhát gừng:

- Tùy chị, nhưng xe qua mấy chỗ đắp mô chị chịu nổi không? Xe xóc lắm, có khi ngã đổ luôn thì nguy hiểm lắm.
Nại Hiên thấy không còn cách nào khác. Nàng bế Anh Chi lên tay và tay kia cầm bình sữa. Nàng bảo hai đứa nhỏ:
- Hai đứa đi xuống đi, xe phải chạy qua mô đất nguy hiểm lắm, thôi đi xuống con.
Người bộ đội ngồi bên buột miệng nói:
- Chị để tôi giúp bế hai cháu cho.
Nại Hiên cảm thấy như nhẹ đi cái gánh nặng, cái gánh nặng phải dắt ba đứa con xuống xe rồi đi bộ một đoạn dài nữa, bây giờ có người bộ đội ngồi bên ra ý giúp đỡ, nàng thở phào nói lí nhí trong miệng:
- Cảm ơn anh.

Người bộ đội bế choàng Anh Thư và Đông Nghi, mỗi đứa một tay, đứng lên đi ra cửa xe và từ từ bước xuống đất. Nại Hiên đi theo sau bế Anh Chi. Nàng chỉ mang theo một cái xách tay nhỏ và cái khăn lau mặt. Nàng thấm mệt. Sự trở về như một sự đầu hàng hoàn cảnh, cuộc sống của nàng sẽ trôi giạt đến đâu? Đoạn đường đi về mới đầu đã quá vất vã. Cuộc di tản, chạy loạn đã qua, nàng thoát từ cái chết để tìm đến cái sống, như một sự sinh tồn. Lần trước, dù có ba đứa con mang theo nàng vẫn không thấy mệt mỏi. Sự ham sống mãnh liệt đã ghìm những mệt mỏi đó đi. Bây giờ sự trở về, gia nhập vào những cái cũ, mà còn thấp hơn, tệ hơn. Nàng chỉ mong xin được trở lại làm chân một cô giáo quận lỵ. Mong mỏi được một sự bình an sống bên chồng con. Có được không? Hình ảnh Soại chập chờn quanh quẩn. Nàng mong anh đi trình diện học tập xong trở về với nàng. Cái hào quang và mộng tưởng được làm bà nọ bà kia đã hết...chỉ còn lại sự bơ vơ lạc lõng bây giờ.

Người bộ đội bế hai đứa nhỏ đi trước, anh đi băng băng không ngoái lại. Đoạn đường bị đắp mô cao, gập ghềnh. Có những khúc gỗ lớn nằm giữa đường chắn ngang. Chiếc xe đò không có người ngồi trên, tài xế đang luồn lách tìm những chỗ ít vồng nhất để đi. Dầu vậy, đứng xa nhìn, chiếc xe như chạy trên những đợt sóng, chao qua, nghiêng lại. Nại Hiên cố bế Anh Chi chạy theo người bộ đội, nhưng anh ta đã đi quá nhanh. Hành khách cũng có những người già đi rớt lại phía sau nên nàng thấy an tâm. Đoạn đường bị đắp mô cũng ba, bốn trăm thước. Từ xa, người bộ đội đã dừng lại và thả hai đứa nhỏ xuống đất chạy loanh quanh. Anh Thư đứng từ xa ngoắc tay lia lịa:
- Me, me, con đây.
Nai Hiên đi theo đoàn người cùng chiếc xe đang lừng khừng, chậm chạp bò tới. Khi nàng đến nơi, Đông Nghi và Anh Thư chạy tới bám lấy chân nàng. Nàng nói với hai con như nói với người bộ đội:

- Con tới với chú bộ đội đi, nhờ chú bế lên xe, chứ me mắc bồng em.

Anh Thư phụng phịu nhưng con bé đã thấy me bế Anh Chi rồi nên nó tiu nghĩu quay trở lại với người bộ đội. Những hành khách cũng lục tục leo lên xe. Những bước chân nặng nề, mỏi mệt. Họ lê đôi dép nhựa trên mặt đường lệch xệch. Mới qua khỏi Long Khánh mà ai cũng đã thấy mệt.

Đoạn đường còn lại sẽ đi qua bao nhiêu cái đèo, cái dốc, liệu có còn xuống xe đi bộ nữa không? Nại Hiên bế con lên xe trước, nàng chen chúc đi theo những hàng ghế, đến ngồi chỗ ghế của nàng sát bên cửa sổ, mong xe chạy, cánh cửa được kéo xuống, gió sẽ lọt vào cho mát một tí.

Một chặp lâu, người bộ đội mới dắt Anh Chi và Đông Nghi lên xe, hai đứa nhỏ chen nhau ngồi một ghế, người bộ đội cũng ngồi xuống chỗ của mình, anh nói:
- Một cháu qua đây ngồi trên đùi chú đi, chứ hai đứa ngồi một ghế, chật quá chịu sao nổi.
Vừa nói anh vừa bế Đông Nghi lên để trên đùi mình. Nại Hiên nhìn anh với lòng biết ơn. Nàng nói nhỏ:
- Cảm ơn anh.
Nói xong nàng thấy như mình vừa nói một câu quá nhẹ, như là một cử chỉ vỗ về âu yếm.
 
***
Phải hai ngày hai đêm ngủ ngồi trên xe, nghiêng ngã, qua đèo Mang Giang, qua đèo Cù Mông, chiếc xe như bị níu kéo xuống dốc. Ngồi trên xe, Nại Hiên cứ cảm tưởng như xe sắp nhào xuống vực sâu. Xe nhào xuống đó, nàng sẽ chết, sẽ hết tất cả, hết hơi thở, hết ba đứa con, hết Soại, hết bà mẹ ở ngoài quê. Nhiều lúc thiếp ngủ trên chiếc ghế chòng chành khi xe đang đi qua giữa đoạn đường đèo, ngã nghiêng, nàng chợt giật thót người lên, chồm về phía trước. Nàng đang mơ một giấc mơ đầy kinh hoàng, hình như xe đang lao xuống hố. Nhiều lần như vậy. Khi xe về đến thị xã Quảng Ngãi, tâm trí nàng vẫn còn trong cơn hoảng loạn.

Xe đi qua khỏi Nước Mặn, Nại Hiên mới thấy an tâm. Nàng còn sống và trở về đây. Nàng sẽ gặp lại người mẹ già bằng xương bằng thịt chứ không phải là hồn ma bóng quế, không phải về báo mộng là nàng và các con đã rơi xuống một cái đèo nào đó. Gió bên ngoài thổi vào lồng lộng. Xe qua Nước Mặn rồi tới căn cứ Chu Lai, đến Bộ Chỉ Huy Trung Đoàn 6, nơi Soại ngày đó đã đóng quân. Ngày đó, nàng thường vào hậu cứ tiểu đoàn của Soại để hỏi thăm tin tức chồng. Anh đang hành quân ở đâu đó, Ba Gia, Đồng Ké, Núi Tròn, Sơn Tịnh, Nghĩa Hành hay Quế Sơn, Tiên Phước. Mỗi nơi anh đến là mỗi lo âu thấp thỏm của Nại Hiên. Vợ lính. Vợ lính. Sao vợ lính khổ thế này. Anh đi biền biệt. Rồi anh trở về như cơn lốc. Rồi anh lại đi. Bấy giờ mới cách đây ba tháng chứ có lâu lắc gì. Căn cứ Chu Lai đã đổi chủ. Một bản hiệu dài thòng trên tấm bảng đỏ: Doanh Trại Quân Đội Nhân Dân Việt Nam. Nại Hiên nhìn tấm bảng mà nghe lòng buồn quá.

Xe chạy qua An Tân. Sắp về đến nhà rồi. Bình Yên. Ôi! Sự bình yên quá mỏng manh. Nàng âm thầm cầu nguyện: "Nam mô Quan Thế Âm Bồ Tát."

Nại Hiên đưa mắt ngó quanh. Có đúng nơi đây không? Nơi nàng đã sinh ra và lớn lên. Chẳng lẽ nàng không nhớ. Khu chợ nối xuống bến sông. Nhà nàng trên kia, con đường đất đỏ không sai chệt vào đâu, mà sao nàng thấy lạ lẫm. Nàng nói vói lên với người tài xế:

- Chú cho tôi xuống, chỗ ngã ba chợ.
Người tài xế quay lại nhìn nàng không nói gì và cho xe tấp vào lề. Nại Hiên quay sang nói với người bộ đội:
- Anh làm ơn thả con bé xuống dùm tôi.

Rồi nàng vừa tay bế, tay dắt hai đứa con bước xuống xe. Bước xuống xe, cơn nắng đã xộc vào người nghe hừng hực, chói chan. Hai bàn chân tê rần, Nại Hiên phải dậm dậm xuống đất cho máu lưu thông. Đã hai ngày hai đêm ngồi một khoảng nhỏ trên xe, lại bế đứa con nhỏ trên người, làm sao không tê chân cho được. Người bộ đội thả hai đứa bé xuống lề đường rồi đưa tay vẫy, trong khi các lơ xe bỏ hành lý của Nại Hiên xuống và tài xế rồ máy chạy đi. Sự lo lắng về đồ đạc cũng như ba đứa con làm nàng quên cám ơn người bộ đội. Khi xe chạy một khoảng xa và nàng tìm cách chuyển những va ly về nhà, nàng mới chợt nhớ ra là mình đã quên một lời cám ơn. Dù gì, trên đoạn đường gần một nghìn cây số đã qua, nếu không có người bộ đội đó chắc là nàng đã quá vất vã với ba đứa con. Nhưng chuyện cũng đã qua rồi.
 
***
 
Bà Ngọ đang ngồi nơi hiên nhà bếp xắt rau cho heo ăn thì nghe tiếng chó sủa ngoài đường, khiến bà ngó ra. Ba chiếc xe đạp thồ chở ba mẹ con Nại Hiên và hành lý tấp vào trong sân. Bà dụi mắt để nhìn cho kỹ. Đúng là Nại Hiên và ba cháu ngoại của bà đã về. Sự lo lắng của bà từ ba tháng nay, kể từ ngày nghe tin Nại Hiên ở Đà Nẵng theo tàu di tản vào Nam. Từ đó đến nay bà bặt tăm tin tức. Mấy người con trai lớn của bà cũng biệt tin từ ngày đó, ngày những người mang súng từ trên núi xuống tiếp thu quận lỵ và cơ quan hội đồng xã.

Bà im lặng nghe ngóng tin tức, nhưng những tin xấu cứ một ngày một lan rộng ra. Mất Quảng Ngãi, Quy Nhơn, Nha Trang rồi Long Khánh... Bà còn lại một mình trong căn nhà quá rộng, bà chỉ còn một điều là cầu nguyện, cầu nguyện Phật Trời gia hộ cho các con bà được bình yên.

Bây giờ Nại Hiên trở về. Bà thấy mừng trong bụng nhưng bà cũng thương cho đứa con gái út, số nó rồi sẽ khổ. Nhưng bây giờ nó đã trở về với bà, mẹ con phải đùm bọc nhau mà sống thôi. Bà Ngọ vội bỏ con dao xắt rau xuống, rồi đứng lên nói lớn:
- Con Hiên và mấy đứa nhỏ về đó hả? Thế mà bấy rày tao lo cho tụi bay quá.
Mấy đứa nhỏ lục tục xuống xe thồ, đến trước mặt bà ngoại cúi đầu:
- Chào bà ngoại con mới về.

Bà xoa đầu từng đứa rồi hối tụi nhỏ đi tắm. Hai ngày hai đêm trên chiếc xe đò nóng hừng hực làm tụi nhỏ đứa nào đứa nấy cũng rít rịt mồ hôi. Bây giờ về quê, tụi nhỏ như được thả lỏng ra, tụi nó bung ra khỏi tay bà và chạy ù ra giếng. Nước trong lu đã múc sẳn, tụi nhỏ tha hồ đùa dỡn với làn nước mát rượi.

Nại Hiên bế Anh Chi, đứa con gái mới sinh đã chịu nhiều lao đao của nạn chạy giặc, từ Tam Kỳ ra Đà Nẵng rồi từ Đà Nẵng vào Sài Gòn, Ôi chao! Mỗi lần đi là mỗi lần bế Anh Chi trên tay đã làm cho đôi tay Nại Hiên mỏi muốn rụng rời.

Buổi trưa ở miền quê yên tĩnh. Bây giờ bà Ngọ đã vào nằm nghỉ trên chiếc ghế gỗ đặt dưới hiên nhà. Ở đó, gió từ phía biển thổi qua rặng dương liễu, lồng lộng xuyên suốt mái nhà, luồng vào hàng hiên. Gió mát nên bà thường nằm nghỉ tại đây. Nại Hiên sau khi đã tắm xong, giặt giũ đồ đạc cho mấy đứa con, nàng vào nằm trên tấm phản ngựa giữa nhà. Tấm phản hình như đã có từ hàng trăm năm nay rồi, khi nàng sinh ra và hiểu biết, nàng đã thấy tấm phản đã được kê ở đây. Bây giờ thêm mấy chục năm nữa. Tấm phản nàng đã nằm khi còn là cô bé mũi dãi lòng thòng, đến khi nàng là thiếu nữ, rồi có chồng, có con.

Có một thời, Soại làm rể trong căn nhà này, anh đã nằm ở đây phải không anh? Ngày đó anh quen em, anh lên dạy em học và ngủ trên tấm phản này. Em đã lấy chổi lông gà quét cho hết bụi, lấy khăn ướt lau cho sạch để anh nằm ngủ. Ở đây, mỗi tối, em lén mẹ ra nằm với anh. Anh ôm em vào lòng và hai đứa mình rì rầm nói chuyện suốt đêm. Bây giờ thì em trở về đây một mình. Lúc đó anh ở một nơi nào xa tít, khi thì trên núi cao, khi thì dưới miệt biển sâu với đám lính của anh. Anh đã bỏ quên em, đã bỏ em lại đằng sau cho sự tàn phai. Còn bây giờ thì anh một mình ở Sài Gòn, anh đang làm gì trong đó, chuẩn bị đi học tập cải tạo chưa? Em một mình cùng ba đứa con thơ dại. Trở lại căn nhà, khu vườn cũ. Em nhớ anh quá! Soại ơi.

Nại Hiên kêu lên nho nhỏ trong miệng. Bây giờ trước mặt là ba đứa con. Mình phải làm gì để nuôi tụi nhỏ sống được đây. Mẹ thì già quá rồi. Những thửa vườn, những đám ruộng còn đó, nhưng đâu còn là sở hữu của mình nữa. Nhưng mà thôi. Để đó, dẹp mọi phiền muộn âu lo lại cho ngày mai, ngày mốt. Phía trước mặt còn quá dài và đang trải ra. Sẽ choáng hết đời em vào đây. Soại ơi!
 
 
* * *
 
Căn nhà từ đường kiểu cũ, nơi thờ phượng họ tộc mà cha Nại Hiên đã giữ được trong mấy mươi năm. Mấy mươi năm trôi qua từ ngày tiêu thổ kháng chiến. Ngày đó, nông dân vùng lên làm cách mạng đánh Nhật, đuổi Tây. Tây đóng đâu tận Đà Nẵng, Hội An nên được gọi là vùng bị chiếm, còn vùng nầy là vùng tự do, có Ủy Ban Hành Chánh Xã, có chính quyền cách mạng.

Thời đó, trong một phiên họp của Ủy Ban Hành Chánh quyết định tiêu thổ kháng chiến để chống quân Pháp đi càn, tất cả các nhà ngói, nhà rường phải giở đi, phá đi, trong đó có căn nhà từ đường của họ tộc nhà ông. Ông Ngọ đứng lên phản đối. Tại sao phải giở căn nhà tự đường đã có trên mấy trăm năm. Nơi đó, ông đã thờ phượng ông bà, cúng giỗ hàng năm. Con cái, cháu chắt về đông chật cả căn nhà rộng. Cuộc họp tan trong sự hậm hực của Ủy Ban Hành Chánh. Cũng may mà ông Ngọ đứng lên phản đối nên công việc tiêu thổ kháng chiến của xã tạm thời ngưng thi hành. Sau đó mấy tháng thì rục rịch có tin ký hiệp định đình chiến. Nhờ vậy, căn nhà được trụ lại cho đến bây giờ, hơn hai mươi mốt năm.
Hàng năm các con ông Ngọ mỗi lần kỵ giỗ đều trở về đây lạy tạ ông bà. Nhưng ông Ngọ thì đã ra đi không trở về quá sớm.
Quốc gia tiếp thu. Ông Ngọ ra làm chủ tịch xã. Dù ông là đảng viên Việt Quốc nhưng khi mới thành lập chính quyền, chế độ Ngô Đinh Diệm cũng cần có những người nhu ông trợ lực. Ông làm việc cần mẫn, liêm khiết, nên chỉ mấy năm sau hòa bình lập lại, dân chúng ai cũng đều có chén cơm ăn, cuộc sống an nhàn hon. Cơ quan Hội Đồng Hương Chính đặt phía dưới đường quốc lộ, nằm sát bên là truờng tiểu học và bịnh xá của xã. Bên kia sát mé bờ sông là chợ, người dân mua bán tấp nập, ồn ào náo nhiệt, thật đông vui.

Một hôm, ông Lê Văn Giáo, truởng chi công an quận, cho tài xế lái xe jeep cùng một đoàn tùy tùng vào thăm xã. Ông Ngọ tiếp đón nồng hậu. Ông Giáo đầu hớt tóc ngắn, bận áo quần kiểu hiến binh cũ, cùng đám năm sáu người bận thuờng phục nhưng ai cung biết đó là công an chìm.
Ông Ngọ mời ông Giáo uống nuớc trà, hút thuốc Cẩm Lệ. Ông Giáo lấy trong túi áo ra một gói Melia vàng, quăng xuống bàn ra chìều trịch thuợng, rồi ông Giáo nói:
- Tôi về thăm xã đuợc ông chủ tịch cho biết tình trạng an ninh của xã tốt, tôi rất mừng. Ở những xã miền trên, số cán bộ cộng sản đi tập kết còn sót lại nhiều, họ đào hầm bí mật mà ở, lợi dụng thời cơ hoạt động trở lại. Luật số 10/59 vừa đuợc ban hành là phải tận diệt Việt cộng, nên chúng ta phải đề cao cảnh giác. Nhân đây, tôi cũng có ý kiến với ông chủ tịch là, theo sự gợi ý của ông quận truởng và của cha sở chánh xứ, xin ông cho xây trong công viên hội đồng xã nầy một nhà thờ công giáo. Ngô Tổng Thống là nguời công giáo, ông quyết một lòng chống cộng, nên để toàn dân nhất tâm chống cộng thì hãy kêu gọi họ vào đạo công giáo. Ý ông thế nào?
Ông Ngọ ngồi bật nguời ra sau. Tuy mấy năm gần đây đạo công giáo được sự che chở của chính quyền đã lan tràn mạnh mẽ. Họ áp lực người dân phải theo đạo, nguời nào nghèo không đủ ăn thì theo đạo sẽ được phát gạo ăn. Còn những gia đình có thân nhân đi theo cộng sản tập kết, hay số ở lại quy hàng chính quyền quốc gia cũng bị chính quyền làm khó dễ, hết học tập tố cộng rồi diệt cộng, học hết ngày này qua ngày khác, kéo dài hàng tuần, hàng tháng. Cuối cùng nếu những người đó chấp nhận theo đạo thì sẽ đuợc hết theo học và còn đuợc phát gạo ăn.
Ông Ngọ rất bất bình với công việc trên. Gia đình ông là một gia đinh Phật giáo thuần thành suốt mấy đời. Và cả dân xã ông cũng vậy, dù họ không theo Phật nhưng họ thờ cúng tổ tiên, thỉnh thoảng, ba mươi, mồng một hay ngày rằm, tết nhứt, họ đi chùa. Máu huyết đạo Phật đa thấm nhuần vào tim họ. Bây giờ chính quyền cấp trên còn muốn bắt ông chấp nhận cho họ xây nhà thờ ở đây, trong khuôn viên cơ quan Hội Đồng Hương Chính, ông làm sao chịu đuợc.
Ông Ngọ ngồi thẳng trở lại và tằng hắng một tiếng, rồi ông đáp lời:
- Thưa ông truởng chi! Tôi biết từ lâu dân xã tôi vẫn theo đạo Phât rất nhiều, họ đã tự nguyện đóng góp tiền để làm cái chùa trong xóm. Nơi đó, dân chúng Phật tử đến chiêm bái Phật. Tôi thiết nghĩ, có lẽ bên Thiên Chúa các ông cũng vậy thôi. Muốn lập nhà thờ thì nên tìm chỗ nào có khu đất rộng, khang trang, đông đúc dân cư, thì tiện hơn, chứ ở đây là cơ quan hội đồng xã, xây nhà thờ sao tiện.
Nghe ông Ngọ nói xong, mặt ông Giáo cau lại. Ông không ngờ ông Ngọ có thể phản đối công việc xây nhà thờ của quận. Đã qua một số xã trong quận, công việc xây nhà thờ khá suôn sẻ.
Ông Giáo gầm gừ trong miệng:
- Tôi nói với ông chủ tịch là nói cảm tình, nhưng thật ra đây là lệnh của cấp trên. Ông bằng lòng hay không thì tùy, tôi sẽ về báo cáo lại với ông quận truởng.
Nói xong ông Giáo đứng dậy hầm hầm cáo từ ra về, dù trong dự tính, ông Ngọ đa cho mấy nguời dân vệ chạy về nhà ông báo tin cho bà Ngọ lo nấu cơm đãi khách. Ông Ngọ biết ông Giáo giận nhưng ông cũng nói:
- Lâu lâu ông truởng chi mới vào thăm xã, tôi đã báo với bà nhà tôi lo làm cơm mời quý ông một bữa, xin ông vui lòng ghé nhà tôi dùng bữa cơm đạm bạc.
Ông Giáo vẫn vẻ mặt khó đăm đăm, trả lời:
- Hôm nay tôi bận việc. Thôi xin ông để cho khi khác.
Nói xong ông đi thẳng ra xe, bốn, năm nguời công an bận thuờng phục thấy ông đi ra vội chạy tới mở cửa xe cho ông lên. Nhìn gương mặt ông truởng chi, họ biết ông đang giận, nên họ im lặng leo lên ngồi phía sau xe, chiếc xe đuợc lệnh chạy thẳng về quận lỵ.
 
***
 
Khoảng ba tuần sau, một đêm tối, ông bà Ngọ ra ngoài cơ quan Hội Đồng Hương Chính chơi. Ông vẫn coi cơ quan như là nhà của mình. Buổi tối ông thường cùng bà ra đây. Ở đây có một phòng thông tin rất nhiều sách báo, mọi nguời dân ai muốn đọc sách báo thì đến đọc. Một chiếc đèn măng sông soi sáng cả căn phòng rộng. Mấy ông già thì bày cờ tuớng ra đánh.
Khoảng muời giờ, phòng Thông Tin đóng cửa. Ông bà ở lại về sau cùng sau khi đã khóa cửa kỹ luỡng. Trời đêm tối mịt mù, ông cầm cái pin và soi đuờng cho bà đi. Qua khỏi ngã ba chợ, ông bà quẹo theo đuờng đất đỏ về nhà. Có mấy cái bóng nguời đi qua truớc ông bà, ông cứ nghĩ đó là anh em dân vệ đi tuần đêm. Khi ông bà đi lên qua khỏi ngôi chùa làng một chút, bà đi truớc, ông đi thụt về phía sau, thì từ trong bụi rậm nhảy ra một bóng đen, chận ông Ngọ lại. Ông hỏi:
- Ai đó?
Bóng đen không trả lời, loáng một cái, bóng đen cầm súng ria thẳng vào ông Ngọ, ông Ngọ kêu lên cái hự và nằm gục xuống. Bà Ngọ quay trở lại thấy ông Ngọ đã nằm sòng suợt trên đất, bà hoảng hốt kêu lên:
- Bớ làng cứu tôi, bớ làng...
Bóng đen thoát qua nguời bà và chạy thẳng vào bãi cát xa. Mọi nguời nghe tiếng kêu cứu, vội vã cầm đèn ra đến nơi thì thấy ông Ngọ nằm sõng soài trên vung máu. Họ lấy võng bỏ ông lên và khiêng ông về nhà. Đến nơi, đặt ông nằm trên tấm phản ngựa giữa nhà, soi đèn kỹ lại thì thấy ông đã tắt thở.
Bà Ngọ nghe tin ông Ngọ đã chết, bà ngất lên ngất xuống, xỉu lên xỉu xuống mấy lần. Đứa con trai lớn làm việc ở Pleiku, đứa thứ hai đang học ngoài Hội An. Chỉ còn có anh Đạc và Nại Hiên ở nhà. Cả nhà ôm xác ông Ngọ mà khóc. Cái hạnh phúc và cái bất hạnh thật nối liền nhau. Mới ngày hôm qua Nại Hiên còn ngồi trong lòng cha, kể cho cha nghe chuyện học hành ở lớp. Hôm nay nàng đã ôm thân thể ông Ngọ đầy máu me, thân hình lủng nhiều vết đạn, ông nằm im bất động. Những con ruồi xanh từ đâu nghe hơi máu bay kêu vo vo, la đà đậu trên tấm ra trắng đắp qua thân hình ông Ngọ. Phía trên là một bình hương, để một chén cơm trắng và một cái trứng gà luộc đã bóc vỏ.

Ngày đó, Nại Hiên còn rất nhỏ, hình như nàng đang học lớp đệ thất ngoài thị xã. Nàng trở về nhà nghỉ thứ bảy, chủ nhật, thì ông Ngọ bị nạn.
Sáng hôm sau, ban hội Đồng Hương Chính liền báo khẩn về quận việc ông Ngọ bị sát hại. Ông quận truởng Đặng cấp tốc cho đánh xe vào thăm và lên án gắt gao bọn cộng sản nằm vùng, đã âm muu ám sát ông Ngọ, một vị chủ tịch mà dân ai cũng cảm mến.

Ông quận truởng Đặng thắp hương truớc quan tài ông Ngọ và có lời thảm thiết:
- Chúng tôi rất lấy làm buồn khi đuợc tin ông Phạm Ngọ, một chiến sĩ quốc gia chân chính đã bị cộng sản âm mưu sát hại. Chúng tôi cố gắng hết sức để trả mối thù này cho gia đình nạn nhân. Truớc hết, tôi sẽ can thiệp để các con ông Ngọ được huởng quy chế Quốc Gia Nghĩa Tử, mong đem lại một chút an ủi cho gia đình. Chúng tôi cầu nguyện linh hồn ông Ngọ đuợc siêu thăng tịnh độ và mong gia đình bớt buồn đau.

Những tiếng thở dài rất nhẹ của những nguời đi tham dự. Đám tang đuợc diễn ra sau đó với thật đông đồng bào từ các thôn, ấp xa, nghe tin ông mất, đã tới thăm viếng và đưa tiễn. Ba phát súng của dân vệ bắn lên trời để đưa ông khi quan tài hạ huyệt. Bà Ngọ và những đứa con lăn lộn khóc.

Trong đám đông có tiếng nói rỉ tai nhau:

- Việt cộng ở đâu mà giết ông Ngọ, chỉ bọn công an chìm lập mưu ám hại ổng thôi. Ông không cho xây nhà thờ ở xã nên họ muốn triệt hạ ổng. Tội nghiệp một con người cương trực.

 

Những năm sau đó, Nại Hiên vẫn còn ám ảnh về cái chết của cha mình. Nàng lúc nào cũng thấy cha chập chờn trong những cơn mộng dữ, thân hình ông máu me, quằn quại. Nàng ôm lấy cha và khóc thét lên. Hình ảnh ấy bám chặt, ăn sâu tận cùng tâm tuởng nàng, một tuổi thơ dữ dội.

Sau đó, ông Diêu, một chân thư ký trong Ban Hội Đồng được lên thay ông Ngọ.

Những ngày đau buồn đó đã qua. Bà Ngọ sống âm thầm cùng các con, lo cho các con ăn học. Toàn, ngườ anh cả đã thành danh, đã hoạt động có tiếng tăm trong chính giới. Còn những người con khác cũng có bằng cấp và nghề nghiệp. Di vãng lùi dần phía đàng sau, nhưng mỗi khi nghĩ lại ngày ông Ngọ bị bắn chết với viên đạn của kẻ vô danh, bà lại nghe lòng mình nhói đau.

Bây giờ cũng trên mười lăm, mười sáu năm, cuộc đổi đời một lần nữa lại đến. Bà đối diện thẳng với những nguời từ trên núi xuống, những nguời mà ông Ngọ và các con bà đều coi như kẻ thù không đội trời chung.

 


Trần Yên Hòa
(còn tiếp)
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Sunday, February 21, 20219:10 AM(View: 118)
Lớp bồi dưỡng nghiệp vụ chính trị cho giáo chức chế độ cũ tiếp tục đến tuần thứ ba. Nại Hiên vẫn sáng đạp xe trên tám cây số với cái gà mèn cơm để trên cái giỏ trước ghi đông xe. Một tập tài liệu học tập được để trong những tập sơ mi xanh, đỏ. Các giảng viên thay đổi theo từng tiết học.
Sunday, February 14, 20218:11 AM(View: 181)
- Trảng Lớn, xe vào Trảng Lớn anh em ơi! Tiếng của một người nào đó ngồi phía ngoài tấm bạt xe nhìn ra ngoài, rồi nói to lên như vậy. Trời bắt đầu xuất hiện những tia hồng từ phương đông, báo hiệu cho một ngày mới. Soại ngủ thiếp đi một lúc rồi tỉnh dậy theo tiếng nói của người bạn báo cho biết xe đến Trảng Lớn.
Friday, February 5, 20219:22 AM(View: 290)
Nghỉ một ngày để lấy lại sức nhưng Nại Hiên có nghỉ được đâu. Nàng phải giặt cả mấy thau quần áo của các con, rồi lo dọn dẹp căn phòng nàng ngủ cho sạch sẽ một tí. Một mình bà Ngọ ở trong căn nhà rộng, bà lo không xuể
Sunday, January 24, 202110:43 AM(View: 296)
Soại chuẩn bị đồ đạc để đi trình diện học tập. Anh thầm nhủ: Mình phải đi sớm một chút, "ăn cổ đi trước lội nước đi sau". Phải cố gắng đi sớm để được ghi tên học tập sớm, còn biết bao nhiêu chuyện phải về sớm để lo, nhất là Nại Hiên đã mang các con về quê, đã hơn nửa tháng rồi mà anh không có tin tức gì cả.
Monday, January 18, 20216:11 PM(View: 308)
Chung cư là một khu building lớn, năm tầng lầu, mỗi tầng được xây nhiều phòng để cho thuê. Ông Mậu, dân biểu đơn vị tỉnh Q...Bà Bách Diệp, là vợ ông. Sau hai nhiệm kỳ, ông bà phất lên trông thấy. Một căn nhà ở đường Lý Thường Kiệt.